Phương pháp chữa trị u xơ tử cung

Rất nhiều năm trước, loại bỏ hoàn toàn tử cung là cách duy nhất để điều trị u xơ tử cung. Ngày nay, có rất nhiều lựa chọn điều trị cho phụ nữ bị u xơ tử cung. Hãy dành vài phút để đọc bài viết này để biết những thông tin cần thiết nhất nhé.

U xơ tử cung là tình trạng phát triển quá mức của các tế bào cơ trong tử cung, nhưng lại là lành tính và không phải ung thư, do vậy, bạn không cần phải quá lo lắng. Các lựa chọn điều trị sẽ phụ thuộc vào các triệu chứng u xơ tử cung của bạn. Không phải tất cả mọi phụ nữ bị u xơ tử cung đều xuất hiện triệu chứng. Việc xuất hiện các triệu chứng sẽ phụ thuộc vào kích thước khối u xơ, số lượng khối u xơ và vị trí phát triển của các khối u này. Các dấu hiệu u xơ tử cung bao gồm ra máu nhiều, tăng áp lực vùng chậu, đi tiểu rất nhiều, đau lưng và táo bón hoặc tiêu chảy.

Ngoài ra, các biện pháp điều trị u xơ tử cung cũng sẽ phụ thuộc vào việc bạn có muốn mang thai trong tương lai hay không. Rất nhiều biện pháp điều trị u xơ tử cung vẫn cho phép bạn có thể mang thai sau khi điều trị.

Chờ đợi

Nếu bạn bị u xơ tử cung nhưng không có triệu chứng hoặc chỉ có triệu chứng nhỏ, thì bạn không cần phải làm gì cả. Phương pháp này thường được áp dụng khi phụ nữ gần tới thời kỳ mãn kinh hoặc sau mãn kinh. Estrogen sẽ kiến khối u xơ phát triển, do vậy khi lượng estrogen giảm đi, khối u xơ cũng dần sẽ giảm đi.

Chờ đợi cũng là một lựa chọn nếu bạn muốn mang thai và khối u xơ không gây cản trở đến quá trình mang thai của bạn. Các bác sỹ chuyên khoa sẽ giúp bạn xác định xem liệu chờ đợi có phải là biện pháp phù hợp, an toàn và hiệu quả với bạn hay không.

Thay đổi chế độ ăn và lối sống

Vì chưa rõ các nguyên nhân khiến u xơ hình thành là gì nên rất khó để kết luận bạn nên làm gì để dự phòng tình trạng u xơ hình thành. Chúng ta biết rằng, các khối u xơ thường rất nhạy cảm với hormone, đặc biệt là estrogen, và do vậy, các thay đổi về lối sống ảnh hưởng đến sự sản xuất hormone cũng sẽ làm giảm một số triệu chứng.

Trên thực tế, chế độ ăn uống và luyện tập thể thao là 2 yếu tố chính bạn có thể điều chỉnh tại nhà giúp điều trị u xơ tử cung.

Estrogen ảnh hưởng đến khối u xơ tử cung và các tế bào chất béo lại sản sinh ra estrogen, do vậy, giảm lượng mỡ thừa trong cơ thể sẽ giúp cải thiện triệu chứng u xơ tử cung. Mặc dù chưa có một nghiên cứu nào đủ lớn về chế độ ăn hoặc thực phẩm giúp làm giảm kích thước khối u xơ tử cung , nhưng có một vài bằng chứng về mặt lý thuyết, rằng phụ nữ thực hiện chế độ ăn chủ yếu là thực vật sẽ giúp cải thiện các triệu chứng u xơ tử cung.

Luyện tập thể thao cũng giúp cải thiện một vài triệu chứng u xơ tử cung, nhưng không có cách nào để loại bỏ hoàn toàn khối u xơ một cách tự nhiên cả.

Dùng GnRH chủ vận

Nếu việc chờ đợi và thay đổi lối sống không phải là lựa chọn phù hợp với bạn, bác sỹ có thể sẽ chuyển sang dùng các thuốc hormone để kiểm soát triệu chứng và thậm chí là làm giảm kích thước khối u xơ.

Rất nhiều thuốc, ví dụ như leuprolide là hormone chủ vận giải phóng gonadotropin. Những loại thuốc này hoạt động bằng cách ngăn chặn quá trình sản xuát a ra hormone. Việc này sẽ giúp làm giảm kích thước khối u xơ, từ đó làm giảm các triệu chứng u xơ tử cung, như ra máu nhiều, đau vùng chậu hoặc đi tiểu nhiều. Giảm ra máu là đặc biệt quan trọng, giúp làm giảm nguy cơ thiếu máu của phụ nữ.

Nhưng việc ngăn chặn sản xuất hormone sẽ đồng nghĩa với việc bạn sẽ xuất hiện các triệu chứng giống như phụ nữ mãn kinh, ví dụ như bốc hỏa. Một số bác sỹ sẽ kê thêm một số loại thuốc chính là hormone liều thấp, để làm giảm bơits các triệu chứng này mà lại không gây ảnh hưởng đến chất chủ vận GnRH.

Chất chủ vận GnRH có thể có sẵn dưới dạng viên nén, thuốc xịt mũi và thuốc tiêm, thường chỉ được sử dụng trong một khoảng thời gian ngắn. Thuốc có thể sẽ hữu ích trong việc làm giảm kích thước khối u xơ trước khi tiến hành phẫu thuật. Khi ngừng uống thuốc, các khối u xơ có thể sẽ phát triển trở lại.

Thuốc hormone

Thuốc tránh thai hormone là một lựa chọn khác có thể điều trị các triệu chứng u xơ tử cung. Những loại thuốc này sẽ không thực sự làm giảm triệu chứng khối u xơ, nhưng có thể giúp điều hòa chu kỳ kinh nguyệt và làm giảm tình trạng ra máu nặng. Đó có thể là viên uống tránh thai hàng ngày hoặc vòng tránh thai giải phóng progestin, miễn là vị trí u xơ không làm ảnh hưởng đến việc đặt vòng.

Androgen, hay còn gọi là hormone nam giới, cũng có thể giúp làm ngừng chu kỳ kinh nguyệt và giảm kích thước khối u xơ. Việc điều trị bằng androgen có thể dẫn đến hậu quả là tăng cân, giọng trầm hơn và mọc lông ở một vài vị trí không mong muốn...

Thuốc không phải hormone

Các loại thuốc không phải hormone bao gồm acid tranexamic, có thể giúp làm giảm tình trạng ra máu nếu uống vào những ngày bạn ra máu nhiều trong chu kỳ kinh nguyệt.

Và mặc dù những loại thuốc này không giúp làm giảm kích thước khối u xơ nhưng các thuốc chống viêm không chứa steroid (NSAID) như ibuprofen cũng có thể giúp giảm đau do khối u xơ gây ra.

Siêu âm dưới sự định hướng của cộng hưởng từ (MRI)

Trong quá trình này, bác sỹ sẽ sử dụng kỹ thuật chụp cộng hưởng từ để khu trú khối u xơ tử cung của bạn, sau đó dùng sóng siêu âm tần số cao phá hủy khối u xơ. Đây được coi là biện pháp dài hạn để loại bỏ hoặc giảm kích thước khối u xơ.

Quá trình này không gây đau và không xâm lấn, sẽ được thực hiện trong quá trình chụp cộng hưởng từ. Bạn có thể sẽ ra viện và về nhà ngay trong cùng ngày hôm đó. Tuy đây là một biện pháp an toàn nhưng còn khá mới mẻ. Các nghiên cứu vẫn còn đang trong quá trình thu thập dữ liệu dài hạn, nhưng phương pháp này có vẻ sẽ an toàn nếu bạn vẫn muốn mang thai trong tương lai.

Làm tắc động mạch tử cung

Làm tắc động mạch tử cung sẽ ngăn chặn dòng máu tới nuôi khối u xơ, do vậy, khối u xơ sẽ giảm kích thước và bị tiêu diệt.

Bác sỹ sẽ tiêm các hạt thuốc nhỏ vào các động mạch cấp máu đến khối u xơ. Các hạt thuốc này sẽ ngăn chặn dòng máu tới khối u xơ tử cung. Quy trình này có thể được thực hiện với cả bệnh nhân nội trú và ngoại trú.

Làm tắc động mạch tử cung thường là lựa chọn dành cho những phụ nữ bị ra máu nặng do u xơ tử cung, hoặc những phụ nữ bị đau, hay nếu khối u xơ chèn ép lên bàng quang/trực tràng. Nhưng đây lại là biện pháp không phù hợp với những phụ nữ muốn mang thai trong tương lai. Biện pháp này được cho là làm yếu lớp thành tử cung và do vậy sẽ khiến việc mang thai trong tương lai có thể sẽ gặp phải nhiều biến chứng.

Đốt nội mạc tử cung

Đây là một loại tiểu phẫu không chỉ giúp tiêu diệt khối u xơ mà còn tiêu diệt hoàn toàn lớp niêm mạc tử cung (nội mạc tử cung). Biện pháp này thường chỉ áp dụng với những trường hợp u xơ tử cung bị ra máu nhiều và cũng thường chỉ có hiệu quả với một vài trường hợp u xơ tử cung. Đốt nội mạc tử cung sẽ không điều trị được tất cả các trường hợp u xơ mà chỉ điều trị được các tình trạng u xơ nằm một phần bên trong tử cung.

Đốt nội mạc tử cung cũng thường sẽ được tiến hành trên bệnh nhân ngoại trú. Bác sỹ sẽ đưa một dụng cụ vào tử cung thông qua âm đạo, sau đó dùng dụng cụ này đưa nhiệt và dòng điện hoặc năng lượng sóng điện từ vào để phá hủy khối u xơ và các mô tử cung. Phụ nữ thường khó có thể mang thai được sau khi tiến hành thủ thuật này.

Phẫu thuật cắt bỏ mô

Không giống như việc đốt nội mạc tử cung, phẫu thuật cắt bỏ mô là một lựa chọn nếu phụ nữ vẫn muốn mang thai và với những trường hợp khối u xơ nằm sâu trong khoang tử cung. Đây là phẫu thuật sẽ giúp loại bỏ khối u xơ ra khỏi tử cung và vẫn giữ tử cung nguyên vẹn.

Có rất nhiều cách khác nhau để tiến hành phẫu thuật cắt bỏ mô: soi tử cung, nội soi, mổ qua bụng hoặc dùng robot. Đây được coi là một biện pháp ít xâm lấn và là biện pháp lâu dài. Khối u xơ sẽ không phát triển trở lại, trong một số trường hợp sẽ chỉ có khối u nhỏ phát triển thêm, do những khối u này không được phát hiện tại thời điểm tiến hành phẫu thuật.

Đôi khi, phẫu thuật cắt bỏ mô sẽ đi kèm với việc chia khối u xơ thành từng mảnh nhỏ trước khi phẫu thuật. Tuy nhiên, FDA không khuyến cáo áp dụng biện pháp này, đặc biệt là với phụ nữ gần hoặc đang mãn kinh vì đây là những trường hợp có nguy cơ cao xuất hiện các khối u ung thư. Nếu các khối u ung thư bị chia nhỏ, tình trạng ung thư sẽ lan rộng hơn.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp