13 phương pháp trị mụn tại nhà

Một số phương pháp trị mụn truyền thống như acid salicylic, niacinamide hoặc benzoyl peroxide được chứng minh là những phương pháp trị mụn hữu hiệu nhất, nhưng chúng có thể quá đắt hoặc có những hiệu quả không mong muốn, như khô da, đỏ da hay kích ứng.

Điều này thúc đẩy một số người tìm kiếm các phương pháp khác điều trị mụn tự nhiên tại nhà. Thực tế, một nghiên cứu đã chỉ ra rằng có 77% các bệnh nhân bị mụn đã có thử các phương pháp trị mụn thay thế.

Rất nhiều các phương pháp trị mụn tại nhà thiếu các bằng chứng khoa học, và các nghiên cứu về tính hiệu quả của chúng là cần thiết. Nếu bạn đang tìm kiếm các phương pháp trị mụn thay thế, đây là các biện pháp bạn có thể thử.

Nguyên nhân của mụn trứng cá?

Mụn bắt đầu hình thành khi lỗ chân lông trên da bị bí tắc bởi dầu và các tế bào da chết. Mỗi lỗ chân lông được kết nối với một tuyến bã nhờn, nơi sản xuất ra một chất nhờn gọi là bã nhờn. Những bã nhờn thừa có thể làm tắc lỗ chân lông, gây ra sự phát triển của vi khuẩn Propionibacterium acnes hay còn gọi là P. acnes. Tế bào bạch cầu của bạn tấn công vi khuẩn P.acnes, dẫn đến viêm trên da và mụn. Một vài trường hợp bị mụn nặng nề hơn, nhưng những triệu chứng phổ biến nhất là mụn đầu trắng, mụn đầu đen và nhọt viêm.

Rất nhiều yếu tố đóng góp vào sự hình thành và phát triển của mụn, bao gồm:

• Gen
• Chế độ ăn
• Stress
• Sự thay đổi hormone
• Nhiễm trùng

13 phương pháp trị mụn hiệu quả

1. Sử dụng giấm táo

Giấm táo được làm từ rượu táo lên men, hoặc nước ép quả táo. Giống như các loại giấm khác, nó được biết đến với khả năng tiêu diệt một số loại vi khuẩn và nấm. Giấm táo chứa các acid hữu cơ tự nhiên, như là axit citric, loại axit tiêu diệt được vi khuẩn P. acnes. Nghiên cứu cũng chỉ ra giấm táo còn chứa axit succinic, là một loại acid hữu cơ khác có tác dụng ngăn ngừa sự viêm gây ra bởi vi khuẩn P.acnes, thứ có thể ngăn ngừa sẹo. Axit lactic, một loại axit khác trong giấm táo, có thể cải thiện vấn đề sẹo mụn.

Trong khi một vài thành phần có trong giấm táo có thể cải thiện vấn đề mụn, tuy nhiên vẫn chưa có bằng chứng khoa học cụ thể chứng minh hiệu quả của phương pháp này. Một vài bác sĩ da liễu đưa ra lời khuyên không nên sử dụng giấm táo vì chúng có thể gây kích ứng da.

Cách sử dụng giấm táo:

• Trộn giấm táo với nước sạch theo tỷ lệ 1:3 (sử dụng nhiều nước hơn nếu bạn có làn da nhạy cảm)
• Sau khi rửa sạch mặt, nhẹ nhàng sử dụng bông để bôi hỗn hợp trên lên da
• Để yên trong 5-20 giây, rửa lại bằng nước và vỗ nhẹ nhàng cho khô da
• Lặp lại 1-2 lần trong ngày

Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng sử dụng giấm táo lên da của bạn có thể gây ra bỏng và kích ứng da. Khi mới bắt đầu sử dụng, bạn nên pha giấm táo với tỷ lệ loãng hơn để tránh kích ứng.

2. Uống viên kẽm bổ sung

Kẽm là một chất dinh dưỡng rất quan trọng cho sự phát triển của tế bào, sự sản sinh hormone, chuyển hóa và chức năng miễn dịch.

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người bị mụn có xu hướng có lượng kẽm trong máu thấp hơn so với những người da khỏe không có mụn. Một vài nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng uống viên kẽm có thể làm giảm mụn. Ví dụ, một phân tích năm 2014 cho thấy kẽm có hiệu quả tốt hơn trong điều trị mụn viêm nặng so với điều trị mụn nhẹ và vừa.

Liều tối ưu của kẽm để điều trị mụn chưa được công bố, nhưng một số các nghiên cứu cũ đã quan sát được sự giảm mụn đáng kể khi dùng 30-45 mg kẽm nguyên tố mỗi ngày. 

Nên lưu ý rằng bôi kẽm lên da được cho là không có hiệu quả. Điều này có thể do kẽm không được hấp thu hiệu quả qua da.

3. Sử dụng mặt nạ mật ong và quế

Mật ong và quế có khả năng đánh bại vi khuẩn và giảm tình trạng viêm, 2 yếu tố gây ra mụn.

Một nghiên cứu năm 2017 chỉ ra rằng sự kết hợp mật ong và quế có tác dụng chống lại vi khuẩn P. acnes. Những nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng mật ong có khả năng ngăn chặn sự phát triển thậm chí là tiêu diệt vi khuẩn P. acnes. Mặc dù điều này cũng không thật sự có ý nghĩa rằng mật ong có thể trị mụn hiệu quả. Mặc dù các lợi ích kháng vi khuẩn và chống viêm của mật ong và quế có thể giúp điều trị mụn, vẫn cần nhiều nghiên cứu khoa học hơn để chứng minh hiệu quả này.

Cách làm mặt nạ mật ong quế:

• Trộn 2 thìa mật ong với 1 thìa quế thành hỗ hợp nhão
• Sau khi rửa mặt sạch, bôi hỗn hợp này lên da và để trong 10-15 phút
• Rửa sạch mặt hoàn toàn và vỗ nhẹ cho khô da

  

4. Sử dụng tinh dầu tràm trà

Tinh dầu tràm trà là một loại tinh dầu chiết xuất từ lá của cây Melaleuca alternifolia, một loại cây nhỏ bản địa nước Úc. Nó được biết đến với khả năng tiêu diệt vi khuẩn và giảm sự viêm ở da. Một vài nghiên cứu đã chỉ ra bôi tinh dầu tràm trà có tác dụng làm giảm mụn. Một nghiên cứu nhỏ khác cũng cho thấy khi kết hợp với benzoyl peroxide, người dùng giảm khô da và kích ứng da. Họ cũng cảm thấy thoải mái hơn khi sử dụng phương pháp điều trị này.

Có thể thấy sử dụng kháng sinh trị mụn đường uống cục bộ lâu dài có thể gây ra nhờn thuốc, thì tinh dầu tràm trà là một phương pháp thay thê hiệu quả.

Tinh dầu tràm trà rất mạnh, vì vậy nên pha loãng nó trước khi áp lên da của bạn.

Cách sử dụng tinh dầu tràm trà trị mụn:

• Pha tinh dầu tràm trà với nước theo tỷ lệ 1:9
• Nhúng một miếng bông vào hỗn hợp này và bôi nó lên vùng da bị mụn
• Sử dụng kem dưỡng ẩm nếu cần thiết
• Lặp lại 1-2 lần mỗi ngày

5. Sử dụng trà xanh cho da

Trà xanh rất giàu các chất chống oxy hóa, uống trà xanh hàng ngày như một thói quen có thể thúc đẩy cho một sức khỏe tốt. Nó cũng có tác dụng làm giảm mụn hiệu quả. Điều này là do polyphenols trong trà xanh giúp đánh bại vi khuẩn và giảm viêm, hai nguyên nhân chính gây ra mụn.

Trong một nghiên cứu nhỏ với 80 phụ nữ, người tham gia sử dụng 1500mg dịch chiết trà xanh hàng ngày trong 4 tuần. Khi kết thúc nghiên cứu, những phụ nữ sử dụng dịch chiết trà xanh đã giảm được mụn trên mũi, má và xung quanh miệng của họ. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng uống trà xanh cũn làm giảm lượng đường trong máu và giảm nồng độ insulin, 2 yếu tố góp phần tạo ra sự phát triển của mụn.

Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra bôi trà xanh trực tiếp lên da có thể làm giảm mụn. Những nghiên cứu khác cũng cho thấy chất chống oxy hóa chính trong trà xanh – EGCG – có tác dụng làm giảm tiết bã nhờn trên da, chống lại quá trình viêm và ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn P. acnes trên da mụn. Bôi chiết xuất trà xanh lên da làm giảm đáng kể sự tiết bã nhờn và mụn trên những người bị mụn. Bạn có thể mua những loại kem và lotion có chứa trà xanh, nhưng cách tự làm tại nhà cũng rất đơn giản.

Cách sử dụng:

• Ngâm trà xanh vào nước sôi trong 3-4 phút
• Để nguội trà
• Sử dụng bông cotton, nhẹ nhàng bôi nước trà xanh lên da hoặc đổ nó vào trong lọ xịt để xịt đều lên da
• Để khô tự nhiên, sau đó rửa sạch với nước và vỗ nhẹ cho đến khi khô

6. Sử dụng nước cây phỉ (Witch hazel)

Nước cây phỉ được chiết xuất từ vỏ và lá của cây phỉ Bắc Mỹ, tên khoa học là Hamamelis virginiana. Nó có chưa tannins, một chất kháng viêm và kháng sinh tự nhiên hiệu quả.

Đó là lý do tại sao nó được sử dụng rộng rãi để điều trị nhiều bệnh về da như gàu, chàm, bỏng, thâm tím, côn trùng cắn, bệnh giãn tĩnh mạch ven, và mụn trứng cá.

Một nghiên cứu nhỏ thực hiện bởi công ty mỹ phẩm với 30 người tham gia cho thấy họ giảm mụn đáng kể sau 6 tuần sử dụng nước cây phỉ hàng ngày.

7. Dưỡng ẩm da với cây nha đam

Nha đam là loại cây nhiệt đới mà lá của chúng chứa một loại gel trong suốt. Loại gel này thường được bổ sung vào trong lotion, kem dưỡng da, thuốc mỡ và xà phòng.

Nó thường được sử dụng để điều trị trầy xước da, phát ban, bỏng và các vấn đề về da khác. Khi bôi lên da, gel nha đam có thể giúp làm lành vết thương, điều trị bỏng và chống viêm.

Nha đam có chứa axit salicylic và lưu huỳnh, hai chất được sử dụng thường xuyên trong điều trị mụn.

Một vài nghiên cứu đã chỉ ra gel lô hội khi kết hợp với các chất khác như kem tretinoin hoặc tinh dầu tràm trà có thể cải thiện mụn.

Cách sử dụng:

• Cạo gel từ cây nha đam với 1 chiếc thìa
• Bôi trực tiếp lên da sau khi làm sạch như một loại kem dưỡng ẩm
• Lặp lại 1-2 lần mỗi ngày hoặc khi cần thiết

  

8. Sử dụng viên bổ sung dầu cá

Axit béo omega-3 là một loại mỡ lành mạnh mang đến vô vàn lợi ích cho sức khỏe.

Bạn bổ sung chất béo này trong chế độ ăn hàng ngày của mình, nhưng nghiên cứu đã chỉ ra phần lớn mọi người ăn theo một chế độ thông thường không nạp đủ loại chất béo này.

Dầu cá chứa 2 loại chính của omega-3 là EPA (eicosapentaenoic acid) và DHA (docosahexaenoic acid). Nồng độ cao EPA và DHA đã được chứng minh làm giảm yếu tố gây viêm, điều này có thể làm giảm nguy cơ của mụn trứng cá. Trong một nghiên cứu, 45 người bị mụn trứng cá được cho uống omega-3 chứa EPA và DHA hàng ngày. Sau 10 tuần, tình trạng mụn của họ giảm đáng kể.

Ngoài thực phẩm bổ sung, bạn cũng có thể bổ sung axit béo omega-3 hàng ngày bằng cách tăng cường ăn những loại thực phẩm như cá hồi, cá mòi, cá cơm, hạt óc chó, hạt chia hay hạt lanh.

9. Tẩy da chết thường xuyên

Tẩy da chết là quá trình lấy đi lớp biểu bì tế bào da chết. Bạn có thể sử dụng hóa chất để thực hiện, hoặc tẩy da chết bằng các loại bàn chải hoặc hạt cơ học.

Tẩy da chết có thể cải thiện vấn đề mụn bởi nó loại bỏ các tế bào chết cằn cỗi gây bí tắc lỗ chân lông.

Có rất nhiều các sản phẩm tẩy da chết trên thị trường, nhưng bạn có thể sử dụng đường hoặc muối sẵn có tại nhà. Tuy nhiên hãy lưu ý rằng tẩy da chết cơ học có thể gây ra kích ứng và không tốt cho da. Các bác sĩ da liễu khuyến cáo nên tẩy da chết nhẹ nhàng với những sản phẩm như salicylic hoặc glycolic-acid.

Cách để tự làm hỗn hợp tẩy da chết tại nhà:

• Trộn đường (hoặc muối tinh) với dầu dừa với tỷ lệ bằng nhau
• Nhẹ nhàng bôi hỗn hợp lên da, xoa đều và rửa lại với nước thật sạch
• Tẩy da chết thường xuyên hoặc tối đa một lần mỗi ngày

10. Thực hiện chế độ ăn co chỉ số glycemic thấp

Mối liên quan giữa chế độ ăn và mụn đã được bàn cãi nhiều năm.

Nghiên cứu chỉ ra các yếu tố liên quan đến chế độ ăn như insulin hay chỉ số glycemic có thể liên quan đến mụn.

Chỉ số đường trong thực phẩm (GI) là một thước đo để đánh giá độ tăng nhanh của lượng đường trong máu của bạn.

Ăn các loại thực phẩm có chỉ số GI cao gây nên sự đạt đỉnh của insulin trong máu, thứ làm tăng sự sản xuất dầu nhờn trên da. Kết quả là thực phẩm có chỉ số GI cao có thể ảnh hưởng trực tiếp lên sự phát triển và độ nặng nề của mụn.

Những loại thực phẩm có chỉ số GI cao bao gồm các thực phẩm chế biến sẵn:

• Bánh mỳ trắng
• Các loại nước uống có đường
• Các loại bánh
• Bánh rán
• Bánh ngọt
• Các loại kẹo
• Ngũ cốc ăn sáng nhiều đường

Những loại thực phẩm có chỉ số GI thấp:

• Trái cây
• Các loại rau
• Các loại đậu đỗ
• Các loại hạt
• Ngũ cốc nguyên cám hoặc ít qua xử lý

11. Giảm sử dụng các sản phẩm từ sữa

Mối quan hệ giữa các sản phẩm nhiều sữa và mụn vẫn đang gây nhiều tranh cãi.

Sữa và các sản phẩm từ sữa chứa hormones như IGF-1, loại hormone liên quan đến mụn. Những loại hormone khác trong sữa có thể gây ra sự thay đổi hormone và dẫn đến mụn.

Một nghiên cứu ở người tuổi từ 10-24 cho thấy uống sữa hơn 3 lần mỗi tuần có liên quan đến mụn trứng cá vừa và nặng.

Rất nhiều các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan giữa sữa, các sản phẩm từ sữa đến mụn trứng cá.

12. Giảm căng thẳng

Các hormone cơ thể tiết ra trong trong những giai đoạn stress có thể gây ra sự tăng tiết bã nhờn và gây mụn, làm cho tình trạng mụn trứng cá trầm trọng hơn.

Stress có thể cũng ảnh hưởng đến hệ vi khuẩn đường ruột và gây ra viêm khắp cơ thể, điều có thể gây ra mụn. Hơn nữa, stress cũng có thể làm chậm quá trình làm lành vết thương, điều có thể làm chậm quá trình phục hồi thương tổn do mụn gây ra.

Những cách thư giãn và biện phap giảm stress sau đây có thể cải thiện mụn:

• Ngủ nhiều hơn
• Tập thể dục
• Tập luyên yoga
• Tập thiền
• Hít thở sâu

13. Tập luyện thường xuyên

Tập luyện thể dục giúp máu lưu thông tốt hơn. Sự gia tăng lưu lượng máu giúp nuôi dưỡng các tế bào da, giúp ngăn ngừa và thúc đẩy quá trình chữa lành mụn.

Tập thể dục cũng đóng góp vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh hormone. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tập luyện thể dục có thể làm giảm căng thẳng và lo lắng, 2 yếu tố góp phần vào sự phát triển của mụn.

Tổ chức Sức khỏe con người của Mỹ khuyến cáo rằng người lớn nên tập 150 phút các bài aerobic hoặc các hoạt động rèn luyện sức khỏe 2 ngày mỗi tuần. Các hoạt động rèn luyện sức khỏe bao gồm đi bộ, leo núi, chạy bộ và nâng tạ.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp