Quy trình phẫu thuật tạo hình khuyết da vùng bụng bằng vạt da lân cận

1. ĐẠI CƯƠNG

- Là phẫu thuật sử dụng các vạt da lân cận để che phủ khuyết vùng thành bụng. Kỹ thuật chuyển vạt da từ các vị trí lân cận như bìu, mông, đùi để che phủ các khuyết da do bỏng, tai nạn, lở loét hoặc phẫu thuật cắt bỏ khối u ở vùng bụng.

- Nguyên lý:

+ Lấy vạt da từ vị trí cho vạt.

+ Chuyển vạt da đến vị trí khuyết da ở vùng bụng.

+ Đảm bảo vạt da thành sống và tích hợp với thành bụng.

- Mục đích:

+ Che phủ khuyết da, bảo vệ cơ quan nội tạng.

+ Duy trì tính thẩm mỹ, tăng cường sự tự tin.

+ Phục hồi chức năng, giảm nguy cơ nhiễm trùng.

 

2. CHỈ ĐỊNH

- Các tổn thương khuyết da và phần mềm ở vùng bụng

- Sẹo co kéo, sẹo lồi do di chứng chấn thương bỏng, vết thương

- Hoại tử vạ da sau mổ vùng bụng

 

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng

- Tình trạng tại chỗ viêm nhiễm

 

4. THẬN TRỌNG

- Người bệnh có bệnh lý toàn thân mạn tính chưa được kiểm soát ổn định

- Người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc

 

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

- Bác sĩ: 02

- Điều dưỡng: 02

5.2 Thuốc:

- Thuốc gây tê

- Thuốc co mạch

- Nước cất

5.3. Thiết bị y tế:

- Băng dính cố định mũi, băng dính cá nhân, băng dính trong

- Bộ dây truyền dịch, dây hút dịch, dây nối bơm tiêm điện, dây dẫn lưu silicon

- Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml, 50 ml

- Kim luồn tĩnh mạch, kim tiêm dùng 1 lần

- Khóa ba ngã

- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ

- Chỉ phẫu thuật

- Gạc phẫu thuật

- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật

- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật

- Vật liệu cầm máu

- Tấm trải nilon

- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình

- Bộ dụng cụ phẫu thuật cơ bản

- Máy sưởi ấm

- Monitor theo dõi người bệnh

- Dao mổ điện

5.4. Người bệnh:

- Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh và tình trạng chung, khả năng điều trị phẫu thuật và các bước tiến hành dự kiến, các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do gây mê, gây tê, thuốc điều trị hoặc do cơ địa người bệnh.

- Nâng cao thể trạng, cân bằng các rối loạn do hậu quả của bệnh hoặc các bệnh kèm theo, cơ địa…

- Chuẩn bị trước phẫu thuật: vệ sinh vùng mổ và các chuẩn bị phẫu thuật theo quy định khác.

- Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật để ký hồ sơ bệnh án.

5.5. Hồ sơ bệnh án:

- Bệnh án ngoại khoa

- Người bệnh và người nhà ký hồ sơ bệnh án

5.6. Thời gian phẫu thuật: 03 giờ

5.7. Địa điểm thực hiện kĩ thuật: Phòng phẫu thuật bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh, tuyến huyện hoặc tại phòng thủ thuật của khoa phòng

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh:

a. Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...

b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật

c. Đặt tư thế bệnh nhân nằm ngửa

 

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng

6.1. Bước 1:

- Bộc lộ vùng bụng, ngực

- Đo đạc xác định vị trí và hình thái của tổn thương

6.2. Bước 2:

- Sát khuẩn

- Trải toan

- Cắt lọc mép, làm sạch kỹ vết thương. Giải phóng sẹo co

- Đánh giá, đo đạc tổn thương khuyết hổng

6.3. Bước 3:

- Đánh giá, đo đạc tổn thương khuyết hổng

- Thiết kế các vạt da lân cận vùng bụng, ngực, lưng, bẹn, đùi 2 bên

- Rạch da, bóc tách tạo vạt da lân cận theo thiết kế

- Cầm máu kĩ

6.4. Bước 4:

- Chuyển các vạt lân cận và khâu tạo hình che phủ tổn khuyết thành bụng

- Khâu tạo hình: chỉ vicryl 3/0 -4/0 và nylon 4/0 – 5/0

6.5. Bước 5:

- Bôi mỡ kháng sinh.

- Đặt gạc ẩm.

- Băng ép nhẹ.

6.6. Kết thúc quy trình:

- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.

- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ.

- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo.

 

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi:

- Toàn trạng: các dấu hiệu sinh tồn sau mổ (mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở).

- Tình trạng tri giác, vết mổ.

- Tình trạng cấp máu của vạt.

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật:

- Tai biến của gây tê: dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ. Xử trí: chống sốc, chống dị ứng.

- Chảy máu: máu chảy qua vết thương. Xử trí: cầm máu, thuốc co mạch.

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật:

- Máu tụ. Xử trí: chèn gạc, chọc hút dịch nếu có.

- Nhiễm trùng. Xử trí: thay băng, điều trị kháng sinh, mở tháo mủ nếu cần.

- Hoại tử vạt: Theo dõi chăm sóc vết thương xủ lý theo thương tổn ở thì 2.

7.4. Biến chứng muộn:

Sẹo lồi, sẹo co kéo. Xử trí phẫu thuật

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Neligan PC. Plastic Surgery: 6 Volume Set - E-Book. Elsevier Health Sciences; 2023.

- Haggerty CJ, Laughlin RM, eds. Atlas of Operative Oral and Maxillofacial Surgery. 2  edition. Wiley-Blackwell; 2022.

- Singh AK, Sharma NK, eds. Maxillofacial Trauma: A Clinical Guide. 1st ed. 2021 edition. Springer; 2021