Thứ Ba, 2/9/2014
Thông báo dời địa chỉ trang web Bệnh viện Nguyễn Tri Phương.....Tăng cường truyền thông phòng chống Cúm A và các bệnh lây qua đường tiếp xúc......Chương trình "Gặp gỡ các Chuyên gia" với đề tài các trường hợp khó trong bệnh lý tuyến yên......Bệnh nhân ghép tim từ người chết não đã hồi phục .....Lịch sinh hoạt khoa học tháng 07/2010 của Khoa Hồi sức Tích cực và Chống độc.....
Skip Navigation Links
Trang chủ
Skip Navigation Links
Giới thiệu Expand Giới thiệu
Tin tức - sự kiệnExpand Tin tức - sự kiện
Tin bài các khoa
Nghiên cứu khoa học
Thông báo
Skip Navigation Links
Bạn cần biết
 
Tin bài các khoa
Bớt da (Birthmarks)
09/07/2009

Bớt da là những vùng da đổi màu xuất hiện trên da trẻ lúc mới sinh hay xuất hiện vài tháng sau sinh. Khoảng 80% trẻ có các loại bớt da. Một số tồn tại suốt đời, một số phai đi theo thời gian... Bớt có thể tăng kích thước nhưng rất chậm, tới mức nào đó sau tuổi dậy thì sẽ dừng lại và cố định lâu dài. Kích thước bới có thể lớn bằng bàn tay hoặc các đám nhỏ bằng đầu đinh ghim, hạt ngô. Vị trí thường ở một bên mặt, quanh mắt, đôi khi cả hai bên mặt hoặc ở các vị trí khác của cơ thể như vai, ngực, cổ và lưng. Hình ảnh của bệnh là các dát phẳng hoặc gờ cao trên mặt da, màu đen, xanh hoặc tối màu. Màu sắc thường cố định. Trên một số bới có thể có lông mọc. Triệu chứng cơ năng thường không có gì, tuy nhiên đôi khi bệnh nhân có cảm giác ngứa, khó chịu.

 

Hầu hết bớt da thuộc vào 2 loại sau đây :

Bớt mạch máu (vascular):

Có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau, xuất hiện khi nhiều mạch máu mới xuất hiện chung trên một nơi trên da. Màu sắc có thể hồng, đỏ hay xanh tùy thuộc vào độ sâu của mạch máu.

Bớt sắc tố (pigmented) do sự ứ đọng tế bào melanocyte ở lớp bì, có thể có màu xanh, xám hay đen.

 

Các loại bớt da có hình dạng, kích cỡ và màu sắc khác nhau, xuất hiện bất cứ  nơi nào trên cơ thể, được chia ra thành các phần nhỏ như sau:

      “stork bites”, hay “angel kisses”: là những dát màu hồng hay tím được hình thành do các mạch máu giãn rộng gần bề mặt da, đây là loại thường gặp nhất  chiếm 70 %. Những vết bớt này có thể thấy rõ hơn khi trẻ khóc hay nhiệt độ thay đổi. Những vết bớt sau cổ (stork bites) thường kéo dài đến tuổi trưởng thành, trong khi những vết bớt trên trán hay mí mắt (angel kisses) thường mất đi sau 2 tuổi;

     Đốm màu cà phê sữa: dát nâu sáng hay sạm. khoảng 20-50% trẻ mới sinh có loại bớt này. Chúng thường phai đi hay nhỏ lại khi trẻ trưỡng thành, tuy nhiên cũng có thể sậm màu lại khi phơi nắng;

    Bớt đen: đám tế bào da tăng sắc tố. Kích thước thay đổi, phẳng hay gờ lên trên bề mặt da, màu đen hay nâu có lông hay không. Nhiều bớt xuất hiện khi trẻ lớn
Bớt Mongolian màu xanh hoặc xám: là những vùng da phẳng rộng chứa nhiều tế bào sắc tố ở phần dưới của mông hay lưng thường gặp ở những trẻ em có nước da sậm màu. Những đốm thường phai đi khi đến tuổi đi học nhưng hiếm khi mất tất cả;


 

Bớt Mongolian màu xanh

    Bớt màu rượu vang đỏ: xuất hiện lúc sinh những bớt mạch máu này có thể có màu hồng hay tím sậm và có thể xuất hiện bất cứ nơi nào trên cơ thể, thường gặp nhất là trên mặt, đầu;

Những bớt này có thể phai đi, nhưng hầu hết sẽ kéo dài và ngày càng lan rộng khi trẻ lớn lên, Đôi khi bớt màu rượu vang đỏ có thể dày lên, sậm màu hơn và có thể tạo thành cục u nhỏ.

Bớt màu rượu vang đỏ

    Hemagioma (u máu): là sự tăng sinh mạch máu, những sang thương phẳng hay gồ lên trên bề mặt da có thể to, biến dạng hoặc nhỏ, khó nhận thấy;

U máu ở cằm
U máu ở mũi

U máu ở mặt



 

      U máu có ở 2-5% số trẻ, thường gặp ở nữ, cặp song sinh và trong 20% trẻ thường có nhiều hơn 1 u máu

     U máu thường xuất hiện ở đầu, cổ và không giống với những bớt da khác, nó thường xuất hiện rất sớm vào khoảng 6 tuần đầu sau sinh. Chỉ có khoảng 30% được phát hiện lúc sinh và tăng kích thước trong vòng 1 năm nhưng không quá 5-7cm.

    Một loại u máu nông (trước đây gọi là u máu hình trái dâu) xuất hiện ở 2-5% trẻ. Đó là những bớt nổi gờ lên màu hồng đỏ sẽ to ra sau đó biến mất, phân nửa trường hợp sẽ trở thành dát lúc 5 tuổi, 90% sẽ trở thành dát lúc 9 tuổi.

      Một loại u máu sâu hơn (trước đây được gọi là carvenous hemagioma: bướu máu tạo hang) xuất hiện thành một khối u màu đỏ xanh, lớn nhanh trong 6 tháng sau sanh, và thường phai đi khi trẻ vào tuổi dậy thì. Những bớt này có màu hơi xanh do những mạch máu bất thường nằm hơi sâu hơn so với u máu nông.

               Hầu hết bớt sẽ vô hại và phai đi vào những năm đầu tiên của cuộc sống. Tuy nhiên cũng có một số trường hợp ngoại lệ, do đó các bậc cha mẹ nên đưa trẻ đến khám các vết bớt:

     Bớt màu rượu vang đỏ gần mắt và má đôi khi kết hợp với rối loạn thị lực như Glaucome (tăng nhãn áp), co giật và chậm phát triển (hội chứng Sturge-Weber);

      Những u máu lớn, phụ thuộc vào vị trí xuất hiện có thể ảnh hưởng đến ăn uống, thị lực, thở. U máu có thể được phát triển vào phía trong cơ thể ảnh hưởng đến các cơ quan bên trong cơ thể. Một số khác ảnh hưởng đến thẩm mỹ;

     Những bớt nằm phía dưới cột sống có thể lan ra xuống dưới da và ảnh hưởng đến các dây thần kinh và lượng máu đến cột sống;

    Những nhóm gồm 6 đốm cà phê sữa hay nhiều hơn sẽ là dấu hiệu của rối loạn gen gọi là u xơ thần kinh  loại I (NF-1). Trẻ  có NF-1 thường có bớt lúc sinh hay lúc 2 tuổi. Khoảng 50% người có NF-1 sẽ mất khả năng học hành;

     Những bớt đen lớn xuất hiện lúc sinh sẽ tăng nguy cơ tạo thành hang sau này

     Những bớt to, có hình dạng xấu xí sẽ ảnh hưởng đến thẩm mỹ của trẻ.


Điều trị:

Tùy từng trường hợp, một vài trường hợp đã đề cập ở trên (như u máu xuất hiện trên mắt) cần phải được lấy đi. Nếu bớt có kích thước nhỏ và ở vùng da kín không gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ hay ít bị kích thích chấn thương tốt nhất không cần can thiệp gì.

Đối với các bớt có kích thước lớn ở vùng da hở, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, làm cho bệnh nhân thiếu tự tin, ảnh hưởng đến phát triển tâm lý cũng như cộng việc và các hoạt động xã hội thì cần  điều trị.

Phụ thuộc vào từng loại bớt sẽ có các phương pháp điều trị khác nhau: sử dụng tuyết cacbon, lột da bằng acid trichloracetic, ghép da, vá da sau phẫu thuật cắt bỏ, đốt bằng laser.

Đối với các tổn thương có kích thước lớn và ở các vị trí khó phẫu thuật như vùng mắt mũi thì phương pháp phẫu thuật khó thực hiện. Phương pháp vá da thường có màu sắc không giống với vùng da xung quanh nên cũng không đem lại kết quả như mong đợi.

Trong đó 20 năm trở lại đây, chuyên ngành da liễu và thẩm mỹ thế giới đã sử dụng điều trị bớt sắc tố bằng laser Q-Switched ND YAG, ngoài khả năng điều trị khỏi dứt điểm bớt sắc tố bẩm sinh, phương pháp này còn có ưu điểm là không để lại sẹo.

Trước đây, bớt rượu vang đỏ không thể điều trị được, tuy nhiên hiện nay đã có phương pháp laser nhuộm màu với bước sóng 585 hoặc 595nm (tia laser ánh sáng vàng) hiệu quả, đặc biệt trên mặt;

Bớt màu xanh đen phải dùng tia laser YAG có bước sóng dài 1064nm (cận hồng ngoại);

Bớt đốm nâu xanh: điều trị bằng tia Lsser YAG với bước sóng 1064nm;

Bớt màu cà phê sữa: bước sóng 532nm. Khoảng 50% các trường hợp sau khi điều trị có thể tái phát, cần điều trị tiếp.

 

ThS. BS. Nguyễn Văn Út, Chuyên khoa Da Liễu

Phó Trưởng khoa Khám bệnh, BV. Nguyễn Tri Phương

Trưởng khoa quản trị bệnh viện, Đại học HùngVương, TP.HCM

Đầu trang   Trở về
nhataitro.jpg 
nhataitro.jpg
nhataitro.jpg
Lượt truy cập
6257
Copyright @2009 Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
Thiết kế & Xây dựng Công ty Tin Học Kỹ năng