Collagen là một trong những protein phổ biến nhất của cơ thể, chúng có mặt trong các mô liên kết, cơ, xương, gân, mạch máu, hệ tiêu hóa và chiếm tới 70% protein trong da của bạn. Ở độ tuổi giữa của 20, collagen bắt đầu giảm đi và đến thời điểm bạn 80 tuổi số lượng collagen giảm đi gấp 4 lần so với khi bạn còn trẻ, đó là lý do tại sao bạn lại xuất hiện nhiều nếp nhăn đến thế. Những yếu tố như ô nhiễm môi trường và lối sống không hợp lý như chế độ dinh dưỡng nghèo nàn sẽ làm giảm sản xuất collagen, dẫn đến độ đàn hồi của da và lão hóa xương khớp nhanh chóng. Nước xương được cho là siêu thực phẩm bổ sung collagen cho da.
Dù có thừa nhận điều này hay không cả nam giới và phụ nữ đều đến lúc thất vọng với làn da của chính họ bởi sự mệt mỏi, làn da nhợt nhạt hoặc có những nếp nhăn khiến họ trông già nua. Nhiều người cố níu giữ tuổi thanh xuân bằng những loại kem dưỡng da đắt tiền có bổ sung collagen hoặc uống những viên uống bổ sung collagen để giảm thiểu những tác động của một lối sống không lành mạnh cũng như sự lão hóa của tự nhiên ảnh hưởng đến con người. Nhưng liệu có hiệu quả hay không?
Sụt giảm collagen là một dấu hiệu nghiêm trọng nhất của lão hóa, đó là một protein cần thiết để giúp da bạn căng hơn và tươi trẻ hơn. Là một hợp chất của những axit amin thiết yếu, cơ thể không thể tự sản xuất ra được nên bạn chỉ có thể bổ sung collagen qua những nguồn bên ngoài từ thực phẩm.
Trong khi collagen đóng nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể con người thì gần như tác dụng với da được mọi người chú ý đến nhiều nhất. Bởi nó ảnh hưởng đến vẻ ngoài con người nhiều nhất. Đó là khi con người ta có tuổi lớp biểu bì mỏng đi và giảm độ đàn hồi ,chúng ta xuất hiện nếp nhăn nhiều hơn.
Theo tạp chí Better Nutrition, cơ thể con người có chứa hơn 20 loại collagen khác nhau nhưng đến giữa những năm 20 tuổi chúng dần suy giảm. Theo thời gian khi chúng ta ở độ tuổi 80, lượng collagen đã giảm tới 4 lần so với lúc đầu và dẫn đến nhiều vấn đề của da. Nhưng vẫn có những cách để làm chậm tiến trình này lại thậm chí có thể dự trữ sẵn lượng collagen để dùng dần.
Collagen và làn da khỏe đẹp
Theo lý thuyết mà nói, một polypeptid như collagen chẳng hạn là một chuỗi dài các axit amin đơn nối lại với nhau như glycin, prolin, hydroxyprolin, arginin. Threonin là một axit amin thiết yếu để cấu thành lên collagen.
Như vậy hiển nhiên việc có một làn da sáng, khỏe đẹp và tươi trẻ là bắt nguồn những gì bạn ăn và cơ thể bạn hấp thụ được. Do vậy việc tập trung vào chế độ ăn uống là điều vô cùng cần thiết. Bắt đầu từ việc bạn ăn gì và không nên ăn gì, những chất không tốt mà bạn hấp thu đều có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể trong đó có cả những cơ quan ảnh hưởng đến sản xuất ra collagen như:
- Ruột già và ruột non giúp bạn hấp thu chất dinh dưỡng và loại bỏ những chất độc hại cho cơ thể. Nếu không loại bỏ kịp thời sẽ ảnh hưởng đến việc hấp thu dưỡng chất và những chất độc sẽ ngấm ngược trở lại vào ruột.
- Hai cơ quan giúp thải bỏ chất độc quan trọng nhất là gan và thận. Một chế độ ăn hợp lý cân đối sẽ giúp hai cơ quan này làm việc trơn tru hơn
- Tuyến giáp không khỏe mạnh có thể khiến da bạn nổi nhiều mụn hơn thậm chí là cả khô, ngứa, nhăn nheo vì tuyến giáp có liên quan đến hệ andrenalin (gồm những hóc môn quan trọng nhất như DHEA, estrogen, testosterone, progesterone, pregnenolone giúp ngăn ngừa nhiều vấn đề của da)
Các yếu tố khiến suy giảm lượng collagen
Chắc chắn hai yếu tố luôn được kể đến là môi trường và lối sống có ảnh hưởng rất nhiều đến việc sản xuất collagen, độ sáng và độ đàn hồi của da – là những thứ có thể khiến bạn có thể già trước tuổi, da kém khỏe mạnh và chịu sự tác động của lão hóa nhiều hơn. Khi có đủ lượng collagen cần thiết da bạn sẽ mềm mại và sáng hơn. Collagen giúp trẻ hóa và sửa chữa các tế bào bị tổn thương, đồng thời giúp các tế bào duy trì được độ ẩm.
Một vài yếu tố khác ảnh hưởng đến đến việc sản xuất collagen như: sự thay đổi hóc môn, các loại thuốc, quá tải công việc, thực phẩm chế biến sẵn, lão hoá, thiếu chất dinh dưỡng, nước uống có nhiều flo, gốc tự do, chấn thương, cháy nắng, hệ vi vật đường ruột nghèo nàn, thiếu độ ẩm...
Việc quan trọng là khi phơi nắng sẽ giúp bạn có nhiều vitamin D hơn những nếu lạm dụng việc phơi nắng sẽ khiến các tế bào bị phá hủy bởi các tia UV. Chưa kể đến việc môi trường chúng ta sống ngày càng ô nhiễm nhiều hơn khiến làn da chúng ta bị lão hóa nhanh hơn.
Người ta thường sử dụng các loại kem tăng cường collagen cho da luôn được nhiều chị em chú ý nhưng thực tế là các phân tử collagen không thể đi vào lớp da sâu hơn do đó việc đầu tư vào những loại kem này là một sự lãng phí tiền bạc. Tuy nhiên, vẫn có những phương pháp tốt hơn.
Nước hầm xương cải thiện làn da và chắc khỏe hệ cơ – xương - khớp
Những người ăn chay thường gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì lượng collagen, bởi collagen có nhiều trong xương động vật đó là lý do tại sao nước hầm xương được nhắc đến như là một loại siêu thực phẩm. Nước hầm xương có chứa nhiều collagen giúp chống lại những cơn đau nhức xương cơ nhẹ, nhiễm trùng và viêm cũng như bổ sung năng lượng cho cơ thể. Nước hầm xương tốt nhất là nên lấy xương của những động vật được nuôi chăn thả tự nhiên. Nước hầm xương gà, xương bò đều là những loại nước hầm bổ dưỡng. Đặc biệt là nước hầm xương bò vì collagen bò là một protein tự nhiên xuất hiện trong sụn, xương, da giống như ở trong cơ thể con người. Nước hầm xương bò cũng cung cấp collagen loại I và III - là các thành phần chính có trong da, móng, tóc, gân, dây chằng, cơ và xương cũng như răng, lợi, mắt và mạch máu của con người. Nước hầm xương bò cung cấp cả glycin – một axit amin thiết yếu, cần thiết để tổng hợp các chuỗi DNA và RNA. Glycin cũng là một trong ba axit amin quan trọng tạo ra creatinin giúp phát triển cơ bắp khỏe mạnh và sản sinh ra năng lượng trong khi tập luyện thể thao. Prolin có trong nước hầm xương bò là một axit amin cực kỳ cần thiết trong việc tổng hợp collagen trong cơ thể. Dưới đây là 6 lợi ích khi bổ sung collagen từ nước hầm xương bò:
- Giấc ngủ sâu hơn, giải phóng ra serotonin
- Cải thiện màu sắc, kết cấu cũng như vẻ ngoài của làn da, hạn chế sần da vỏ cam
- Giảm kích thích hậu môn, chống trĩ, cải thiện tình trạng mụn trứng cá
- Điều trị loãng xương củng cố cơ xương khớp chắc khỏe
- Củng cố cơ bắp và phục hồi các mô cơ sau khi tập luyện thể thao, giúp gân và dây chằng chắc khỏe
- Cải thiện hệ thống ruột nói riêng và hệ tiêu hóa nói chung
Có nhiều cách để bổ sung collagen
Bên cạnh việc sử dụng nước hầm xương trong các bữa ăn để bổ sung collagen thì còn một số cách khác cũng giúp bạn bổ sung collagen và làm đẹp da như:
- Liệu pháp ánh sáng, sử dụng tia laze năng lượng thấp để thúc đẩy sự phát triển của collagen giúp cải thiện tình trạng da sần vỏ cam và các nếp nhăn
- Retinol là một chất chống oxi hóa được sử dụng để kéo dài tuổi thọ của collagen và ngăn chặn các enzym phá hủy collagen
- Nhân sâm cũng có nhiều chất chống oxi hóa và chống viêm đồng thời cũng có tác dụng tăng collagen trong máu và một vài lợi ích trong chống lão hóa
- Nha đam sử dụng trong các món ăn có chứa gấp đôi lượng axit hyaluronic và collagen
- Vitamin C cũng có tác dụng bảo vệ da và tăng cường lượng collagen trong cơ thể
- Chất chống oxi hóa giúp bảo vệ da bạn khỏi tác động của các gốc tự do, một mặt nào đó cũng giúp các collagen kéo dài tuổi thọ hơn
- Tiêu thụ nhiều thực phẩm có chứa vitamin C như cà chua, dưa chuột, ớt chuông và bông cải xanh
Những thực phẩm lành mạnh cho làn da
Một số thực phẩm giúp là đẹp da sẽ được liệt kê dưới đây không chỉ giúp tăng cường collagen mà còn chứa những hợp chất duy trì khả năng phục hồi và độ đàn hồi của lớp biểu bì da:
- Cá hồi hoang dã: có chứa lượng lớn axit béo Omega 3 rất tốt cho sức khỏe và làn da.
- Quả mọng như việt quất, nam việt quất, dâu tây, dâu ta đều có chứa những chất chống oxi hóa giúp bảo vệ da khỏi sự tác động của các gốc tự do và cũng tăng cường lượng collagen trong cơ thể
- Cam, bưởi, chanh tây, chanh ta chứa lượng vitamin C dồi dào giúp chuyển đổi lysin và prolin thành collagen
- Tỏi có chứa sulfur - một chất cấu thành lên collagen đồng thời có cả chất lipoic và taurin giúp tái tổng hợp collagen bị phá hủy
- Rau lá xanh đậm như cải xoăn, chân vịt và củ cải xanh cũng có nhiều chất chống oxi hóa và tăng cường collagen cho cơ thể
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh