Quy trình phẫu thuật tạo hình khuyết da vùng ngực bằng vạt da lân cận

1. ĐẠI CƯƠNG

- Là phẫu thuật sử dụng các vạt da lân cận để che phủ khuyết vùng ngực. Kỹ thuật tái tạo da vùng ngực bị khuyết do các nguyên nhân như:

+ Ung thư vú sau phẫu thuật cắt bỏ khối u.

+ Tai nạn.

+ Bỏng.

+ Nhiễm trùng.

- Nguyên lý:

+ Sử dụng vạt da từ các vị trí lân cận như bụng, lưng, cánh tay để lấp đầy phần da bị khuyết.

+ Tạo hình lại hình dạng và cấu trúc của ngực.

- Mục đích:

+ Tái tạo lại bầu ngực trông tự nhiên.

+ Giảm các vết sẹo.

+ Nâng cao sự tự tin cho bệnh nhân.

+ Bảo vệ các mô và cơ quan bên dưới ngực.

+ Giảm nguy cơ nhiễm trùng.

+ Có thể tạo hình núm vú và quầng vú.

 

2. CHỈ ĐỊNH

- Các tổn thương khuyết da và phần mềm ở vùng ngực không thể khâu đóng trực tiếp - Sẹo co kéo, sẹo lồi do di chứng chấn thương bỏng, vết thương

 

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng

- Tình trạng tại chỗ viêm nhiễm

 

4. THẬN TRỌNG

- Người bệnh có bệnh lý toàn thân mạn tính chưa được kiểm soát ổn định

- Người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc

 

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

- Bác sĩ: 02

- Điều dưỡng: 02

5.2 Thuốc:

- Thuốc gây tê

- Thuốc co mạch

- Nước cất

5.3. Thiết bị y tế:

- Băng dính cố định mũi, băng dính cá nhân, băng dính trong

- Bộ dây truyền dịch, dây hút dịch, dây nối bơm tiêm điện, dây dẫn lưu silicon

- Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml, 50 ml

- Kim luồn tĩnh mạch, kim tiêm dùng 1 lần

- Khóa ba ngã

- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ

- Chỉ phẫu thuật

- Gạc phẫu thuật

- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật

- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật

- Vật liệu cầm máu

- Tấm trải nilon

- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình

- Bộ dụng cụ phẫu thuật cơ bản

- Máy sưởi ấm

- Monitor theo dõi người bệnh

- Dao mổ điện

5.4. Người bệnh:

- Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh và tình trạng chung, khả năng điều trị phẫu thuật và các bước tiến hành dự kiến, các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do gây mê, gây tê, thuốc điều trị hoặc do cơ địa người bệnh.

- Nâng cao thể trạng, cân bằng các rối loạn do hậu quả của bệnh hoặc các bệnh kèm theo, cơ địa…

- Chuẩn bị trước phẫu thuật: vệ sinh vùng mổ và các chuẩn bị phẫu thuật theo quy định khác.

- Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật để ký hồ sơ bệnh án.

5.5. Hồ sơ bệnh án:

- Bệnh án ngoại khoa

- Người bệnh và người nhà ký hồ sơ bệnh án

5.6. Thời gian phẫu thuật: 03 giờ

5.7. Địa điểm thực hiện kĩ thuật: Phòng phẫu thuật hoặc phòng thủ thuật.

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh:

a. Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...

b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật

c. Đặt tư thế bệnh nhân nằm ngửa

 

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Vô cảm: Gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng

6.1. Bước 1:

- Bộc lộ vùng ngực

- Đo đạc xác định vị trí và hình thái của tổn thương

6.2. Bước 2:

- Sát khuẩn

- Trải toan

- Cắt lọc mép, làm sạch kỹ vết thương. Giải phóng sẹo co

- Đánh giá, đo đạc tổn thương khuyết hổng

6.3. Bước 3:

- Thiết kế các vạt da lân cận vùng ngực, cổ, vai, bụng 2 bên

- Rạch da, bóc tách tạo vạt da lân cận theo thiết kế

- Cầm máu kĩ

6.4. Bước 4:

- Chuyển các vạt lân cận và khâu tạo hình che phủ tổn khuyết vùng ngực

- Khâu tạo hình: chỉ vicryl 3/0 -4/0 và nylon 4/0 – 5/0

6.5. Bước 5:

- Bôi mỡ kháng sinh.

- Đặt gạc ẩm.

- Băng ép nhẹ.

6.6. Kết thúc quy trình:

- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật

- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ

- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo

 

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi:

- Toàn trạng: các dấu hiệu sinh tồn sau mổ (mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở)

- Tình trạng tri giác, vết mổ

- Tình trạng cấp máu của vạt

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật:

- Tai biến của gây tê: dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ. Xử trí: chống sốc, chống dị ứng

- Chảy máu: máu chảy qua vết thương. Xử trí: cầm máu, thuốc co mạch

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật:

- Máu tụ. Xử trí: chèn gạc, chọc hút dịch nếu có.

- Nhiễm trùng. Xử trí: thay băng, điều trị kháng sinh, mở tháo mủ nếu cần.

- Hoại tử vạt: Theo dõi chăm sóc vết thương xủ lý theo thương tổn ở thì 2.

7.4. Biến chứng muộn:

Sẹo lồi, sẹo co kéo. Xử trí phẫu thuật.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Neligan PC. Plastic Surgery: 6 Volume Set - E-Book. Elsevier Health Sciences; 2023.

- Haggerty CJ, Laughlin RM, eds. Atlas of Operative Oral and Maxillofacial Surgery. 2 edition. Wiley-Blackwell; 2022.

- Singh AK, Sharma NK, eds. Maxillofacial Trauma: A Clinical Guide. 1st ed. 2021 edition. Springer; 2021.