✅ Những điều bạn cần biết về bệnh lây truyền qua đường tình dục

Nội dung

STIs so với STDs

Thường bị nhầm lẫn, bệnh nhiễm trùng thông qua con đường tình dục (STI) và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) thực tế không giống nhau.

Hãy nghĩ về nó theo cách này: STD sẽ luôn bắt đầu như một STI. Nhưng không phải tất cả STI đều biến thành STD.

Nhiễm trùng — tức là khi vi khuẩn, vi rút hoặc ký sinh trùng tấn công cơ thể — dẫn đến trước một căn bệnh.

Và trong khi nhiễm trùng có thể không có triệu chứng, một căn bệnh thường luôn đi kèm với các dấu hiệu rõ ràng.

Bây giờ bạn đã biết sự khác biệt giữa hai loại, dưới đây là thông tin chi tiết về các loại STD hiện đang tồn tại, cách điều trị chúng và quan trọng nhất là cách ngăn ngừa chúng.

 

Các triệu chứng STD

Nếu STD bắt đầu với một STI có triệu chứng, trước tiên bạn có thể gặp phải:

  • Đau hoặc khó chịu khi sinh hoạt tình dục hoặc khi đi tiểu;
  • Vết loét, mụn viêm hoặc phát ban trên hoặc xung quanh vùng âm đạo, dương vật, tinh hoàn, hậu môn, mông, đùi hoặc miệng;
  • Tiết dịch bất thường hoặc chảy máu từ dương vật hoặc âm đạo;
  • Tinh hoàn đau hoặc sưng;
  • Ngứa trong hoặc xung quanh âm đạo;
  • Kinh nguyệt bất ngờ hoặc chảy máu sau khi sinh hoạt tình dục;

Nhưng hãy nhớ rằng không phải tất cả STI đều có triệu chứng.

Nếu STI tiến triển thành STD, các triệu chứng có thể khác nhau. Một số biểu hiện có thể tương tự như trên, chẳng hạn như đau khi sinh hoạt tình dục, đau khi đi tiểu và kinh nguyệt không đều hoặc đau.

Nhưng các triệu chứng khác có thể khá khác nhau và phụ thuộc vào loại bệnh STD. Chúng có thể bao gồm:

  • Sốt;
  • Cơn đau tái phát;
  • Mệt mỏi;
  • Mất trí nhớ;
  • Thay đổi thị lực hoặc thính giác;
  • Buồn nôn;
  • Sụt cân;
  • Nổi cục hoặc sưng to.

 

Nguyên nhân cơ bản gây bệnh STD

Tất cả các bệnh lây truyền qua đường tình dục đều do STI gây ra.

Những bệnh nhiễm trùng này thường lây truyền qua đường tình dục thông qua chất dịch cơ thể hoặc tiếp xúc với da qua quan hệ tình dục qua đường âm đạo, miệng và hậu môn.

Một số chúng không bao giờ trở thành bệnh, đặc biệt nếu chúng được điều trị và thậm chí chúng có thể tự khỏi.

Nhưng nếu các mầm bệnh gây ra nhiễm trùng kết thúc làm hỏng các tế bào trong cơ thể và phá vỡ các chức năng của nó, thì STI sẽ tiến triển thành STD.

 

Các loại STDs

Mặc dù danh sách các bệnh STI khá dài nhưng có ít bệnh STD hơn.

Chúng bao gồm bệnh viêm vùng chậu (PID), gây ra bởi các bệnh STI như chlamydia và bệnh lậu, đến một số dạng ung thư do vi rút u nhú ở người (HPV) gây ra.

Dưới đây là các STD chính cần lưu ý:

Bệnh viêm vùng chậu

Bệnh lậu, chlamydia và trichomonas là những bệnh STI phổ biến có thể dẫn đến viêm vùng chậu nếu không được điều trị.

Nhưng không phải tất cả các trường hợp viêm vùng chậu đều do STI, vì các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn khác có thể đóng một vai trò nào đó.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), khoảng 2,5 triệu phụ nữ ở Hoa Kỳ trong cuộc đời sẽ bị chẩn đoán mắc viêm vùng chậu.

Mặc dù nhiễm trùng cơ quan sinh sản nữ này được xếp vào loại bệnh, nhưng một số người không có triệu chứng.

Những triệu chứng có thể gặp:

  • Đau vùng chậu hoặc bụng dưới;
  • Đau khi quan hệ tình dục qua âm đạo hoặc khi đi tiểu;
  • Chảy máu âm đạo bất thường, cảm giác nặng hoặc đau;
  • Tiết dịch âm đạo bất thường;
  • Buồn nôn;
  • Nhiệt độ cao;

Thuốc kháng sinh có thể điều trị thành công viêm vùng chậu nếu nó được chẩn đoán sớm. Tuy nhiên, nếu không điều trị có thể để sẹo trên ống dẫn trứng.

Vết sẹo này có thể làm cho khả năng mang thai ngoài tử cung cao hơn và cũng có liên quan đến vô sinh, với khoảng 1/10 người bị viêm vùng chậu trở nên vô sinh.

Bệnh giang mai thời kì ba

Giai đoạn đầu của bệnh giang mai - một bệnh nhiễm trùng tương đối không phổ biến - được coi là một bệnh STI.

Đầu tiên, nhiễm trùng xuất hiện dưới dạng một hoặc nhiều vết loét hình tròn nhỏ trên bộ phận sinh dục, hậu môn hoặc miệng. Nếu không được điều trị, giang mai sẽ chuyển sang giai đoạn tiềm ẩn, không có triệu chứng.

Tuy nhiên, khoảng một phần tư số người sẽ tiếp tục phát triển thành bệnh giang mai thời kì ba, quá trình có thể mất từ 10 đến 30 năm sau lần nhiễm bệnh đầu tiên.

Căn bệnh này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với một số hệ thống cơ quan trong cơ thể, dẫn đến:

  • Mất thị lực;
  • Mất thính giác;
  • Mất trí nhớ;
  • Tình trạng sức khỏe tâm thần;
  • Nhiễm trùng não hoặc tủy sống;
  • Bệnh tim;

Bệnh giang mai được chẩn đoán và điều trị càng sớm thì càng ít nguy hại.

Mặc dù tiêm penicillin thường được sử dụng để điều trị bệnh giang mai thời kì ba và loại bỏ vi khuẩn khỏi cơ thể, nhưng chúng không thể loại bỏ biến chứng đã xuất hiện.

Tất nhiên, nếu bệnh gây ra các vấn đề với các cơ quan chính, như tim, thì có thể phải dùng các loại thuốc và thủ thuật khác.

Bệnh ung thư

Mặc dù một số chủng HPV có xu hướng không gây bệnh, nhưng các chủng khác có thể gây ra những thay đổi tế bào bất thường.

Điều này có thể dẫn đến ung thư, bao gồm:

  • Ung thư miệng;
  • Ung thư cổ tử cung;
  • Ung thư âm hộ;
  • Ung thư dương vật;
  • Ung thư hậu môn;

Theo Học viện ung thư thế giới, hầu hết các trường hợp ung thư liên quan đến HPV ở Hoa Kỳ là do HPV 16 và HPV 18 gây ra.

HPV gây ra hầu hết tất cả các trường hợp ung thư cổ tử cung, cũng như hơn 90% trường hợp ung thư hậu môn, 75% trường hợp ung thư âm đạo, và hơn 60% trường hợp ung thư dương vật.

Các triệu chứng của những bệnh ung thư này khác nhau, tùy thuộc vào vị trí mà chúng ảnh hưởng đến cơ thể. Có thể bị sưng và nổi cục, chảy máu và đau.

Nếu ung thư được chẩn đoán sớm, việc điều trị bằng hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật thường dễ dàng hơn.

Một số xét nghiệm sàng lọc để phát hiện những thay đổi tế bào tiền ung thư do HPV gây ra.

Mụn cóc sinh dục

Một số chủng HPV nguy cơ thấp hơn có thể gây ra bệnh gọi là mụn cóc sinh dục.

Những nốt mụn màu trắng hoặc màu da này xuất hiện trên bộ phận sinh dục hoặc hậu môn, với hơn 350.000 người phát triển chúng mỗi năm.

Chúng có thể điều trị được, nhưng không thể chữa khỏi, vì virus gây ra chúng có thể vẫn còn. (Trong một số trường hợp, HPV tự biến mất.)

Mụn cóc sinh dục cũng có thể tự khỏi nhưng cũng có thể tái phát trở lại.

Nếu bạn muốn loại bỏ chúng, các lựa chọn bao gồm từ đông lạnh hoặc đốt cháy chúng đến bôi kem hoặc chất lỏng hóa học.

AIDS

HIV có thể làm hỏng hệ thống miễn dịch và làm tăng nguy cơ nhiễm virus hoặc vi khuẩn khác và phát triển một số bệnh ung thư.

Với các phương pháp điều trị ngày nay, nhiều người nhiễm HIV sống thọ và khỏe mạnh.

Nhưng nếu không được điều trị, virus có thể dẫn đến AIDS, cơ thể sẽ dễ bị nhiễm trùng và bệnh tật nghiêm trọng.

Những người bị AIDS có thể gặp:

  • Sụt cân nhanh chóng;
  • Mệt mỏi
  • Loét da
  • Nhiễm trùng
  • Rối loạn thần kinh
  • Bệnh ung thư

Không có thuốc chữa khỏi bệnh AIDS. Và do nhiều loại bệnh có thể mắc phải do hệ thống miễn dịch suy yếu nghiêm trọng, tuổi thọ của người bệnh nếu không được điều trị là khoảng 3 năm.

Các loại STDs

 

STDs và mang thai

Một số bệnh STI có thể được truyền sang thai nhi trong khi mang thai hoặc trẻ sơ sinh khi sinh nở. Nhưng điều này không đúng với tất cả các bệnh STD.

Bệnh giang mai có thể truyền sang thai nhi, dẫn đến nhiễm trùng nặng, sẩy thai hoặc thai chết lưu.

Mụn cóc sinh dục cũng có thể truyền sang em bé, nhưng nó cực kỳ hiếm.

Viêm vùng chậu có thể ảnh hưởng đến việc mang thai trong tương lai, khiến khả năng mang thai ngoài tử cung cao hơn và gây vô sinh ở 1/10 người.

Dưới đây là những điều cần xem xét nếu bạn đang mang thai:

  • Khám sàng lọc các bệnh STI, bao gồm cả HIV và giang mai, để tránh các biến chứng cần đảm bảo việc phát hiện và điều trị bất kỳ trường hợp nhiễm trùng nào.
  • Tư vấn với chuyên gia chăm sóc sức khỏe nếu bạn bị STD. Họ có thể cần kiểm tra xem một loại thuốc liệu có an toàn để bạn sử dụng hay không hoặc trì hoãn việc điều trị khi cần thiết.
  • Lưu ý rằng có thể cần phải sinh mổ — đặc biệt là nếu mụn cóc sinh dục khiến âm đạo khó co giãn.

 

Chẩn đoán STD

Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe khó có thể chẩn đoán STD nếu chỉ dựa trên các triệu chứng, vì vậy họ sẽ cần thực hiện một số xét nghiệm và kiểm tra.

Tùy thuộc vào STD nghi ngờ, có thể cần tiến hành:

  • Khám lâm sàng
  • Phết dịch cơ thể
  • Xét nghiệm máu
  • Các thủ thuật chuyên khoa, chẳng hạn như phẫu thuật lỗ khóa hoặc soi cổ tử cung

 

Các lựa chọn điều trị STD

STDs có thể có nhiều tác động khác nhau đối với cơ thể.

Có một số lựa chọn điều trị, tùy thuộc vào tình trạng bệnh, bao gồm:

  • Thuốc kháng sinh;
  • Thuốc uống hoặc thuốc bôi khác;
  • Phẫu thuật;
  • Lazer.

Bạn cũng có thể được khuyên nên thay đổi lối sống, chẳng hạn như kiêng quan hệ tình dục cho đến khi điều trị xong.

Hãy nhớ rằng, với hầu hết các bệnh STD, không thể phục hồi hoàn toàn các biến chứng đã xuất hiện. Và một số bệnh STD, chẳng hạn như mụn cóc sinh dục và AIDS, không thể chữa khỏi.

 

Cách phòng ngừa STD

Cách tốt nhất để tránh STD là ngăn ngừa STIs. Và cách tốt nhất để làm điều đó là tránh quan hệ tình dục.

Nhưng có những cách giúp quan hệ tình dục an toàn hơn và giảm nguy cơ mắc STI:

  • Thảo luận cởi mở về thói quen sinh hoạt tình dục với bạn tình mới và nói về những điều làm bạn thoải mái.
  • Thường xuyên kiểm tra STIs, đặc biệt nếu bạn có bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình. Yêu cầu bạn tình cũng nên kiểm tra như vậy.
  • Sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và miệng để giúp ngăn ngừa STIs lây lan qua dịch tiết. Đập răng cũng có thể bảo vệ khi quan hệ tình dục bằng miệng.
  • Cân nhắc việc chủng ngừa HPV và viêm gan B.
  • Nếu bạn có nguy cơ lây nhiễm HIV cao hơn, hãy nghĩ đến việc dùng thuốc PrEP mỗi ngày.

 

Điểm mấu chốt

Nhiều bệnh STD có thể điều trị được, nhưng không phải tất cả chúng đều có thể chữa được. Một số có thể đe dọa tính mạng, trong khi những loại khác ít gây ảnh hưởng nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, tất cả đều do STI gây ra. Vì vậy, cách tốt nhất để ngăn ngừa chúng là đi khám thường xuyên và quan hệ tình dục an toàn hơn.

Và nếu bạn có kết quả dương tính với bất kỳ STI nào, hãy tìm cách điều trị càng sớm càng tốt.

 

--  Bs.CK1.Đinh Ngọc Liên  --  

 

Giới thiệu Đơn vị Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

Đơn vị Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương được triển khai dịch vụ thăm khám, chăm sóc và điều trị các tình trạng về da như mụn, sẹo, nám, tàn nhang… với tiêu chí đem lại sự thay đổi tích cực về diện mạo cũng như sự hài lòng của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ.

Với nguồn nhân lực chất lượng có chuyên môn cao là các Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ đến từ Bộ môn Da liễu - Đại học Y Dược TPHCM & Bệnh viện Nguyễn Tri Phương có kinh nghiệm nhiều năm trong giảng dạy, nghiên cứu và điều trị Da liễu – Thẩm mỹ da; sẽ trực tiếp thăm khám, lên phác đồ điều trị và trực tiếp trị liệu cho bệnh nhân, đảm bảo hiệu quả cao nhất.

Thông tin liên hệ

return to top