⭐ Viêm đại tràng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Nội dung

Bệnh viêm đại tràng là gì?

Đại tràng (ruột già), có tên khoa học tiếng Anh là intestinum crassum và thường được gọi tắt là colon. Đây là bộ phận quan trọng, có hình hình chữ U ngược (độ dài khoảng 1,2m) và nằm phần dưới cùng của đường ống tiêu hóa. Vai trò chính của đại tràng là tiếp nhận thức ăn từ ruột non xuống, hấp thụ nước và muối khoáng, lúc này thức ăn đã được chuyển khóa thành chất bã dưới sự phân hủy cùng vi khuẩn.

Sau khi đầy, chất cặn bã đó sẽ được chuyển xuống trực tràng (đoạn cuối của đại tràng) và thải ra ngoài nhờ chức năng co bóp của nhu động ruột.

Hình minh họa bệnh viêm đại tràng

Có thể thấy rằng đại tràng là nơi có môi trường thích hợp cho sự phát triển của các loại vi sinh vật. Khi chế độ cũng như thói quen ăn uống, sinh hoạt của bạn không đảm bảo sẽ dẫn dễ mắc phải bệnh viêm đại tràng. Đây là bệnh lý thường gặp ở nhiều đối tượng khác nhau với tỷ lệ mắc bệnh tại Việt Nam lên đến 15%-20%, nam giới cao hơn so với nữ giới, tập trung nhiều ở người trưởng thành và cao tuổi.

Cụ thể hơn, viêm đại tràng (Ulcerative Colitis) có lây nhiễm qua đường tiêu hóa, là tình trạng một hoặc nhiều phần đại tràng bị viêm loét, tổn thương. Khi đó chức năng của đại tràng sẽ bị ảnh hưởng, nhẹ thì niêm mạc dễ bị chảy máu, nặng thì có thể xuất hiện các ổ áp xe, ổ loét hoặc bị xuất huyết… Từ đó gây ra những triệu chứng điển hình như đau bụng dưới, không kiểm soát được đại tiện.

Phân loại bệnh đại tràng hiện có

Hiện tại, viêm đại tràng được chia thành 2 loại chính, mỗi loại đều có những đặc tính và cách điều trị khác nhau.

Viêm đại tràng cấp tính

Theo bệnh lý, cấp tính là giai đoạn đầu bệnh mới khởi phát, triệu chứng sẽ nhẹ. Trong trường hợp nặng có thể là do có bệnh lý nền. Cụ thể hơn, viêm đại tràng cấp là tình trạng đại tràng bị viêm nhiễm, lớp niêm mạc bảo vệ có sự xuất hiện của các vết viêm loét.

Nếu có biện pháp điều trị kịp thời sẽ không nguy hiểm và có thể chữa trị một cách dễ dàng  hơn so với nhóm còn lại. Ngược lại, nếu không chữa tận gốc, chỉ sau 3 tháng khởi phát bệnh sẽ trở nặng và chuyển sang giai đoạn phức tạp hơn.

Viêm đại tràng mãn tính

Tình trạng viêm nhiễm đại tràng đã ở mức độ nghiêm trọng, nặng nề và tổn thương ở nhiều đoạn đại tràng hơn. Thậm chí bệnh nhân có hiện tượng bị xung huyết, xuất hiện ổ áp xe,...

Việc điều trị bệnh rất cần thiết, bởi chúng có những triệu chứng chưa thực sự nguy hiểm nên khiến bệnh nhân bỏ qua. Đến khi bệnh trở nặng, việc chữa trị sẽ rất dai dẳng.

Nguyên nhân viêm đại tràng hay bị mắc phải nhất

Như đã chia sẻ ở trên, các bệnh về đại tràng nói chung viêm đại tràng nói riêng, đều có khá nhiều nguyên nhân và chủ yếu là do chế độ ăn uống cũng như sinh hoạt. Tiêu biểu có thể kể đến một số lý do gây bệnh như:

Ăn uống thiếu khoa học là nguyên nhân chính gây bệnh đại tràng

- Ăn phải thực phẩm bẩn chứa các tác nhân gây bệnh như: Salmonella – vi khuẩn thương hàn, Shigella – lỵ trực khuẩn, lỵ amip, ký sinh trùng, giun, nấm Candida,… Mỗi loại vi khuẩn đều có khả năng tồn tại trong ống tiêu hóa, với điều kiện môi trường thích hợp chúng sẽ phát triển và tấn công đại tràng gây viêm nhiễm.

- Bị dị ứng, ngộ độc thực phẩm có nhiễm vi sinh khuẩn có hại nhưng chưa được xử lý, điều trị đúng cách.

- Thói quen ăn uống, sinh hoạt chưa đảm bảo khoa học, chưa cân bằng được giữa việc làm và công việc,... là yếu tố chính gây nên bệnh.

- Tinh thần thường xuyên bị stress, căng thẳng kéo dài… khiến hệ tiêu hóa chịu áp lực, trong đó bao gồm cả đại tràng.

- Táo bón liên tục trong một thời gian dài sẽ khiến chất thải tích tụ lâu ngày trong đại tràng, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn

- Lạm dụng hoặc sử dụng thuốc kháng sinh liệu sai cách.

Bên cạnh đó, với những bệnh nhân bị lao đại tràng, viêm loét đại trực tràng, xuất huyết đại trực tràng… cũng có khả năng bị viêm đại tràng cao hơn so với người khỏe mạnh.

Thời gian đầu mắc bệnh, bệnh nhân sẽ ở giai đoạn cấp tính, sau khi khởi phát bệnh từ 3 tháng trở lên, bệnh nhân có thể bị chuyển biến thành mãn tính nếu không kịp thời điều trị.

Triệu chứng viêm đại tràng phổ biến, dễ nhận biết

Thông thường mỗi nguyên nhân và giai đoạn bệnh, bệnh nhân sẽ có những triệu chứng riêng biệt có những biểu hiện dễ nhầm lẫn với những bệnh lý về tiêu hóa khác. Vậy nên bệnh nhân nên lắng nghe cơ thể, nếu xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện dưới đây thì nên tìm đến ngay chuyên gia, bác sĩ để sớm có phác đồ điều trị phù hợp:

Giai đoạn cấp tính:

- Nếu bệnh nhân bị viêm đại tràng do nhiễm lỵ Amip thì sẽ cảm thấy đau bụng quặn thành từng cơn, mót đại tiện nhiều nhưng mỗi lần đi chỉ ra một ít và có kèm theo chất nhầy, máu tươi.

- Nếu bị bệnh do lỵ trực khuẩn, bệnh nhân sẽ có biểu hiện sốt, đau bụng và đi phân lỏng có màu như máu cá, nát. Đi ngoài nhiều lần trong ngày, nhất là ban đêm. Từ đó cơ thể mất nước, thiếu điện giải nên có thể ảnh hưởng đến cả tim mạch.

- Do một số nguyên nhân khác, bệnh nhân chủ yếu là thấy đau bụng phần dưới, quặn lại thành từng cơn và dễ bị tiêu chảy (Có kèm máu và chất nhầy), cơ thể bị suy nhược…

Triệu chứng điển hình của bệnh nhân viêm đại tràng

Giai đoạn mãn tính:

Trong nhóm viêm đại tràng mãn tính thì triệu chứng được chia theo từng thể bệnh khác nhau:

- Thể đau bụng và tiêu lỏng: Đau bụng từng cơn, nhưng khi đi đại tiện xong thì có cảm giác giảm đau. Biểu hiện thường xuất hiện đa phần khi ngủ dậy hoặc ăn xong, buổi chiều giảm dần và ban đêm ít hơn. Trung bình đi đại tiện từ 3 – 4 lần/ ngày, lần đầu phân không thành khuôn nhưng đặc, lần sau khả năng cao là lỏng, nát kèm dịch nhầy.

- Thể đau bụng và táo bón: Đau bụng, đi đại tiện khó khăn, bị táo bón kéo dài, phân khô và cứng, khuôn to nên rất khó khăn mỗi lần chỉ đi được ít. Triệu chứng của thể bệnh này thường gặp ở nữ giới và người cao tuổi.

- Thể tiêu lỏng và táo bón: Bị táo bón kèm với tiêu chảy (phân lỏng). Biểu hiện đau đại tràng ở thể này không rõ ràng, nên bệnh nhân thường bỏ qua khiến tình trạng kéo dài dẫn đến bị biến chứng, nguy hiểm nhất là ung thư đại trực tràng.

Do vậy, người bệnh nên tìm đến phương pháp điều trị bệnh ngay khi cơ thể xuất hiện những biểu hiện bất thường.

Biện pháp chẩn đoán bệnh đau đại tràng chính xác, thường được áp dụng

Nếu chỉ dựa vào biểu hiện cũng như triệu chứng bên ngoài cơ thể, bác sĩ sẽ rất khó đưa ra kết luận và phác đồ điều trị điều trị phù hợp, chính xác. Chính vì vậy, bác sĩ cần phải có các biện pháp chẩn đoán, cụ thể là một số loại như:

- Khám sơ bộ: Bác sĩ sẽ trực tiếp hỏi han bệnh nhân về những vấn đề người bệnh gặp phải trong quá trình bị bệnh như: Chế độ ăn uống/ sinh hoạt, biểu hiện, tiền sử bệnh lý, lịch trình làm việc, nghỉ ngơi….

- Làm xét nghiệm mẫu phân: Dựa theo biện pháp này, bác sĩ sẽ xác định được trong phân có nhiễm khuẩn, virus, định lượng mất máu và mức độ nhiễm trùng… Đồng thời tìm ra nguyên nhân gây bệnh dễ dàng hơn.

- Nội soi đại tràng (theo đường hậu môn, thời gian từ 30 - 60 phút): Đối với những bệnh nhân triệu chứng không rõ ràng, khó khăn xác định bệnh lý, bác sĩ sẽ chỉ định áp dụng biện pháp chẩn đoán này. Thủ thuật được bác sĩ thực hiện bằng cách luồn ống nội soi mềm, dẻo, linh hoạt, có camera giúp bác sĩ quan sát được hình ảnh tổng thể của đại tràng. Từ đó xác định được bệnh lý, mức độ nặng nhẹ. Đây cũng là biện pháp có thể xác định chính xác nhất.

- Chụp cắt lớp vi tính (CT): Thủ thuật này chụp được các tạng trong bụng, bác sĩ dễ dàng đánh giá tình trạng bệnh và chẩn đoán bệnh hiệu quả hơn.

Chụp CT mang lại kết quả khá chính xác

Bệnh viêm đại tràng có nguy hiểm không?

Thực tế, bệnh viêm đại tràng gây ra những triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống cũng như công việc của người bệnh. Ngoài ra, chúng còn có khả năng gây ra những biến chứng nguy hiểm nếu bệnh nhân không sớm áp dụng phương pháp đặc trị tận gốc.

Dưới đây là một số những biến chứng thể hiện mức độ nguy hiểm của bệnh viêm đại tràng.

- Xuất huyết đại tràng: Là tình trạng phổ biến mà bệnh nhân viêm đại tràng mãn tính lâu năm gặp phải. Đặc biệt là với những bệnh nhân thường xuyên sử dụng chất kích thích, thuốc kháng sinh liều cao, chế độ ăn uống không điều độ… sẽ khiến niêm mạc đại tràng viêm nhiễm nặng, lan ra khu vực xung quanh từ đó gây xuất huyết.

- Thủng đại tràng: Khi bệnh nhân sử dụng thuốc tây đặc biệt là kháng sinh không đúng cách, sẽ khiến các vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt. Từ đó, các vi khuẩn gây bệnh tấn công niêm mạc dạ dày, gây ra tình trạng viêm loét nặng, ăn sâu vào bên trong khiến thành đại tràng bị hao mòn. Sau một thời gian, bệnh nhân sẽ có nguy cơ bị thủng đại tràng.

- Ung thư đại tràng: biến chứng nguy hiểm và không mong muốn nhất

Biện pháp chữa trị bệnh viêm đại tràng được nhiều người áp dụng

Viêm đại tràng thuộc danh sách những bệnh lý có tỷ lệ mắc bệnh cao, nên từ trước đến nay có khá nhiều phương pháp điều trị. Dưới đây sẽ là những cách điển hình được nhiều người bệnh tin dùng.

Viêm đại tràng nên ăn gì, kiêng gì để hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả

Vốn là bệnh về đường tiêu hóa, nên chế độ ăn uống đóng vai trò vô cùng quan trọng. Trước khi áp dụng bất cứ phương pháp điều trị nào, bệnh nhân cũng cần phải cải thiện thói quen ăn uống của mình.

Cải thiện chế độ ăn uống giúp hỗ trợ điều trị viêm đại tràng hiệu quả

- Không ăn: Thực phẩm chứa chất kích thích (thuốc lá, rượu bia, nước ngọt có ga, cafe),  đồ đóng hộp nhiều chất bảo quản, thức ăn chưa được đun sôi, nấu chín kỹ, món ăn chiên rán, nhiều dầu mỡ. Đồng thời hạn chế ăn rau sống (vì chúng có thể bị nhiễm khuẩn nếu chưa được rửa kỹ), trứng, sữa và đồ ăn ngọt nhiều đường (bánh kẹo, kem,...)

- Nên ăn: Thường xuyên ăn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao như: sữa đậu nành, thịt trắng (ức gà, lợn nạc, cá…), bổ sung đủ lượng chất xơ từ rau xanh (cải, súp lơ, bí xanh…), dung nạp nhiều vitamin từ trái cây giàu kali (đu đủ, chuối…). Uống đủ nước, muối khoáng mỗi ngày.

Bên cạnh đó, mỗi bữa bệnh nhân không nên ăn quá no hoặc để bụng quá đói, nên chia nhỏ nhiều bữa ăn trong ngày và không nằm, hoạt động mạnh ngay sau khi ăn. Chúng có thể khiến cho bạn đau bụng, buồn nôn...

Chữa viêm đại tràng theo Tây y

Hiện nay nền y học hiện đại phát triển, người bệnh có cơ hội tiếp cận với nhiều phương pháp chữa bệnh hơn so với trước kia. Trong Tây y, bệnh viêm đại tràng thường có 2 hướng điều trị chủ yếu đó là:

Điều trị nội khoa - Biện pháp dùng thuốc:

Dưới đây là một số thuốc thông dụng, thường được bác sĩ chỉ định bệnh nhân sử dụng:

- Nhóm thuốc kháng khuẩn: Công dụng chủ yếu là tiêu diệt, loại bỏ những vi khuẩn gây hại.

- Nhóm thuốc chống ký sinh trùng: Cloramphenicol, Praziquantel, Sulfadiazin,…

- Nhóm thuốc giảm đau: Thuốc phù hợp với những bệnh nhân có dấu hiệu đau quặn bụng nhưng chỉ dùng trong 5 – 7 ngày.

- Nhóm thuốc chống táo bón và tiêu chảy: Thuốc có tác dụng cải thiện tình trạng rối loạn đại tiện một cách hiệu quả.

- Nhóm thuốc chống đầy bụng: Thuốc có tác dụng cải thiện tình trạng chướng bụng, khó tiêu.

Khi sử dụng thuốc Tây bệnh nhân nên thận trọng, không tự ý sử dụng thuốc nếu chưa tham vấn ý kiến bác sĩ. Nếu sử dụng sai cách, lạm dụng có thể gặp các tác dụng phụ ngoài mong muốn: Buồn nôn, tiêu chảy,... thậm chí mắc các bệnh về đường tiêu hóa.

Điều trị ngoại khoa - biện pháp xâm lấn/ phẫu thuật:

Phương pháp điều trị này áp dụng với những bệnh nhân sử dụng thuốc không hiệu quả, bệnh quá nặng hoặc bị ung thư đại tràng. Thủ thuật thực hiện phẫu thuật có mục đích là cắt bỏ đại tràng.

Phẫu thuật đại tràng phù hợp với bệnh nhân nặng, dùng thuốc không khỏi

Một số trường hợp, bệnh nhân gặp phải những di chứng sau phẫu thuật, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Vậy nên, phương pháp này chỉ được chỉ định với những trường hợp bệnh nhân có tình trạng nghiêm trọng.

Hỗ trợ điều trị đau đại tràng bằng mẹo dân gian

So với Tây y thì đây là phương pháp mang tính hỗ trợ, không thay thế được thuốc chữa bệnh, chỉ phù hợp với những bệnh nhân có dấu hiệu khởi phát và triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên ưu điểm của biện pháp này là chi phí rẻ, dễ thực hiện và lành tính nếu áp dụng đúng cách.

Dưới đây là một số công thức được truyền miệng trong dân gian và được nhiều người lựa chọn.

Chữa bệnh viêm đại tràng bằng lá ổi

Trong lá ổi chứa nhiều hoạt chất kháng khuẩn, nên khá phù hợp với bệnh nhân viêm đại tràng.

- Chuẩn bị: Một nắm lá ổi non và già (khoảng 50g) đã rửa sạch

- Thực hiện: Cho vào nồi cùng với 2 bát nước và đun lấy nước.

- Cách dùng: Uống 2 lần 1 ngày, uống sau ăn để hiệu quả tốt nhất.

Chữa viêm đại tràng bằng lá mơ lông

Dùng lá mơ lông sẽ có tác dụng giảm đau, lợi tiểu, nhuận tràng và giúp thanh lọc cơ thể, kích thích tiêu hóa, đặc biệt là có thể ức chế một số loại vi khuẩn nhờ những hoạt chất có trong chúng. Để đạt được công dụng cao nhất, người bệnh nên thực hiện theo cách sau:

Lá mơ lông được sử dụng chữa đại tràng phổ biến

- Chuẩn bị: một nắm lá mơ lông (khoảng 50g) đã rửa sạch, tốt nhất nên ngâm với nước muối loãng để sạch khuẩn, không nên chọn lá quá non vì nó sẽ không đủ hoạt chất trị bệnh.

- Thực hiện: Giã nát lá mơ và chắt lấy nước cốt.

- Cách dùng: Uống trực tiếp và ngày dùng 2 lần để hiệu quả cao nhất.

Chữa đau đại tràng bằng lá vối

Lá vối cũng có khả năng diệt khuẩn cao và an toàn, lành tính với mọi đối tượng.

- Chuẩn bị: 250g lá vối đã được rửa sạch, ngâm nước muối loãng.

- Thực hiện: Vò nát và ngâm với nước 1 lít nước sôi để dưỡng chất dễ tan ra.

- Cách dùng: Chia lượng nước đó thành nhiều phần và uống hết trong ngày.

Lưu ý: Thời gian sử dụng theo các mẹo trên sẽ kéo dài hơn 1 tháng để cảm nhận được sự hiệu quả, tuy nhiên điều này còn phụ thuộc vào cơ địa và khả năng hấp thu của từng người. Các cách kể trên không đủ thành phần đặc trị đau đại tràng, nên khó mang lại hiệu quả cao. Mặt khác, sự an toàn và hiệu quả của các bài thuốc trên chưa được Bộ y tế công nhận. Nếu sử dụng thấy tình trạng không thuyên giảm hoặc nặng hơn, bệnh nhân nên tìm đến bác sĩ, chuyên gia để sớm có phương pháp điều trị phù hợp hơn.

Điều trị viêm đại tràng bằng Đông y

Trong YHCT, cơ chế điều trị thường đi theo hướng tác động tận sâu gốc rễ, loại bỏ căn nguyên và kích thích quá trình phục hồi sức khỏe, ngăn ngừa mọi tác nhân gây bệnh. Vậy nên, biện pháp này được rất nhiều bệnh nhân tin dùng.

Công thức chữa viêm đại tràng từ Hạt ý dĩ

Trong Đông Y, ý dĩ có tính hơi hàn, vị ngọt và lành tính. Khi sử dụng sẽ có công dụng tốt đối với bệnh nhân đại tràng, đó là kiện tỳ, bổ phế, thanh nhiệt, cung cấp 1 lượng chất nhầy cho chất thải. Vậy nên, công thức bài thuốc này phù hợp với bệnh nhân viêm đại tràng thể táo.

Hạt ý dĩ có công dụng tuyệt diệu dành cho bệnh nhân đại tràng

- Chuẩn bị: Ý dĩ - Bạch biến - Hoài sơn mỗi vị 40g, Liên nhục - Sử quân  tử - Sơn tra mỗi vị 30g, Đương quy 200g, Thần khúc 16g và Gạo nếp 100g.

- Cách làm: Sao vàng tất cả các vị thuốc kể trên và tán thành bột, cho vào lọ để bảo quản, dùng dần.

- Cách sử dụng: Sử dụng khoảng 15g bột trên sắc với nước và dùng luôn khi còn ấm.

Công thức chữa viêm đại tràng từ Hòa sơn

Hoài sơn có tính bình, vị ngọt và có công dụng bổ tăng cường sức khỏe, cải thiện suy nhược cơ thể. Đồng thời loại bỏ những triệu chứng của bệnh đại tràng như: đau bụng, tiêu chảy...

- Chuẩn bị: Hoài sơn 10g, Bạch phục linh 6g, Trần bì 5g, Bạch truật 8g.

- Thực hiện: Sắc nguyên liệu trên cùng với 700ml nước, sau đó lấy lượng nước thu được chia làm 2 – 3 lần để uống trong ngày.

Khi sử dụng bệnh nhân cần kiên trì, thực hiện theo đúng công thức để đạt công dụng tốt nhất.

Bài thuốc chữa viêm đại tràng tốt nhất từ YHCT - Tiêu thực Phục tràng hoàn

Tiêu thực Phục tràng hoàn là bài thuốc YHCT, được đội ngũ bác sĩ, chuyên gia nghiên cứu, bào chế mới dựa theo bí quyết chữa bệnh cổ phương của người dân tộc Tày kết hợp với y học hiện đại mang lại đa tác dụng hơn.

Bài thuốc có công dụng tác động sâu bên trong cơ thể, điều trị và ngăn ngừa bệnh hiệu quả

Giải pháp chữa bệnh viêm đại tràng bao gồm 4 chế phẩm thiên nhiên, đặc trị có thành phần 100% thảo dược thiên nhiên đạt chuẩn GACP - WHO bao gồm vị thuốc Đông y: Ý dĩ, Bạch truật, Phục linh,  Đẳng sâm, Mộc hương, Chỉ xác, Đại hoàng,... và cây thuốc đặc trị: Cây Cháp phe, cây Án mật, cây Si lung.

Tham khảo thêm nhiều thông tin về bài thuốc tại đây: Tiêu Thực Phục Tràng Hoàn.

Trên đây là toàn bộ những thông tin về viêm đại tràng, triệu chứng và cách điều trị thông dụng nhất hiện nay, hy vọng đã giúp bạn tìm được phương thuốc phù hợp với mình!

Có thể bạn cần: Thuốc Chữa Viêm Đại Tràng Tại Thuốc Dân Tộc

Chia sẻ trên Zalo
return to top