Nguy cơ khi sinh thiết tủy xương

Sinh thiết tủy xương có thể mất khoảng 60 phút. Tủy xương là mô xốp bên trong xương của bạn, chứa các mạch máu và tế bào gốc giúp tạo ra hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, mỡ, sụn và xương.

Có hai loại tủy xương: tuỷ đỏ và tuỷ vàng. Tủy đỏ chủ yếu được tìm thấy trong xương dẹt như xương hông và đốt sống. Khi bạn già đi, nhiều phần tủy của bạn trở thành tủy vàng do sự gia tăng của các tế bào mỡ. Sinh thiết sẽ lấy phần tủy đỏ, thường là từ phía sau xương hông của bạn. Và mẫu mô này sẽ được sử dụng để kiểm tra tình trạng máu bất thường.

Bạn có cần sinh thiết tủy xương không?

Bác sĩ có thể yêu cầu sinh thiết tủy xương nếu xét nghiệm máu cho thấy số lượng tiểu cầu, bạch cầu hoặc hồng cầu quá cao hoặc quá thấp. Sinh thiết sẽ giúp xác định nguyên nhân của những bất thường này, bao gồm:

• thiếu máu, hoặc số lượng hồng cầu thấp
• bệnh tủy xương, chẳng hạn như xơ tủy hoặc hội chứng bất sản tủy
• vấn đề về các tế bào máu, chẳng hạn như giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, hoặc đa hồng cầu
• ung thư tủy xương hoặc ung thư máu, chẳng hạn như bệnh bạch cầu hoặc u lympho
• Quá tải sắt - một rối loạn di truyền khiến sắt tích tụ trong máu
• nhiễm trùng hoặc sốt không rõ nguyên nhân

Những tình trạng này có thể ảnh hưởng đến việc sản sinh tế bào máu và số lượng các loại tế bào máu của bạn.

Xét nghiệm tủy xương cũng dùng để xem bệnh đã tiến triển như thế nào, để xác định giai đoạn ung thư hoặc theo dõi ảnh hưởng của việc điều trị.

Nguy cơ khi sinh thiết tủy xương

Tất cả các thủ thuật y tế có một số nguy cơ, nhưng các biến chứng từ xét nghiệm tủy xương là cực kỳ hiếm. Hiệp hội Huyết học Anh cho thấy chưa tới 1% các xét nghiệm tủy xương dẫn đến các biến cố bất lợi. Nguy cơ chính của thủ thuật này là xuất huyết, hoặc chảy máu quá mức.

Các biến chứng khác bao gồm:

• phản ứng dị ứng với thuốc gây mê
• nhiễm trùng
• đau dai dẳng tại vị trí được sinh thiết

Nói chuyện với bác sĩ của bạn trước khi sinh thiết nếu bạn có một tình trạng sức khỏe hoặc đang dùng thuốc, đặc biệt là nếu nó làm tăng nguy cơ chảy máu.

Cách chuẩn bị sinh thiết tủy xương

Thảo luận về những lo lắng của bạn là một trong những bước đầu tiên để chuẩn bị sinh thiết tủy xương. Bạn nên nói với bác sĩ của bạn về tất cả những điều sau đây:

• bất kỳ loại thuốc hoặc thực phẩm bổ sung nào bạn đang dùng
• tiền sử bệnh tật của bạn, đặc biệt là nếu bạn có tiền sử rối loạn chảy máu
• bất kỳ tình trạng dị ứng hoặc nhạy cảm với băng dính, thuốc gây mê hoặc các chất khác
• nếu bạn đang mang thai hoặc nghĩ rằng bạn có thể có thai
• nếu bạn có thêm lo lắng về thủ thuật và cần thuốc để giúp bạn thư giãn

Bạn nên đi cùng người thân vào ngày bạn tiến hành sinh thiết. Đặc biệt là nếu bạn đang dùng thuốc như thuốc an thần để giúp bạn thư giãn, mặc dù điều này thường không cần thiết. Bạn không nên lái xe sau khi uống thuốc vì những loại thuốc này có thể khiến bạn cảm thấy buồn ngủ.

Làm theo tất cả các chỉ dẫn của bác sĩ trước khi làm thủ thuật. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn ngừng sử dụng một số loại thuốc nhất định trước. Nhưng đừng bao giờ ngừng dùng thuốc trừ khi bác sĩ của bạn hướng dẫn bạn làm như vậy.

Nghỉ ngơi một đêm ngon giấc và đến viện đúng giờ, hoặc sớm hơn cũng có thể giúp bạn bớt căng thẳng hơn trước sinh thiết.

Chuẩn bị giảm đau

Đau do sinh thiết thường ngắn, đau ở mức độ trung bình. Một số nghiên cứu cho thấy cơn đau có mối liên hệ với với thời gian và độ khó khăn khi sinh thiết. Đau giảm đáng kể khi thủ thuật được thực hiện bởi bác sĩ có kinh nghiệm, và mất dưới 10 phút để hoàn thành sinh thiết.

Một yếu tố quan trọng khác là mức độ lo âu của bạn. Những người hiểu biết về thủ thuật sinh thiết thường sẽ ít bị đau hơn và đau cũng ít hơn trong lần sinh thiết tiếp theo.

Thực hiện sinh thiết tủy xương như thế nào?

Sinh thiết thực tế sẽ mất khoảng 10 phút. Trước khi sinh thiết, bạn sẽ thay áo choàng bệnh viện và kiểm tra nhịp tim và huyết áp. Bác sĩ sẽ bảo bạn ngồi hoặc nằm ngửa. Sau đó, bạn sẽ được gây tê cục bộ ở da và xương để làm tê khu vực nơi sinh thiết. Sinh thiết tủy xương thường được lấy từ mào của xương chậu phía sau hoặc từ xương ngực.

Bạn có thể cảm thấy một vết chích nhỏ vì thuốc mê được tiêm. Sau đó bác sĩ của bạn sẽ tạo một vết rạch nhỏ để một kim rỗng có thể dễ dàng đi qua làn da của bạn.

Kim đi vào xương và lấy mẫu tủy đỏ của bạn, nhưng nó không đến gần tủy sống của bạn. Bạn có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu khi kim đâm vào xương.

Sau khi làm thủ thuật, bác sĩ của bạn cầm máu vị trí rạch và sau đó băng vết rạch. Với gây tê tại chỗ, bạn có thể về nhà sau khoảng 15 phút.

Điều gì xảy ra sau khi sinh thiết tủy xương?

Bạn có thể cảm thấy đau nhẹ trong khoảng một tuần sau khi làm thủ thuật nhưng hầu hết mọi người sẽ không cảm thấy đau. Để giúp kiểm soát cơn đau, bác sĩ có thể khuyên bạn nên dùng thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen hoặc acetaminophen. Bạn cũng sẽ cần phải chăm sóc cho vết rạch, bao gồm việc giữ cho vết rạch khô trong 24 giờ sau khi sinh thiết.

Tránh các hoạt động nặng trong khoảng một hoặc hai ngày để tránh hở vết thương. Và liên hệ với bác sĩ của bạn ngay lập tức nếu bạn:

• chảy máu quá mức
• đau tăng lên
• sưng
• rỉ dịch vết rạch
• sốt

Kết quả sinh thiết của bạn có ý nghĩa gì?

Mục đích chính của sinh thiết là để tìm hiểu xem tủy xương của bạn có hoạt động bình thường hay không và nếu không thì sẽ xác định được lý do tại sao. Nếu bạn có một loại ung thư nào đó như ung thư hạch, sinh thiết tủy xương được thực hiện để giúp đánh giá giai đoạn ung thư bằng cách xác định ung thư có nằm trong tủy xương hay không.

Kết quả bất thường có thể là do ung thư, nhiễm trùng hoặc bệnh tủy xương khác. Bác sĩ của bạn có thể cần thêm nhiều xét nghiệm hơn để xác nhận chẩn đoán. Và họ sẽ thảo luận về các kết quả và các lựa chọn điều trị nếu cần và lập kế hoạch các bước tiếp theo của bạn trong cuộc hẹn tiếp theo.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp