✅ Biểu hiện da trên bệnh nhân có bệnh lý huyết học

Nội dung

Bệnh huyết học là gì?

Bệnh huyết học gồm nhiều bệnh lý ảnh hưởng đến các thành phần của máu như rối loạn của các tế bào máu (hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu) và các tình trạng ung thư ảnh hưởng đến các tế bào máu này. Biểu hiện da có thể giúp ích cho việc chẩn đoán các bệnh lý huyết học.

Thiếu máu

Thiếu máu dinh dưỡng

Thiếu máu có thể do khiếm khuyết chất dinh dưỡng, như sắt, B12 hoặc folate.

Các biểu hiện trên da là:

  • Kết mạc mắt nhạt và nếp nhăn lòng bàn tay;
  • Viêm lưỡi (lưỡi đỏ trơn láng);
  • Giảm sắc tố da hình mạng lưới;
  • Tăng sắc tố da có thể là dấu hiệu của sự thiếu hụt B12 và folate;
  • Móng tay giòn, dễ vỡ (móng lõm lòng thuyền).

Thiếu máu tán huyết

Thiếu máu tán huyết như thiếu máu hồng cầu hình liềm, gây ra bởi sự phá hủy các hồng cầu, dẫn đến các triệu chứng:

  • Ngứa;
  • Vàng da;
  • Các chấm xuất huyết và lắng đọng hemosiderin (các dát nhỏ màu nâu).

Rối loạn tăng sinh tủy

Quá trình sản xuất các tế bào máu (tạo máu) làm tăng sinh các tế bào thuộc dòng lympho hoặc dòng tủy.

Đa hồng cầu

Đa hồng cầu là một ví dụ về rối loạn tăng sinh tủy mạn tính của các tế bào dòng tủy dẫn đến tăng khối lượng hồng cầu. Các biểu hiện trên da là:

  • Da đỏ ửng/ tím đỏ;
  • Ngứa da khi tiếp xúc với nước;
  • Chứng đỏ đau đầu chi (đỏ và đau rát bàn tay / chân);
  • Viêm mạng mạch tím xanh hình lưới;
  • Chứng xanh tím đầu chi (đổi màu xanh tím của bàn tay / bàn chân);
  • Viêm da mủ hoại thư (loét).

Bệnh dưỡng bào

Bệnh dưỡng bào cũng phát sinh từ rối loạn dòng tủy, trong đó các dưỡng bào tích tụ trong các cơ quan và mô khác nhau trong cơ thể. Bệnh lý này có thể được phân chia thành bệnh dưỡng bào ở da, thường gặp ở trẻ em và bệnh dưỡng bào hệ thống, phổ biến hơn ở người lớn. Các biểu hiện trên da là:

  • Bệnh dưỡng bào da dạng dát sẩn (sẩn màu nâu ở trẻ em, dát và sẩn nâu-đỏ ở người lớn). Dạng này còn được gọi là mày đay sắc tố;
  • Dấu hiệu Darier (hồng ban và mày đay khi da bị cọ xát);
  • Ngứa;
  • Khối u dưỡng bào (hiếm gặp ở người lớn).

Bệnh bạch cầu ở da

Bệnh bạch cầu ở da là một biểu hiện hiếm gặp của các rối loạn tăng sinh tủy và lympho chưa được chẩn đoán hoặc điều trị trước đó, ví dụ như bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML), u lympho không Hodgkin. Rối loạn này là kết quả của sự thâm nhập bạch cầu trong da, dẫn đến các sang thương dạng nốt, sẩn, và mảng. Biểu hiện điển hình là vùng da màu hồng, tím hoặc sậm màu hơn vùng da bình thường xung quanh. Ngoài ra, những thương tổn này hầu như không đau và sờ cứng.

Rối loạn tăng sinh lympho

Rối loạn tăng sinh lympho phát sinh do rối loạn các tế bào gốc của dòng lympho. Dạng hệ thống của u lympho gồm u lympho Hodgkin và u lympho không Hodgkin, có thể biểu hiện với các dấu hiệu trên da. Dạng ở da của u lympho gồm u lympho tế bào T ở da, u lympho tế bào B ở da, rối loạn tương bào và globulin miễn dịch, amyloidosis.

U lympho tế bào T ở da

U lympho tế bào T ở da (CTCL) là một rối loạn tăng sinh lympho biểu hiện chủ yếu ở da. Dạng phổ biến nhất của u lympho da là mycosis fungoides. Biểu hiện da gồm:

  • Mycosis fungoides: sang thương là một hay nhiều dát hồng ban giới hạn rõ, bề mặt tróc vảy, kích thước đa dạng. Thương tổn có thể màu cam đến màu tím đỏ sậm;
  • Hội chứng Sézary: đỏ da toàn thân / viêm da tróc vảy.

Các biểu hiện khác gồm ngứa, rụng tóc, dày sừng lòng bàn tay-lòng bàn chân (dày da lòng bàn tay / lòng bàn chân) và nhiễm trùng thứ phát.

U lympho tế bào B ở da

U lympho tế bào B cũng có thể xuất hiện trên da mà không có bằng chứng biểu hiện ở cơ quan khác tại thời điểm được chẩn đoán. Dạng này được gọi là u lympho tế bào B ở da nguyên phát (PCBCL), bao gồm cả u lympho vùng vỏ nang nguyên phát ở da. Những rối loạn này có thể là tăng sinh lympho liên quan đến virus Epstein-Barr.

Một dạng PCBCL đặc biệt là u lympho tế bào B lớn ở da nguyên phát, type chân. Bệnh có xu hướng xuất hiện ở người lớn tuổi và biểu hiện là các mảng hồng ban hay khối u đơn độc hoặc thành đám, loét, màu xanh dương ở chân. Dạng này có thể bị chẩn đoán nhầm là loét chân liên quan đến suy tĩnh mạch mạn tính.

https://www.facebook.com/BVNTP

Rối loạn tương bào và globulin miễn dịch

Đa u tủy hiếm khi xuất hiện cùng với u tương bào da.

Hội chứng POEMS gồm bệnh đa dây thần kinh, bệnh to các cơ quan, bệnh nội tiết, protein M và biểu hiện da. Rối loạn này được gây ra do sự tăng sinh tương bào và được điều hòa bởi sản xuất quá mức các cytokine và các chất gây viêm khác.

Cryoglobulin là các globulin miễn dịch kết tủa ở nhiệt độ lạnh, gây ra phát ban xuất huyết có thể sờ được và hội chứng tăng độ nhớt máu với hiện tượng Raynaud. Cryoglobulinaemia được phân loại là:

  • Loại 1 (do bệnh ác tính tế bào B tiềm ẩn);
  • Hỗn hợp (loại 1 và loại 2) liên quan đến bệnh ác tính tế bào B hoặc các bệnh tự miễn.

Chất ngưng kết lạnh là các globulin miễn dịch nhạy cảm với lạnh, chống lại trực tiếp các kháng nguyên trên hồng cầu, gây ra biểu hiện là hiện tượng Raynaud và chứng xanh tím đầu chi.

Amyloidosis

Amyloidosis gồm các rối loạn gây ra bởi protein lắng đọng bất thường trong nhiều mô và cơ quan khác nhau, gồm da. Phổ biến nhất trong số này là AL amyloidosis (chuỗi nhẹ). Biểu hiện da:

  • Chấm xuất huyết;
  • Bầm máu (dát màu xanh dương/ tím, lớn hơn chấm xuất huyết);
  • Da cứng như sáp;
  • Lưỡi to.

Cấy ghép tế bào gốc tạo máu

Tế bào gốc để cấy ghép có thể được lấy từ máu, tủy xương hoặc máu cuống rốn. Ghép tế bào gốc tạo máu là một lựa chọn để điều trị các khối u ác tính về huyết học khi các lựa chọn điều trị khác thất bại, chẳng hạn như u lympho tế bào B lớn lan rộng và rối loạn tăng sinh tủy.

Các biến chứng khi cấy ghép tế bào gốc tạo máu có thể do tác dụng phụ của ức chế miễn dịch hoặc do hệ thống miễn dịch của người nhận tấn công các tế bào được hiến tặng ‘ngoại lai’ (bệnh thải ghép ký chủ, GVHD). Bất kỳ cơ quan nào trong cơ thể đều có thể bị ảnh hưởng bởi GVHD cấp tính hoặc mạn tính như gan, phổi, khớp; tuy nhiên, da thường bị ảnh hưởng nhất. Biểu hiện da:

  • Hồng ban ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và tai;
  • Bóng nước;
  • Viêm nang lông ái toan;
  • Poikiloderma (mỏng da với các vùng tăng và mất sắc tố da) - GVHD mạn tính;
  • Liệu pháp quang hóa ngoài cơ thể (Extracorporeal photopheresis, ECP) được sử dụng để điều trị GVHD qua da ở bệnh nhân cấy ghép tế bào gốc.

Rối loạn đông máu

Rối loạn đông máu dẫn đến đông máu hoặc chảy máu quá mức. Đông máu nội mạch lan tỏa (DIC) dẫn đến tình trạng đông máu quá mức, được khởi phát bởi nhiễm trùng nặng như bệnh não mô cầu, ung thư lan tỏa. DIC nặng có thể tiêu thụ tất cả các yếu tố đông máu, dẫn đến tình trạng xuất huyết.

Các biểu hiện trên da là:

  • Chấm xuất huyết;
  • Bầm máu;
  • Chảy máu hoặc rỉ dịch từ vết thương, đường truyền tĩnh mạch hoặc ống thông.

Giảm tiểu cầu dẫn đến xuất huyết. Bệnh giảm tiểu cầu miễn dịch, số lượng tiểu cầu bị giảm ở nhiều mức độ khác nhau do các kháng thể chống lại tiểu cầu lưu hành trong tuần hoàn. Ngoài ra, giảm tiểu cầu cũng có thể do bệnh tủy xương, hội chứng Wiskott Aldrich và thuốc. Các biểu hiện trên da là:

  • Chấm xuất huyết ở miệng hoặc niêm mạc;
  • Bầm máu;
  • Ban xuất huyết sắc tố.

Các rối loạn đông máu khác với các dấu hiệu trên da bao gồm:

  • Hội chứng kháng phospholipid;
  • Hoại tử da do warfarin;
  • Hội chứng ngón chân xanh dương;
  • Rối loạn viêm liên quan đến bệnh huyết học;

Các biểu hiện trên da là:

  • Tăng sắc tố da toàn thân;
  • U mạch máu;
  • Chứng rậm lông;
  • Giãn mạch;
  • Viêm mạch máu da.

ban xuất huyết dưới da

Phản ứng có hại với thuốc

Thuốc được sử dụng để điều trị các bệnh lí huyết học có thể gây phát ban da. Ví dụ như:

  • Porphyria da muộn và bạch biến do alpha interferon trong điều trị bệnh bạch cầu dòng tủy mạn tính (CML);
  • Viêm da dạng vảy nến, ngứa, rụng tóc và nhạy cảm ánh sáng do các chất ức chế tyrosine kinase như imatinib được sử dụng để điều trị CML, bệnh dưỡng bào ở da và bệnh xơ cứng da GVHD;
  • Hydroxyurea có thể dẫn đến khô da, dày sừng ánh sáng, ung thư biểu mô tế bào gai, loét chân, tăng sắc tố và thay đổi móng.

 

  BS.CK1.Đinh Ngọc Liên  

 

Giới thiệu Đơn vị Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

Đơn vị Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương được triển khai dịch vụ thăm khám, chăm sóc và điều trị các tình trạng về da như mụn, sẹo, nám, tàn nhang… với tiêu chí đem lại sự thay đổi tích cực về diện mạo cũng như sự hài lòng của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ.

Với nguồn nhân lực chất lượng có chuyên môn cao là các Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ đến từ Bộ môn Da liễu - Đại học Y Dược TPHCM & Bệnh viện Nguyễn Tri Phương có kinh nghiệm nhiều năm trong giảng dạy, nghiên cứu và điều trị Da liễu – Thẩm mỹ da; sẽ trực tiếp thăm khám, lên phác đồ điều trị và trực tiếp trị liệu cho bệnh nhân, đảm bảo hiệu quả cao nhất.

Thông tin liên hệ

  • Đơn vị da liễu – Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương.  
  • Số 468 Nguyễn Trãi, Phường 8, Quận 5, Tp.Hồ Chí Minh.
  • Hotline tư vấn đặt lịch Bác sĩ: 0899777709 / Zalo/Viber: 0899777709
  • Facebook Fanpage: Thẩm mỹ da - BV Nguyễn Tri Phương
Chia sẻ trên Zalo
return to top