Một số thông tin về bệnh viêm phổi không điển hình ở trẻ em

Viêm phổi là một tình trạng khá phổ biến ở thời thơ ấu, ảnh hưởng đến 150 đến 156 triệu trẻ em dưới 5 tuổi mỗi năm. Ở Hoa Kỳ, viêm phổi không còn là tình trạng đe dọa đến tính mạng như trước đây nhờ sự phát triển của kháng sinh và các phương pháp điều trị hiện đại khác. Tuy nhiên, ở các nước đang phát triển, bệnh viêm phổi vẫn là mối đe dọa lớn đối với trẻ em.

Một trong những loại viêm phổi phổ biến nhất là viêm phổi không điển hình. Đây là một dạng viêm phổi rất nhẹ ở trẻ em và người lớn. Viêm phổi không điển hình ở trẻ em nói chung không dẫn tới nhập viện. Các triệu chứng bệnh viêm phổi không điển hình thường ít nghiêm trọng hơn các triệu chứng của các loại viêm phổi khác.

Triệu chứng 

Các triệu chứng của bệnh viêm phổi không điển hình thường tương tự như các triệu chứng của cảm lạnh thông thường. Trẻ em có xu hướng hồi phục tốt hơn người lớn, và chúng có thể không bị ốm. Trẻ bị viêm phổi không điển hình thường sẽ ăn và ngủ bình thường, và đại tiện bình thường.

Một số triệu chứng chính của bệnh viêm phổi không điển hình bao gồm: 

• Ho kéo dài hơn bảy ngày
• Sốt nhẹ (nhiệt độ trên 38 độ C)
• Đau đầu
• Ớn lạnh hoặc đau cơ thể
• Giảm sự thèm ăn ở trẻ lớn
• Đau ngực
• Cảm giác bất thường hoặc khó chịu
• Thở dốc khi gắng sức
• Thở khò khè, phổ biến hơn trong các bệnh nhiễm trùng nặng

Nguyên nhân

Tất cả các loại bệnh viêm phổi đều có nguyên nhân là do nhiễm trùng phổi. Viêm phổi không điển hình thông thường do nhiễm khuẩn Mycoplasma pneumoniae gây ra. Nhiễm Mycoplasma pneumoniae ít gặp hơn ở trẻ em dưới 4 tuổi. Một số trường hợp viêm phổi không điển hình cũng có thể do một vi-rút đường hô hấp, ví dụ như virut hợp bào hô hấp. 

Một nghiên cứu cho thấy viêm phổi do nhiễm Mycoplasma pneumoniae có xu hướng xảy ra trong chu kỳ 3-4 năm. Một nghiên cứu khác cho thấy trong những năm gần đây các chu kỳ đã xảy ra ít thường xuyên hơn ở một số khu vực địa lý. Tùy thuộc vào nơi bạn sinh sống, bạn có thể nhận thấy nhiều trường hợp viêm phổi không điển hình mỗi 3-4 năm.

Nếu bạn hút thuốc trong nhà hoặc có những người xung quanh hút thuốc, con của bạn có thể dễ bị viêm phổi hơn. Một số điều kiện sống như không gian đông người hoặc nhà bị ô nhiễm không khí có thể gây nhiễm trùng phổi. Đó là lý do tại sao bạn có thể gặp viêm phổi nhiều hơn trong những tháng mùa thu và mùa đông lạnh, khi mọi người dành nhiều thời gian ở trong nhà. Trẻ em có các vấn đề về sức khoẻ khác hoặc suy giảm hệ thống miễn dịch cũng có nguy cơ bị viêm phổi.

Khi nào phải đi gặp Bác sỹ?

Hãy gặp bác sĩ ngay nếu con bạn mệt mỏi trong một thời gian dài, khó thở, hoặc có bất kỳ thay đổi đáng kể về hành vi hoặc sự thèm ăn. Viêm phổi không điển hình là một bệnh nhiễm trùng ở phổi, và có thể diễn biến nguy kịch rất nhanh, đặc biệt là với trẻ nhỏ.

Viêm phổi không điển hình thường có thể được chẩn đoán bằng khám sức khoẻ tổng thể. Trong khi thăm khám, bác sĩ nhi khoa sẽ lắng nghe phổi bằng ống nghe. Với trường hợp viêm phổi, các khu vực của phổi bị nhiễm bệnh chứa đầy chất dịch. Chất dịch làm cho phổi có âm thanh khác với phổi khỏe mạnh khi trẻ thở. Bác sĩ nhi khoa cũng có thể nghe thấy tiếng rít trong phổi. Bác sĩ cũng có thể chụp X-quang ngực để chẩn đoán bệnh viêm phổi không điển hình.

Điều trị

Trong một số trường hợp, nhiễm trùng do viêm phổi không điển hình có thể không cần điều trị ngoài việc nghỉ ngơi. Tuy nhiên, hầu hết các bác sĩ kê toa kháng sinh amoxicillin đường uống. Trẻ em có thể cần đến 14 ngày thuốc kháng sinh đường uống trong trường hợp viêm phổi do vi khuẩn, và một hoặc hai ngày nghỉ ngơi tại nhà. Viêm phổi không điển hình có thể mất 4-6 tuần để khỏi hoàn toàn. Điều quan trọng là phải cho con của bạn nhiều thời gian nghỉ ngơi trong quá trình hồi phục.

• Ngủ đủ giấc và uống nhiều nước vô cùng quan trọng. Dưới đây là một vài điều bạn có thể làm để giúp trẻ được bổ sung đủ nước:
• Mang theo một chai nước hoặc cho trẻ mang theo một chai nước để khuyến khích bổ sung nước trong suốt cả ngày.
• Bổ sung chất điện giải bằng đồ uống đóng chai hoặc những loại nước ép trái cây.
• Cho trẻ ăn những loại quả mọng không đường.

Nếu bạn không được cập nhật về lịch tiêm chủng tại địa phương, bạn cũng nên chắc chắn rằng trẻ đã được chủng ngừa đầy đủ hoặc biết được trẻ đang thiếu những mũi nào. Trong khi không có thuốc chủng ngừa viêm phổi cho trẻ em, viêm phổi có thể xảy ra sau khi các bệnh khác (có thể phòng ngừa bằng vaccine) làm suy yếu hệ thống miễn dịch. Vaccine cũng giúp ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng khác xảy ra cùng lúc với viêm phổi. Bạn cũng nên tránh cho trẻ dùng thuốc chống ho bởi vì chúng gây tích tụ nhầy trong phổi, có thể kéo dài sự lây nhiễm. Cân nhắc sử dụng máy tạo ẩm và lọc không khí trong phòng của con bạn vào ban đêm để giúp làm sạch không khí và sạch phổi cho trẻ.

Biến chứng

Viêm phổi do siêu vi khuẩn và mycoplasma gây ra dễ lây lan. Bạn nên có biện pháp phòng ngừa đặc biệt để giảm nguy cơ lây lan sang người khác:

• Thực hiện vệ sinh hợp lý.
• Khuyến khích con mình ho che miệng
• Thay bàn chải đánh răng và khăn mặt của trẻ đều đặn.

Chú ý nếu trẻ có bất kỳ triệu chứng nào khác, chẳng hạn như khó thở. Một nghiên cứu đã tìm ra mối liên quan có thể xảy ra giữa bệnh hen và bệnh viêm phổi không điển hình. Nếu con bạn bị hen suyễn, viêm phổi có thể làm cho các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn. Trong một số trường hợp, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng một chẩn đoán hen mới cũng có thể phát triển sau viêm phổi.

Triển vọng 

Triển vọng cho bệnh viêm phổi ở trẻ em nói chung là tốt. Việc điều trị tốt nhất là nghỉ ngơi nhiều. Nếu bác sĩ kê toa kháng sinh, đảm bảo rằng con bạn đã uống đủ liều. Vì bệnh viêm phổi không điển hình thường do vi khuẩn gây ra, con của bạn có thể mắc lại. Khử trùng các vật thường được chạm vào xung quanh nhà, như tay nắm cửa và vòi xối xả vệ sinh, để ngăn ngừa lây lan bệnh tật.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp