Phương pháp chữa trị tăng áp động mạch phổi

Đánh giá cơ bản

Bước đầu tiên trong điều trị TAĐMP là đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình trạng. Điều này giúp bác sĩ quyết định mức độ nghiêm trọng để lựa chọn phương pháp điều trị và cung cấp cách để đánh giá sự đáp ứng của người bệnh với phương pháp điều trị.

Đánh giá cơ bản thường được thực hiện bằng việc siêu âm tim, cung cấp sự ước tính về áp lực động mạch phổi và kiểm tra tập luyện để đánh giá dung tích chức năng cơ bản.

Điều trị nhắm đến các nguyên nhân tiềm ẩn

Thường điều trị tích cực nguyên nhân TAĐMP là phần quan trọng nhất. Do có nhiều rối loạn có thể dẫn đên TAĐMP, liệu pháp này có thể thực hiện dưới nhiều dạng khác nhau.

Điều trị áp dụng cho bất cứ ai bị tăng áp động mạch phổi

Ngoài việc điều trị đặc hiệu nhám vào các nguyên nhân tiềm ẩn, có nhiều biện pháp điều trị khác thường hữu ích cho bất kì ai mắc TAĐMP.

Bao gồm:

Các loại thuốc lợi tiểu như Lasix hoặc Bumex thường được sử dụng để điều trị tình trạng tích tụ dịch thường xảy ra khi có TAĐMP. Mặc dù thuốc lợi tiểu có thể cải thiện triệu chứng khó thở và phù, nhưng những loại thuốc này phải được sử dụng cẩn thật vì việc mất quá nhiều dịch ở bệnh nhân TAĐMP có thể làm giảm chức năng tim.
Liệu pháp oxy rất quan trọng với những bệnh nhân TAĐMP bị thiểu oxy. Khi tình trạng thiếu oxy xuất hiện, cung cấp oxy thường giảm trực tiếp huyết áp động mạch phổi. Bệnh nhân có TAĐMP do bệnh phổi hoặc bệnh tim thường thiếu oxy, nhưng bất kì ai có TAĐMP cũng nên được kiểm tra hàm lượng oxy.
Thuốc chống đông máu ví dụ như Coumadin được sử dụng ở bệnh nhân có TAĐMP. Nguyên nhân là do TAĐMP có thể làm chậm dòng máu chảy qua hệ tuần hoàn phổi, có thể dẫn đến hình thành cục máu đông trong lòng mạch ở phổi.
Digoxin có thể cải thiện chức năng tim ở một số bệnh nhân TAĐMP
Tập thể dục cho thây cải thiện đáng kể dung tích chức năng ở những bệnh nhân TAĐMP.

Điều trị nâng cao

Điều trị nâng cao cho TAĐMP thường nhắm đến bản thân bệnh TAĐMP hơn là những nguyên nhân tiềm ẩn. Điều trị này thường bao gồm sử dụng thuốc giãn mạch để làm giãn hệ mạch phổi và giảm huyết áp động mạch phổi.

Điều trị nâng cao không phải do nó có hiệu quả hơn những điều trị khác mà do nó phức tạp, nhiều rủi ro, đắt tiền và bất tiện (ví dụ, nó đòi hỏi điều trị tiêm tĩnh mạch).

Điều trị nâng cao nên chỉ cung cấp cho bác sĩ những người có chuyên môn trong điều trị TAĐMP.

Điều trị nâng cao được cân nhắc ở bệnh nhân có TAĐMP nghiêm trọng không đáp ứng với điều trị đích nguyên nhân tiềm ẩn, hoặc nếu không xác định được nguyên nhân (ở những người TAĐMP nguyên phát).

Điều trị nâng cao thường không được sử dụng ở tất cả những người có TAĐMP do bệnh tim (vì có thể gây hại) hoặc bệnh phổi (vì không có tác dụng).

Trước khi sử dụng điều trị nâng cao, một ống thông đặc biệt sẽ được đặt để đánh giá đáp ứng mạch máu trong vòng tuần hoàn phổi. Trong thử nghiệm này, thuốc được đưa vào qua ống thông để đánh giá khả năng giãn của các mạch máu phổi. Nếu mạch máu tại phổi có khả năng giãn thì một số loại điều trị nâng cao thường đem lại hiệu quả.

Nhiều loại thuốc được dùng để điều trị TAĐMP, bao gồm:

Thuốc chẹn kên canxi như diltiazem và nifedipine
Prostanoids như epoprostenol (Flolan), treprostinil (Remodulin) và iloprost (Ventavis)
Thuốc đối vận thụ thể endothelin như bosentan (Tracleer), ambrisentan (Letaris), và macitentan (Opsumit)
Thuốc chặn PDE5 như sildenafil (Viagra), tadalafil (Cialis), và vardenafil (Levitra)

Để lựa chọn được thuốc hoặc nhóm thuốc tốt nhất, rất nhiều yếu tố sẽ được tính đến, ví dụ như mức độ nghiêm trọng của TAĐMP, mức độ đáp ứng của mạch, loại thuốc được bảo hiểm chi trả và những tác dụng phụ. Điều này giải thích tại sao quyết định nên được đưa ra bởi bác sĩ có chuyên môn trong điều trị TAĐMP.

Tóm lại

Điều trị hiệu quả cho TAĐMP có thể khó khăn và phức tạp. Bệnh nhân có TAĐMP điều trị tốt nhất là những người phối hợp tốt với bác sĩ, được quan sát cẩn thận và ghi lại tình trạng các triệu chứng và dung tích chức năng, tuân theo điều trị sát sao.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP