Nguyên nhân gây say tàu xe
Bạn bị say tàu xe khi có sự xung đột giữa các giác quan. Bộ não của bạn không thể tiếp nhận tất cả những tín hiệu hỗn hợp, xung đột đó. Và đó là lý do tại sao bạn cảm thấy chóng mặt và buồn nôn.
Vai trò của đôi tai
Tai trong giúp kiểm soát cảm giác thăng bằng. Chúng là một phần của hệ thống tiền đình. Hệ thống này bao gồm ba ống bán khuyên xương, cầu nang và soan nang. Chúng gửi thông tin, tín hiệu tới não.
Các ống bán khuyên chứa chất lỏng, lượng chất lỏng này sẽ dịch chuyển khi bạn di chuyển. Cầu nang và soan nang rất nhạy cảm với trọng lực. Chúng cho não biết bạn đang đứng hay đang nằm.
Vai trò của bộ não
Bộ não của bạn tiếp nhận tất cả các dữ liệu, các dữ liệu thường kết nối với nhau và có ý nghĩa. Nhưng đôi khi não bạn nhận được những tín hiệu khó hiểu.
Ví dụ, trên một chiếc máy bay đang bay, bạn cảm thấy như mình đang di chuyển, nhưng mắt bạn nói với bộ não rằng bạn dường như không đi đâu cả. Điều ngược lại cũng đúng. Sau một chuyến đi biển dài, bạn có thể đứng yên trên đất liền nhưng vẫn có cảm giác như đang chuyển động. Kết quả là làm bạn bị say tàu xe.
Đối tượng dễ bị say tàu xe
Bất kì ai cũng có thể bị say tàu xe, nhưng trẻ em và phụ nữ mang thai là hai đối tượng dễ bị mắc nhất. Bệnh không lây nhiễm.
Triệu chứng
Say tàu xe làm bạn đổ mồ hôi lạnh, chóng mặt, buồn nôn, tăng tiết nước bọt, chán ăn, da nhợt. Một số người còn bị đau đầu, cảm thấy mệt mỏi, thở nông.
Mẹo làm giảm say tàu xe
Các triệu chứng thường không kéo dài, thuyên giảm dần khi bạn bắt đầu quen với hoàn cảnh. Nếu không đỡ thì bạn có thể áp dụng một số phương pháp sau:
- Thư giãn: tập trung vào một việc khác như hít thở sâu hoặc đếm ngược từ 100, nhắm mắt lại
- Nhìn vào một vật không chuyển động. Nếu đang ở trên thuyền thì hãy nhìn vào đường chân trời, nếu ở trong xe hơi hãy nhìn qua kính chắn gió.
- Tránh uống rượu. Ăn nhẹ trước khi đi du lịch nhưng ko nhịn ăn
- Không hút thuốc
- Tránh đọc sách, đọc báo, xem điện thoại hoặc đọc bất cứ thứ gì.
Nếu có thể thì hãy ngồi gần cánh máy bay nếu bạn ở trên máy bay, ngồi trong cabin ở tầng trên nếu đi thuyền, hoặc ngồi phía trước nếu bạn đi xe ô tô.
Biện pháp tự nhiên
- Gừng sống: từ lâu gừng được sử dụng như một phương thuốc dân gian hiệu quả để chống buồn nôn, nó còn là chất chống đông máu, không nên lạm dụng, có thể tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
- Bạc hà: ăn bạc hà giúp làm dịu cơ thể, làm dịu cơn say tàu xe.
- Châm cứu, bấm huyệt: Kích thích điểm ngay dưới cổ tay giúp giảm buồn nôn do say tàu xe.
Thuốc
Một số loại thuốc được sử dụng để giảm cơn say tàu xe:
- Dimenhydrinate (Dramamine): thuốc kháng histamine không kê đơn, được sử dụng để giảm dị ứng, chống say tàu xe. Liều đầu tiên uống trước khi đi xe 1 giờ. Những liều sau cách nhau từ 4-6 giờ.
- Scopolamine (maldemar): đây là thuốc kê đơn, dán sau tai. Dùng 4 giờ trước khi đi, tác dụng kéo dài 3 ngày.
- Ngoài ra, còn có Cyclizine (Marezine, Marzine, Emoquil), Meclizine (Antivert, Bonine), Promethazine (Phenadoz, Phenergan, Promethegan).
Tất cả đều có tác dụng phụ là buồn ngủ và khô miệng.
Đi khám
Say tàu xe thường hết sau khi bạn rời khỏi xe, kết thúc hành trình. Nhưng nếu bạn vẫn không hết chóng mặt, đau đầu, nôn mửa, cảm giác bị mất thính lực hoặc đau ngực thì hãy đi khám để được kiểm tra cụ thể.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh