Các axit này thuộc về một nhóm các chất được gọi là axit alpha hydroxy (AHA) và axit beta hydroxy (BHA). Chúng là những nguyên liệu phổ biến trong việc chăm sóc da, tuy nhiên nếu sử dụng không đúng cách có thể khiến da bị tổn thương. Các triệu chứng giống như bỏng cũng có thể xảy ra do kích ứng hoặc phản ứng dị ứng.
Sơ cứu bỏng hóa chất
Bỏng hóa chất là vết thương trên da xảy ra do chất có tính axit hoặc kiềm mạnh. Một số sản phẩm hoặc phương pháp điều trị chăm sóc da có thể đủ axit để gây ra hiện tượng này. Bất cứ ai cảm thấy khó chịu khi sử dụng sản phẩm chăm sóc da không nên cố gắng để nó lưu lại trên da. Buốt và đau không phải là dấu hiệu cho thấy sản phẩm đang hoạt động như bình thường. Đúng hơn, chúng là những dấu hiệu cho thấy nó đang làm hỏng da của bạn.
Các triệu chứng của bỏng hóa chất bao gồm:
- đổi màu da hoặc viêm da
- đau đớn
- tê tái
- phồng rộp
- bong tróc
Nếu bất kỳ triệu chứng nào trong số này xảy ra sau khi thoa sản phẩm chăm sóc da, bạn nên ngay lập tức rửa da bằng nước sạch trong 20 phút, tránh tiếp xúc với nước chảy trực tiếp. Sau khi rửa sạch da, bạn nên nói chuyện với bác sĩ. Các bác sĩ không khuyên dùng thuốc toàn thân, chẳng hạn như thuốc kháng sinh hoặc steroid, để điều trị bỏng do hóa chất. Tuy nhiên, họ có thể muốn kê đơn thuốc kháng sinh tại chỗ hoặc kem steroid có cường độ thấp để ngăn ngừa nhiễm trùng.
Chữa lành vết bỏng do hóa chất từ mỹ phẩm
Sau khi được điều trị vết bỏng, hãy thực hiện các bước để da lành lại, bao gồm:
- giữ cho da sạch sẽ
- tránh sử dụng bất kỳ sản phẩm có khả năng gây kích ứng
- bôi thuốc
- bôi mỡ khoáng để giữ ẩm cho vùng bị ảnh hưởng
- theo dõi vết thương xem có dấu hiệu nhiễm trùng không
- tránh nắng
Hãy cho bác sĩ biết sản phẩm nào gây ra vết bỏng. Nếu có thể, hãy lấy sản phẩm hoặc nhãn thành phần để cho bác sĩ xem. Họ sẽ có thể tư vấn về cách tốt nhất để chăm sóc da cho đến khi nó lành lại và những sản phẩm nào nên sử dụng hoặc tránh.
Các sản phẩm chăm sóc da có thể gây bỏng như thế nào?
Một số sản phẩm chăm sóc da có chứa axit, có tác dụng tẩy tế bào chết trên mặt bằng cách hòa tan lớp tế bào da ngoài cùng và dầu. Hầu hết các sản phẩm không kê đơn có chứa các axit này đều yếu, với độ pH khoảng 4. Điều này không khác với độ pH tự nhiên của da, có tính axit nhẹ. Tuy nhiên, các sản phẩm mạnh hơn vẫn tồn tại. Thông thường, chỉ những chuyên gia có trình độ chuyên môn mới có thể thực hiện những cách lột da mạnh hơn này, nhưng một số người có thể cố gắng sử dụng chúng tại nhà. Dưới đây là một số thành phần chăm sóc da có thể gây bỏng hoặc các triệu chứng giống như bỏng.
AHA
AHA là một nhóm axit có tác dụng tẩy tế bào chết trên da, chúng có thể giúp:
- làm mịn các nếp nhăn
- cải thiện kết cấu bề mặt và tông màu da
- cải thiện tình trạng da
Tuy nhiên, chúng có thể gây ra các tác dụng phụ, chẳng hạn như:
- bỏng
- phồng rộp
- bong tróc
BHA
BHA là một loại axit khác có đặc tính hơi khác với AHA. Axit salicylic là một trong những chất phổ biến nhất, và nó là một thành phần trong nhiều phương pháp điều trị mụn trứng cá do khả năng thông tắc lỗ chân lông. Axit salicylic có nhiều dạng, với nồng độ từ 0,5% đến 30%. Nồng độ cao hơn có thể gây châm chích, kích ứng hoặc bỏng, có thể biểu hiện như:
- kích thích
- da đỏ bừng hoặc đổi màu
- da ấm lên bất thường
Các nguyên nhân khác gây ra các triệu chứng giống như bỏng
Ngoài bỏng hóa chất, các thành phần trong một số sản phẩm chăm sóc da có thể gây ra các loại bỏng khác hoặc các triệu chứng tương tự như bỏng, bao gồm:
Bỏng retinol
Retinoids, chẳng hạn như retinol, là một dạng của vitamin A. Chúng có trong nhiều sản phẩm chăm sóc da nhưng có thể gây ra hiện tượng mà một số người gọi là “bỏng retinol”. Không giống như bỏng do axit, bỏng retinol không phải là bỏng do hóa chất thực sự mà là một dạng kích ứng da. Các triệu chứng của kích ứng retinoid có thể bao gồm:
- đổi màu hoặc viêm da
- phồng rộp
- sưng tấy
Sử dụng retinoids lần đầu tiên, trong thời gian dài hoặc ở cường độ cao có thể dẫn đến bỏng retinol. Đôi khi, các triệu chứng thuyên giảm khi da thích ứng với sản phẩm, nhưng nếu chúng không cải thiện, hãy nói chuyện với bác sĩ da liễu.
Cháy nắng
AHA và BHA làm tăng độ nhạy cảm của da với tia UV từ ánh nắng mặt trời, cũng như hiện tượng rám nắng. Retinoids cũng có tính chất tương tự. Do đó, nếu ai đó sử dụng những thành phần này và sau đó tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, họ có thể bị bỏng. Hãy thoa kem chống nắng mỗi ngày trong suốt quá trình điều trị và trong 1 tuần sau đó. Các triệu chứng của cháy nắng có thể bao gồm:
- làn da nóng đỏ
- đau nhức
- phồng rộp
- mẩn đỏ, ở những người có làn da sáng
Tóm lại, có thể xảy ra bỏng hóa chất trên mặt do chăm sóc da sau khi sử dụng các sản phẩm có chứa AHA hoặc BHA, chẳng hạn như axit lactic, salicylic hoặc glycolic. Nếu bị bỏng hóa chất, bạn nên rửa vùng da bị bỏng với một lượng lớn nước. Để cho phép da lành lại, điều quan trọng là ngừng sử dụng axit và các sản phẩm có khả năng gây kích ứng khác, vì chúng có thể làm cho vết bỏng nặng hơn. Bạn có thể thoa dầu khoáng để giữ ẩm cho da và sử dụng kem chống nắng để bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời. Việc thoa kem chống nắng hàng ngày trong khi sử dụng sản phẩm tẩy da chết cũng rất quan trọng vì chúng làm tăng nguy cơ cháy nắng ngay cả khi chúng không gây hại cho da. Bất kỳ ai gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng hoặc dai dẳng hãy đến gặp bác sĩ.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh