Đáng lo ngại khi trẻ thở nhanh

Rất nhiều vấn đề ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể sẽ khiến cha mẹ lo lắng. Việc hít thở, ngủ, và ăn uống là những vấn đề mà các bậc phụ huynh quan tâm nhất. Do vậy, biết được những kiến thức về việc hít thở của trẻ là vô cùng hữu ích để có thể chăm sóc cho trẻ tốt nhất.

Trẻ nhỏ có phổi nhỏ hơn, các cơ yếu hơn và thở chủ yếu bằng mũi. Trẻ thật ra sẽ học cách để thở bởi khi còn ở trong bụng mẹ, dây rốn sẽ vận chuyển toàn bộ lượng oxy mà trẻ cần tới cơ thể thông qua máu. Phổi của trẻ sẽ phát triển hoàn toàn khi trẻ được 2-5 tuổi.

Như thế nào là trẻ hít thở bình thường?

Trẻ sơ sinh hít thở nhanh hơn rất nhiều so với trẻ nhỏ và người trưởng thành.

Trung bình, trẻ sơ sinh dưới 6 tháng sẽ hít thở 40 nhịp/phút. Đây là tần suất tương đối nhanh, nếu bạn có cơ hội quan sát. Khi trẻ sơ sinh ngủ, nhịp thở của trẻ có sẽ giảm xuống 20 nhịp/phút. Trong tình trạng thở ngắt quãng, trẻ sơ sinh có thể sẽ ngừng thở trong vòn 5-10 giây, sau đó thở lại, nhanh hơn – khoảng 50-60 nhịp/phút trong khoảng 15 giây. Trẻ sơ sinh không nên ngừng thở quá 10 giây giữa các lầ thở, kể cả khi trẻ đang nghỉ ngơi.

Những điều cần theo dõi khi trẻ sơ sinh hít thở.

Thở nhanh không phải là vấn đề đáng lo ngại ở trẻ sơ sinh, nhưng có một vài điều bạn nên chú ý. Một khi bạn đã có cảm nhận được về việc hít thở bình thường của trẻ, bạn nên theo dõi các dấu hiệu bất thường.

Trẻ sinh non có thể có phổi chưa phát triển hoàn chỉnh và có thể gặp một vài vấn đề về việc hít thở. Trẻ sinh đủ tháng nhưng sinh mổ cũng sẽ có nguy cơ mắc phải các vấn đề về hít thở sau khi sinh. Hãy trao đổi với bác sỹ nhi khoa để biết về các dấu hiệu bất thường bạn cần kiểm soát.

Các vấn đề về hít thở ở trẻ sinh bao gồm:

Ho dữ dội – có thể là dấu hiệu của viêm phổi hoặc có đờm trong phổi
Thở rít hoặc ngáy – là dấu hiệu cho thấy trẻ cần được hút dịch trong mũi
Ho hoặc khóc như chó sủa – là dấu hiệu của bệnh ở thanh quản
Hít thở nhanh, nặng – là dấu hiệu cho thấy có dịch tích tụ trong đường thở do viêm phổi hoặc do tình trạng thở dốc thoáng qua
Khò khè – có thể do hen suyễn hoặc viêm phế quản
Ho khan kéo dài – là dấu hiệu của tình trạng dị ứng.

Mẹo cho cha mẹ

Nên nhớ rằng, ho là một phản ứng tự nhiên tốt của cơ thể để bảo vệ đường thở và tống vi khuẩn ra ngoài. Nếu bạn lo ngại về việc hít thở của trẻ, hãy theo dõi và kiểm soát việc thở của trẻ trong vòng vài giờ. Bạn có thể sẽ nhận ra trẻ bị cảm lạnh nhẹ hoặc mắc phải tình trạng nghiêm trọng hơn.

Trong thời buổi hiện đại ngày nay, bạn có thể quay một đoạn clip ngắn ghi lại việc hít thở của trẻ và mang đoạn clip đó theo khi đưa trẻ đi khám bác sỹ. Việc này sẽ giúp ích rất nhiều cho bác sỹ.

Mẹo chăm sóc trẻ ốm:

Cho trẻ uống đủ nước
Sử dụng nước muối nhỏ mũi giúp làm sạch dịch mũi và cổ họng
Hãy chuẩn bị 1 bồn nước ấm hoặc chỉnh vòi hoa sen ở chế độ nóng để trẻ hít thở hơi nước bay lên
Bật nhạc nhẹ nhàng, êm dịu
Bế trẻ ở tư thế trẻ ưa thích
Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc

Bạn không nên dùng các loại dầu xoa cho trẻ em dưới 2 tuổi.

Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị nên cho trẻ nằm ngửa để trẻ có thể hít thở dễ dàng hơn. Khi trẻ ốm, việc giữ trẻ nằm ngửa có thể sẽ khó khăn hơn, nhưng đây vẫn là tư thế ngủ an toàn nhất cho trẻ.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sỹ?

Nếu trẻ bị ốm rất nặng, trẻ sẽ có vẻ ngoài và các hoạt động rất bất thường. Nhưng với những trẻ mới sinh vài tuần, rất khó để biết được như thế nào là bình thường. Dần dần, theo thời gian, bạn sẽ biết nhiều hơn về em bé mới sinh của mình và bạn cũng sẽ tự tin hơn về cảm giác của mình.

Bạn có thể đến gặp bác sỹ bất cứ lúc nào bạn lo lắng. Hãy đưa trẻ đi khám bác sỹ ngay nếu trẻ có các triệu chứng sau:

Khó ngủ hoặc khó ăn
Quấy khóc rất nhiều
Ho dữ dội
Ho như chó sủa
Sốt trên 38 độ C (đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu trẻ dưới 3 tháng tuổi).

Nếu trẻ phát triển các dấu hiệu sau, hãy đưa trẻ đi cấp cứu ngay:

Trẻ trông rất mệt mỏi, xanh xao
Trẻ khó khóc
Trẻ bị mất nước do không ăn được
Trẻ thở nhanh hơn 60 nhịp/phút
Lỗ mũi nở ra
Cơ bị co kéo ở dưới lồng ngực hoặc quanh cổ
Da tím tái, đặc biệt là quanh môi và móng tay

Kết luận

Việc hít thở ở trẻ có thể sẽ khiến các bậc phụ huynh lo lắng. Hãy theo dõi để nắm được các hành vi bình thường của trẻ để bạn có thể có những hành vi kịp thời nếu trẻ gặp vấn đề về hít thở.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP