✅ Viêm bì cơ do thuốc

Nội dung

Viêm bì cơ là bệnh gì?

Viêm bì cơ là một bệnh lí tự miễn do rối loạn mô liên kết liên quan đến da và cơ xương. Viêm bì cơ có thể do thuốc gây ra nhưng rất hiếm. Viêm bì cơ do thuốc còn được gọi là bệnh da do thuốc, giả viêm bì cơ và phát ban dạng viêm bì cơ.

Ai sẽ bị viêm bì cơ do thuốc?

Viêm bì cơ do thuốc có thể ảnh hưởng đến tất cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, độ tuổi hoặc giới tính. Tỉ lệ mắc bệnh như nhau ở nam và nữ. Có rất ít trường hợp báo cáo về bệnh viêm bì cơ do thuốc ở vị thành niên.

viêm cơ bì do thuốc

Nguyên nhân dẫn đến viêm bì cơ do thuốc

Nguyên nhân phổ biến nhất của viêm bì cơ do thuốc là hydroxyurea, liên quan đến 50% trường hợp được báo cáo trong y văn. Trong phần lớn bệnh nhân, hydroxyurea được dùng điều trị cho các rối loạn tăng sinh tủy mãn tính và một số trường hợp được chỉ định trong bệnh vẩy nến.

Nhiều loại thuốc khác đã được báo cáo gây khởi phát viêm bì cơ do thuốc. Danh sách bao gồm những loại sau:

  • Penicillamine;
  • Thuốc hạ lipid máu bao gồm nhóm statin và thuốc ức chế men reductase HMF-CoA;
  • Cyclophosphamide;
  • Thuốc chống viêm không steroid;
  • Thuốc chống co giật;
  • Thuốc chủng ngừa lao và các thuốc chủng ngừa khác.

Các đặc điểm lâm sàng của viêm da cơ do thuốc là gì?

Viêm bì cơ do thuốc có thể biểu hiện các dạng sau:

  • Viêm bì cơ thể cổ điển;
  • Viêm bì cơ không biểu hiện ở cơ (biểu hiện bệnh ở da nhưng không bị tổn thương cơ);
  • Đau cơ mà không có dấu hiệu trên da;
  • Creatine kinase tăng cao mà không có dấu hiệu da hoặc bệnh cơ rõ ràng.

Bệnh lí viêm bì cơ với các đặc điểm lâm sàng điển hình như sau:

  • Phát ban heliotrope: mí mắt có màu tím;
  • Sẩn Gottron: sẩn hay mảng có màu tím trên bề mặt khớp ngón tay hay bề mặt xương nổi gồ lên;
  • Giãn mạch quanh móng;
  • Phát ban màu hồng tím và nhạy cảm ánh sáng - các mảng màu đỏ hoặc xanh tím ở các vùng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Phần lớn các trường hợp viêm bì cơ do thuốc có biểu hiện phát ban heliotrope và/ hoặc sẩn Gottron và các biểu hiện khác trên da khác phù hợp với bệnh lí viêm bì cơ như giãn mạch quanh móng và phát ban nhạy cảm ánh sáng poikiloderma.

Viêm bì cơ do hydroxyurea thường xuất hiện sau khi điều trị lâu dài (2-10 năm) với hydroxyurea với những thay đổi trên da ở mặt sau của ngón tay, bàn tay, bàn chân và khuỷu tay. Thường các tác dụng phụ khác trên da của hydroxyurea cũng biểu hiện. Viêm cơ cũng có thể gặp nhưng hiếm.

Ngược lại, khi viêm bì cơ do thuốc không liên quan đến hydroxyurea thì các triệu chứng và các dấu hiệu sẽ xuất hiện ngay sau khi bắt đầu dùng thuốc (< 2 tháng), và phần lớn sẽ biểu hiện viêm cơ và các dấu hiệu khác trên da.

Biến chứng của viêm bì cơ do thuốc

Các biến chứng của viêm bì cơ bao gồm sự lắng đọng calci và hội chứng Raynaud, nhưng chưa được báo cáo trong các trường hợp do thuốc gây ra.

Viêm bì cơ có thể liên quan đến ung thư biểu mô tuyến, một biến chứng không thấy trong viêm bì cơ do thuốc. Phần lớn các khối u ác tính được tìm thấy ở những bệnh nhân bị viêm bì cơ do thuốc là các rối loạn huyết học đã có từ trước và hầu hết là lý do sử dụng thuốc liên quan.

Viêm bì cơ do thuốc sẽ được chẩn đoán như thế nào?

Có thể sẽ khó phân biệt giữa viêm bì cơ thể cổ điển và viêm bì cơ do thuốc gây ra. Tiền sử sử dụng hydroxyurea trong thời gian dài hoặc gần đây bắt đầu sử dụng một loại thuốc mới sẽ làm tăng khả năng thuốc là yếu tố gây viêm bì cơ. Chẩn đoán sẽ chắc chắn hơn khi các triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng cải thiện sau khi ngừng sử dụng thuốc liên quan.

Huyết thanh chẩn đoán thường âm tính với ANA, kháng thể kháng Ro và kháng Jo-1. Sinh thiết cơ và da cho thấy những thay đổi giống như trong bệnh viêm bì cơ nên không thể dùng để giúp chẩn đoán phân biệt.

Chẩn đoán phân biệt

  • Bệnh cơ do thuốc nhóm statin - nhiễm độc cơ do statin;
  • Bệnh viêm gân do fluoroquinolon - viêm gân chịu lực do fluoroquinolon gây ra;
  • Viêm cơ toàn thân– tình trạng viêm cơ do rối loạn tự phát, đặc trưng bởi yếu cơ tiến triển, viêm và teo cơ;
  • Bệnh cơ hoại tử - tình trạng viêm cơ do rối loạn tự phát, trong đó các tế bào cơ bị chết;
  • Các bệnh lí cần phân biệt này có các triệu chứng gợi ý viêm cơ nhưng thiếu các biểu hiện trên da của viêm bì cơ.

Điều trị viêm bì cơ do thuốc

Thông thường phải ngừng sử dụng thuốc có liên quan, mặc dù có thể tiếp tục nếu các triệu chứng và dấu hiệu nhẹ. Trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng sẽ cải thiện sau khi ngừng thuốc. Nếu viêm bì cơ vẫn không hết trong hơn một tháng sau khi ngừng thuốc, dùng corticoid tại chỗ hoặc toàn thân và có thể phối hợp thêm thuốc chống thấp khớp nếu cần thiết.

Tập vật lí trị liệu và những hoạt động giúp duy trì sự di chuyển linh hoạt của cơ và khớp sẽ rất hữu ích.

Hậu quả khi bị viêm bì cơ do thuốc

Sau khi ngừng thuốc, bệnh nhân bị viêm bì cơ do thuốc thường sẽ cải thiện bệnh. Khoảng 50% số bệnh nhân sẽ cải thiện các dấu hiệu trên da trong vòng hai tháng sau khi ngừng thuốc. Đến 12 tháng, phần lớn sang thương da đã sạch. Tình trạng tiến triển viêm cơ cũng tương tự như dấu hiệu trên da.

  BS. CK1. Đinh Ngọc Liên   

 

Giới thiệu Đơn vị Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

 Đơn vị Da liễu - Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương được triển khai dịch vụ thăm khám, chăm sóc và điều trị các tình trạng về da như mụn, sẹo, nám, tàn nhang… với tiêu chí đem lại sự thay đổi tích cực về diện mạo cũng như sự hài lòng của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ.

Với nguồn nhân lực chất lượng có chuyên môn cao là các Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ đến từ Bộ môn Da liễu - Đại học Y Dược TPHCM & Bệnh viện Nguyễn Tri Phương có kinh nghiệm nhiều năm trong giảng dạy, nghiên cứu và điều trị Da liễu – Thẩm mỹ da; sẽ trực tiếp thăm khám, lên phác đồ điều trị và trực tiếp trị liệu cho bệnh nhân, đảm bảo hiệu quả cao nhất.

  • Đơn vị da liễu – Thẩm mỹ da Bệnh viện Nguyễn Tri Phương.
  • Số 468 Nguyễn Trãi, Phường 8, Quận 5, Tp.Hồ Chí Minh.
  • Hotline tư vấn đặt lịch Bác sĩ: 0899777709 / Zalo/Viber: 0899777709
  • Facebook Fanpage: Thẩm mỹ da - BV Nguyễn Tri Phương
Chia sẻ trên Zalo
return to top