Đăng nhập

THOÁT VỊ BẸN

Thoát vị bẹn xảy ra khi một phần của ruột hoặc mỡ mạc treo xuyên qua một khu vực yếu của thành bụng đến hai bên của ống bẹn. Ống bẹn nằm ở hai bên của bụng dưới và được nối với bộ phận sinh dục. Khi một phần của ruột xuyên qua thành bụng tạo ra một chỗ phình. Ở nam giới thường gặp nhiều nhất gần khu vực chậu ở một bên hoặc cả hai bên.

     Thoát vị bẹn xảy ra khi một phần của ruột hoặc mỡ mạc treo xuyên qua một khu vực yếu của thành bụng đến hai bên của ống bẹn. Ống bẹn nằm ở hai bên của bụng dưới và được nối với bộ phận sinh dục. Khi một phần của ruột xuyên qua thành bụng tạo ra một chỗ phình. Ở nam giới thường gặp nhiều nhất gần khu vực chậu ở một bên hoặc cả hai bên.

Thoát vị bẹn có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp.

  • Thoát vị bẹn trực tiếp hình thành từ từ theo thời gian do thành bụng yếu. Thoát vị bẹn trực tiếp thường chỉ xảy ra với nam giới trưởng thành. Điều này có thể xảy ra do lão hóa hoặc căng quá mức cơ bụng.
  • Thoát vị bẹn gián tiếp có mặt từ khi sinh ra do vấn đề bất thường với thành bụng. Thoát vị bẹn gián tiếp phổ biến hơn ở nam giới nhưng cũng có thể xảy ra ở nữ giới.

Trong bài viết này sẽ đưa thêm các thông tin về thoát vị bẹn, triệu chứng, nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị.

 

Triệu chứng

     Các triệu chứng của thoát vị bẹn có thể không rõ ràng. Một trong những triệu chứng đầu tiên có thể là cảm giác nặng nề hoặc áp lực lên phần chậu. Các triệu chứng khác có thể xảy ra khi thoát vị ngày càng lớn.

Một số triệu chứng của thoát vị bẹn có thể bao gồm:

  • Phình nhỏ đến một hoặc cả hai bên háng có thể biến mất khi nằm xuống.
  • Bìu có thể giãn lớn ở nam giới.
  • Áp lực, yếu các cơ ở vùng chậu
  • Đau, rát hoặc có tiếng sôi ruột ở chỗ phình
  • Đau nhói hoặc khó chịu tăng lên khi nâng vật nặng, ho, vặn mình hoặc tập thể dục.

Khi một phần của ruột bị mắc kẹt trong thành bụng là giảm lưu lượng máu đến phần này của ruột. Tình trạng này là thoát vị giam giữ gây đau dữ dội, sốt và tăng nhịp tim.

Nếu máu cung cấp cho ruột không hồi phục nhanh chóng, phần ruột thoát vị có thể bị hoại tử.

     

 Thoát vị bẹn có nguy hiểm không?

     Thoát vị bẹn ở người lớn không nguy hiểm, nhưng nếu phát hiện và điều trị muộn có thể gây các biến chứng đe dọa đến tính mạng. Biến chứng nguy hiểm và phổ biến nhất là thoát vị nghẹt gây hoại tử ruột, mạc treo ruột.

Bên cạnh đó, nhiều trường hợp còn gặp biến chứng thoát vị kẹt, do tạng thoát vị chui xuống nhưng không đẩy lên được vì dính vào túi thoát vị hoặc do tạng trong túi dính với nhau. Thoát vị kẹt thường gây ra cảm giác vướng víu, dễ bị chấn thương hơn. Biến chứng chấn thương khối thoát vị, do khối thoát vị lớn và xuống thấp tương đối thường xuyên, bị chấn thương từ bên ngoài gây nên dập, vỡ các tạng bên trong...

 

Nguyên nhân

     Có nhiều yếu tố nguy cơ có thể khiến một người dễ bị thoát vị bẹn. Nguyên nhân chính là có sự hiện diện của một điểm yếu trong thành bụng. Áp lực lên điểm yếu có thể khiến thoát vị bẹn xảy ra.

Một số yếu tố nguy cơ khác bao gồm:

  • Một số ngành nghề: có một số công việc đòi hỏi phải đứng trong thời gian dài hoặc công việc lao động chân tay nặng làm tăng nguy cơ mắc thoát vị bẹn;
  • Di truyền
  • Sinh non
  • Xơ nang
  • Thoát vị bẹn trước đó
  • Táo bón mãn tính
  • Nam giới
  • Béo phì hoặc thừa cân
  • Ho mãn tính
  • Thai kỳ

 

Chẩn đoán

     Gặp bác sĩ nếu nhận thấy khối sưng phình xuất hiện ở vùng chậu, đặc biệt nếu có kèm theo các triệu chứng đau đớn. Cần theo dõi thêm các thông tin về sự xuất hiện của khối phình nhằm hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác bao gồm:

  • Xuất hiện trong thời gian bao lâu rồi?
  • Có đau không?
  • Kích thước có thay đổi hay không?

Sau khi thăm khám thực thể, bác sĩ có thể đẩy thoát vị trở lại vào vị trí ban đầu tạm thời bằng cách đẩy nhẹ nhàng khối phình vào trong.

Trong các trường hợp khác, cần chẩn đoán phân biệt, một số kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng như siêu âm, X-quang hoặc CT scan bụng chậu để loại trừ các tình trạng khác và kiểm tra thoát vị.

 

Phẫu thuật

     Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể không đề nghị phẫu thuật ngay lập tức nếu không có triệu chứng và có thể đẩy thoát vị trở lại đúng vị trí.

Trường hợp phẫu thuật sẽ có hai phương pháp lựa chọn:

Phẫu thuật mở: Phẫu thuật tạo ra một vết mổ lớn ở bụng, đẩy ruột vào đúng vị trí và sử dụng các mũi khâu để đóng thành bụng.

Phẫu thuật nội soi: Thực hiện nhiều vết mổ để bơm khí vào khoang bụng. Sau đó, sử dụng dụng cụ gọi là nội soi để kiểm tra khu vực và sắp xếp ruột đúng vị trí. Bác sĩ phẫu thuật sẽ sử dụng kim bấm hoặc chỉ khâu để đóng kín vết mổ.

Cả hai phương pháp đều cần gây mê toàn thân và bệnh nhân cần có thời gian phục hồi sau đó.

Phẫu thuật nội soi thường có thời gian phục hồi ngắn hơn so với phẫu thuật mở, mặc dù khả năng tái phát cao hơn. Vì vậy, cần thảo luận kỹ càng với bác sĩ về việc lựa chọn phẫu thuật trước khi quyết định nên thực hiện phương pháp nào.

    

                                       (Hình ảnh phẫu thuật thoát vị bẹn bằng phương pháp nội soi (trái) và phẫu thuật mở (phải))

Lựa chọn thay thế cho phẫu thuật

     Mặc dù thoát vị bẹn không tự lành, nhưng không phải tất cả thoát vị bẹn đều cần điều trị bằng phẫu thuật. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể xoa bóp và đẩy thoát vị bẹn trở lại vị trí.

Nếu bị thoát vị nghẹt ruột hoặc mô mỡ mắc kẹt bên ngoài thành bụng sẽ phải phẫu thuật.

Ngoài ra, cần phẫu thuật nếu thoát vị tăng kích thước hoặc gây ra triệu chứng. Một số trường hợp người bệnh có thể cần phải sử dụng lưới chống thoát vị như một giải pháp lâu dài.

 

Hồi phục sau phẫu thuật

     Thoát vị bẹn có thể được hạn chế nếu áp dụng những thói quen sinh hoạt dưới đây:

  • Sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ;
  • Vận động vừa phải, không quá sức;
  • Cẩn thận để không bị táo bón, sử dụng kết hợp thuốc nhuận tràng nếu cần thiết
  • Ăn thức ăn đủ chất xơ và uống đủ nước mỗi ngày
  • Giảm cân nếu bị thừa cân;

 

Phòng ngừa

     Một số phương pháp phòng ngừa bao gồm:

  • Tránh nâng vật nặng;
  • Duy trì cân nặng hợp lý;
  • Tránh hút thuốc;
  • Ăn nhiều chất xơ.

Những người đã được phẫu thuật để điều trị thoát vị bẹn trước đó cần được chăm sóc và theo dõi kỹ càng hơn do có nhiều khả năng tái phát.

 

Khi nào đi khám bác sĩ

     Nên đi khám bác sĩ do thoát vị bẹn nếu:

  • Vết sưng phình tăng kích thước;
  • Đau nhói;
  • Cảm giác nặng nề kéo dài.
  • Thoát vị ở khu vực dễ bị va chạm;
  • Thoát vị xảy ra ở trẻ em hoặc trẻ sơ sinh.

 

Tổng kết

     Những người bị thoát vị bẹn có khả năng cao phục hồi hoàn toàn sau khi phẫu thuật. Tuy nhiên, nguy cơ tái phát cũng là rất lớn.

Sau phẫu thuật, nên tránh tập thể dục gắng sức và nâng vật nặng để giảm nguy cơ thoát vị trở lại.

Trong hầu hết các trường hợp, có thể dễ dàng điều trị thoát vị bẹn. Nếu cảm thấy đau dữ dội, buồn nôn hoặc sốt khi thoát vị, họ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có điều trị kịp thời.