Những thông tin cần biết về xẹp đáy phổi

Tổng quan

Xẹp đáy phổi là tình trạng xảy ra khi một phần phổi, cụ thể là phần dưới của phổi bị xẹp. Loại xẹp phổi này xảy ra khi các túi khí nhỏ hay chính là phế nang trong phổi bị vỡ. Đây không phải là một bệnh thường gặp nhưng thường có liên quan đến việc xẹp toàn bộ phổi

Triệu chứng

Xẹp đáy phổi có thể không có bất kỳ triệu chứng đặc hiệu nào. Những triệu chứng phổ biến nhất của bệnh có thể là:

Ho
Khó thở
Thở nhanh và nông

Khó thở là triệu chứng người ta đễ nhận ra ra nhất khi có các vấn đề về phổi

Nguyên nhân là gì?

Xẹp đáy phổi điển hình thường xảy ra sau khi một cuộc phẫu thuật có gây mê toàn thân, can thiệp vào phần ngực hoặc bụng. Tuy nhiên, cũng có thể có những nguyên nhân khác gây ra bệnh. Nguyên nhân của xẹp đáy phổi được chia thành hai loại đó là bị tắc nghẽn hoặc không tắc nghẽn.

Nhóm nguyên nhân tắc nghẽn thường là tắc nghẽn cơ học, cản trở gây bít tắc đường thở. Nguyên nhân gây tắc nghẽn đáy phổi có thể bao gồm:

Chất nhầy tích tụ trong phổi của bạn dẫn đến hình thành nút nhầy gây bít tắc đường thở, thường xảy ra sau phẫu thuật.
Dị vật đường thở. Đây có thể là một mẩu thức ăn nhỏ, một mẩu đồ chơi nhỏ hoặc một thứ tương tự. Nguyên nhân này phổ biến nhất ở trẻ em.
Đường thở chính bị hẹp do bệnh chẳng hạn như lao, nhiễm trùng mạn tính, và nhiều bệnh khác.
Cục máu đông trong đường thở, nhưng chỉ khi có một lượng lớn máu chảy vào phổi và bạn không thể ho ra ngoài.
Tăng trưởng bất thường (khối u) trong đường thở.

Nhóm nguyên nhân không do tắc nghẽn gây ra do phổi chịu áp lực nào đó khiến phổi không thể nở rộng để chứa đầy oxy. Nguyên nhân gây xẹp đáy phổi không do tắc nghẽn có thể bao gồm:

Chấn thương ngực: những cơn đau do chấn thương có thể khiến khó thở.
Tràn khí màng phổi, xảy ra khi không khí tràn ra vào không gian giữa hai lá màng phổi, làm hạn chế khả năng nở ra của phổi.
Tràn dịch màng phổi, xảy ra khi chất lỏng tích tụ giữa khoang màng phổi, ngăn không cho phổi dãn nở.
Khối u không cản trở đường thở nhưng thay vào đó là gây đè ép lên phổi của bạn khiến phổi không thể nở ra.
Sử dụng một lượng lớn opioid hoặc thuốc an thần.
Một số bệnh thần kinh làm giảm khả năng thở sâu.
Không có khả năng di chuyển do chấn thương, ốm đau, hoặc tàn tật.
Béo phì cũng có thể là một yếu tố nguy cơ hoặc là nguyên nhân gây ra xẹp đáy phổi không gây cản trở. Nếu thừa cân sẽ sẽ dân đến đè ép vào phổi, khiến việc hít sâu trở nên khó khăn và gây nên tình trạng này.

Biến chứng

Các biến chứng của chứng của xẹp đáy phổi đôi khi có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị y tế. Dưới đây là một số biến chứng có thể xảy ra:

Thiếu oxy máu: nồng độ oxy trong máu thấp
Viêm phổi:Viêm phổi có thể là nguyên nhân cũng như biến chứng phát triển với tình trạng này.
Suy hô hấp: nếu toàn bộ phổi bị mất chức năng mà không được điều trị, thì nguy cơ bị suy hô hấp rất cao.

Điều trị

Điều trị chứng xẹp đáy phổi dựa trên các nguyên nhân gây bệnh. Nếu nguyên nhân là do tắc nghẽn, thì tắc nghẽn sẽ được loại bỏ bằng thuốc, bằng việc hút bỏ dịch, hoặc bằng cả phẫu thuật. Hút dịch thừa giúp thở sâu và làm sạch phổi. Khối u có thể được điều trị bằng hóa trị, xạ trị, hoặc các thuốc khác.

Khi nguyên nhân được điều trị, bệnh nhân cần các điều trị bổ sung để giúp đỡ các triệu chứng cho đến khi các nguyên nhân được loại bỏ hoàn toàn. Những phương pháp điều trị bổ sung này có thể là tăng cường oxy hoặc kháng sinh để loại bỏ bất kỳ bệnh nhiễm trùng.

Chẩn đoán

Nghe phổi và kiểm tra phân áp oxi là việc cần thiết để chẩn đoán bệnh. Điều trị và tình trạng sức khỏe gần đây, tiền sử y khoa cũng là những điều bác sỹ quan tâm

X-quang ngực là biện pháp chẩn đoán xác định. Nếu chưa rõ ràng bác sỹ có thể chỉ định chụp cắt lớp CT hoặc nội soi phế quản để tìm ra nguyên nhân.

Tiên lượng

Xẹp đáy phổi thường xảy ra đói với những bệnh nhân đang phục hồi sau phẫu thuật. Điều này có nghĩa là bệnh cần phải được chẩn đoán và điều trị nhanh chóng và chính xác để ngăn ngừa những biến chứng khác nguy hiểm hơn có thể xảy ra.

Tuy nhiên, vì vẫn nhiều nguyên nhân khác có thể xảy ra bên ngoài bệnh viện, nên bạn cần phải chú ý hơn đến các triệu chứng của bệnh khi thấy mình thuộc nhóm nguy cơ cao ở trên.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP