Quy trình phẫu thuật tạo hình tháp mũi bằng vạt da kế cận

1. ĐẠI CƯƠNG

- Là phẫu thuật sử dụng các vạt kế cận để tạo hình tháp mũi. Phẫu thuật tạo hình tháp mũi bằng vạt da kế cận là phương pháp giúp phục hồi các tổ chức của bộ phận trên cơ thể bị khuyết hổng.

- Trong phẫu thuật này, vạt da kế cận được lấy từ vùng gần mũi, có đầy đủ mạch máu nuôi dưỡng, giúp đảm bảo việc di chuyển từ vị trí nơi cho đến mũi bị khuyết hổng mà vẫn giữ được hoạt động bình thường của hệ tuần hoàn. Đây là một trong những giải pháp hiện đại và tân tiến nhất trong phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ cho mũi.

- Mục đích của phẫu thuật này là cải thiện tính thẩm mỹ và đồng thời mang lại sự tự nhiên và cân bằng cho khuôn mặt.

2. CHỈ ĐỊNH

- Các tổn thương khuyết da và phần mềm ở vùng tháp mũi

- Sẹo co kéo tháp mũi do di chứng chấn thương bỏng, vết thương

- Tổn khuyết sau cắt u, ung thư.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng

- Vết thương nhiễm trùng, đang tiếp tục hoại tử

- Tình trạng toàn thân, tại chỗ không cho phép

- Khuyết hổng da phần mềm quá rộng không thể đóng tổn khuyết bằng vạt da lân cận

4. THẬN TRỌNG

- Người bệnh có bệnh lý toàn thân mạn tính chưa được kiểm soát ổn định

- Người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

- Bác sĩ: 02

- Điều dưỡng: 02

5.2 Thuốc:

- Thuốc gây tê

- Thuốc co mạch

- Nước cất

5.3. Thiết bị y tế:

- Băng dính cố định mũi, băng dính cá nhân, băng dính trong

- Bộ dây truyền dịch, dây hút dịch, dây nối bơm tiêm điện, dây dẫn lưu silicon

- Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml, 50 ml

- Kim luồn tĩnh mạch, kim tiêm dùng 1 lần

- Khóa ba ngã

- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ

- Chỉ phẫu thuật

- Gạc phẫu thuật

- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật

- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật

- Vật liệu cầm máu

- Tấm trải nilon

- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình

- Bộ dụng cụ phẫu thuật cơ bản

- Máy sưởi ấm

- Monitor theo dõi người bệnh

- Dao mổ điện

5.4. Người bệnh:

- Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh và tình trạng chung, khả năng điều trị phẫu thuật và các bước tiến hành dự kiến, các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do gây mê, gây tê, thuốc điều trị hoặc do cơ địa người bệnh.

- Nâng cao thể trạng, cân bằng các rối loạn do hậu quả của bệnh hoặc các bệnh kèm theo, cơ địa…

- Chuẩn bị trước phẫu thuật: vệ sinh vùng mổ và các chuẩn bị phẫu thuật theo quy định khác.

- Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật để ký hồ sơ bệnh án.

5.5. Hồ sơ bệnh án:

- Bệnh án ngoại khoa

- Người bệnh và người nhà ký hồ sơ bệnh án

5.6. Thời gian phẫu thuật: 03 giờ

5.7. Địa điểm thực hiện kĩ thuật: Phòng phẫu thuật bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh, tuyến huyện hoặc tại phòng thủ thuật của khoa phòng

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh:

a. Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...

b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật

c. Đặt tư thế bệnh nhân

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng

6.1. Bước 1:

- Bệnh nhân nằm ngửa bộc lộ tổn thương

6.2. Bước 2:

- Sát khuẩn

- Trải toan

- Bộc lộ phần đầu mặt

6.3. Bước 3:

- Với vết thương: Cắt lọc mép, làm sạch kỹ vết thương.

- Với sẹo co kéo: Cắt sẹo, giải phóng sẹo co

- Với khối u, ung thư: Cắt u và ung thư. Diện cắt được làm giải phẫu bệnh tức thì tới khi âm tính

- Đánh giá, đo đạc tổn thương

6.4. Bước 4:

- Thiết kế các vạt da kế cận vùng rãnh mũi má, môi trên và má 2 bên

- Rạch da, bóc tách tạo vạt da theo thiết kế

- Cầm máu kĩ

6.5. Bước 5:

- Chuyển các vạt kế cận và khâu tạo hình

- Khâu tạo hình: chỉ vicryl 3/0 -4/0 và nylon 5/0 – 6/0

6.6. Bước 6:

- Bôi mỡ kháng sinh.

- Đặt gạc ẩm.

- Băng ép nhẹ.

6.7. Kết thúc quy trình:

- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật

- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ

- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi:

- Toàn trạng: các dấu hiệu sinh tồn sau mổ (mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở)

- Tình trạng tri giác, vết mổ

- Tình trạng cấp máu của vạt da

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật:

- Tai biến của gây tê: dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ. Xử trí: chống sốc, chống dị ứng

- Chảy máu: máu chảy qua vết thương. Xử trí: cầm máu, thuốc co mạch

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật:

- Máu tụ. Xử trí: băng chun sau mổ, chọc hút dịch nếu có.

- Nhiễm trùng. Xử trí: thay băng, điều trị kháng sinh, mở tháo mủ nếu cần.

- Hoại tử vạt: Theo dõi chăm sóc vết thương xủ lý theo thương tổn ở thì 2

7.4. Biến chứng muộn:

Sẹo co kéo biến dạng. Xử trí phẫu thuật

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Neligan PC. Plastic Surgery: 6 Volume Set - E-Book. Elsevier Health Sciences; 2023.

- Haggerty CJ, Laughlin RM, eds. Atlas of Operative Oral and Maxillofacial Surgery. 2 edition. Wiley-Blackwell; 2022.

- Singh AK, Sharma NK, eds. Maxillofacial Trauma: A Clinical Guide. 1st ed. 2021 edition. Springer; 2021.

- Quyết định số 3448/QĐ-BYT ngày 7/6/2018 về việc Ban hành tài liệu hướng dẫn quy trình kỹ thuật phẫu thuật vi phẫu của Bộ trưởng Bộ Y tế.