Theo dõi thai kỳ nguy cơ cao

Mặc dù có khả năng xảy ra biến chứng, với việc chăm sóc sớm và thường xuyên, một thai kỳ có nguy cơ cao vẫn có thể khỏe mạnh và em bé vẫn khỏe mạnh.

Dưới đây là những điều mà một người mẹ cần biết về chăm sóc, kiểm tra và theo dõi thai kỳ nguy cơ cao cùng với một số mẹo để giữ cho bạn và em bé an toàn và khỏe mạnh nhất có thể.

Sàng lọc

Những chuyên gia sản khoa luôn cố gắng sàng lọc những nguy cơ sớm nhất có thể để  giúp người mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh. Một số thông tin mà bác sỹ cần biết để sàng lọc:

• Tiền sử y khoa của gia đình và bản thân người mẹ
• Tiền sử mang thai
• Kiểm tra khám lâm sàng
• Đo cân nặng và huyết áp
• Siêu âm
• Xét nghiệm máu và nước tiểu

Nếu bất cứ xét nghiệm nào trên đây có những dấu hiệu bất thường, thai phụ sẽ được theo dõi kỹ càng hơn.

Thai nghén nguy cơ cao

Khoảng 20 - 30%  số ca mang thai được xếp vào nhóm nguy cơ cao. Chỉ cần  bất cứ một bệnh nào xuất hiện cũng sẽ khiến người mẹ được đặt vào tình trạng thai nghén nguy cơ cao. Bên cạnh đó tuổi tác cũng là một vấn đề gây ra thai nghén nguy cơ cao.

Một số yếu tố nguy cơ dẫn đến thai nghén nguy cơ cao bao gồm:

• Tuổi: độ tuổi mang thai tốt nhất là trong độ tuổi 20 vì vậy nếu bạn mang thai trong độ tuổi dưới đây bạn sẽ được đặt  trong tình trạng nguy cơ cao:
  • Tuổi vị thành niên
  • Phụ nữ trên 35
• Tiền sử mang thai: Thông tin về các thai kỳ trước khi giúp bác sĩ của bạn quyết định xem bạn có cần theo dõi hoặc kiểm tra nhiều hơn trong lần này hay không. Những lo ngại về thai kỳ trước đây bao gồm:
  • Nhiều lần sẩy thai
  • Vô sinh lâu năm
  • Sinh non ở lần mang thai trước
  • Thai chết lưu
  • Các vấn đề dẫn đến mổ đẻ
  • Mang thai nhiều hơn 5 năm lần
• Tiền sử bệnh lý: Nếu người mẹ có tiền sử mắc các bệnh dưới đây thì bạn cũng sẽ được xếp vào thai nghén nguy cơ cao:
  • U xơ tử cung
  • Đã từng phẫu thuật tử cung
  • Bệnh tiểu đường
  • Huyết áp cao
  • Bệnh tim mạch
  • Ung thư
  • Bệnh thận
  • HIV
  • Béo phì
  • Rối loạn tự miễn dịch
• Tình trạng của thai kỳ hiện tại: Các bác sĩ sẽ xem xét những gì đang xảy ra với thai kỳ hiện tại quyết định xem người mẹ có nguy cơ bị biến chứng hay không. Một số vấn đề sức khỏe có thể bắt đầu trong khi mang thai như:
  • Tiểu đường thai kỳ
  • Tiền sản giật
  • Rau tiền đạo
  • Cổ tử cung không đủ độ đàn hồi
  • Nhóm máu Rh âm
• Lối sống không lành mạnh: một người có thể bị đặt vào thai nghén nguy cơ cao nếu như có thói quen:
  • Uống rượu
  • Hút thuốc lá
  • Sử dụng thuốc kích thích

Dấu hiệu và triệu chứng

Trong suốt một thai kỳ nguy cơ cao, thậm chí là cả khỏe mạnh đều nên theo dõi những dấu hiệu bất thường được liệt kê dưới đây:

• Chảy máu âm đạo
• Dịch tiết âm đạo có màu hoặc mùi khó chịu
• Đau quặn bụng
• Nhiếm khuẩn tiết niệu – buốt hoặc đau khi đi tiểu
• Đau đầu, nhìn mờ, ngất xỉu hoặc rất chóng mặt
• Sốt
• Sự thay đổi trong cử động của em bé

Nếu bạn cảm thấy có điều gì đó không ổn, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc đến thẳng bệnh viện để khám và điều trị kịp thời.

Mẹo chăm sóc thai nghén nguy cơ cao

Để có một thai kỳ khỏe mạnh bạn nên có những cách chăm sóc sức khỏe riêng cho mình. Dưới đây là một số mẹo nhỏ nhưng hữu ích:

Chuẩn bị cho thai kỳ: Hẹn khám với bác sĩ sản phụ khoa khi bạn bắt đầu suy nghĩ về ý định mang thai, đặc biệt là nếu như người mẹ có kèm theo bệnh tiểu đường hoặc cao huyết áp. Bác sĩ có thể thu thập thông tin cần thiết, làm một số xét nghiệm cần thiết, tư vấn về cách giữ sức khỏe và hội chẩn với các bác sĩ chuyên khoa khác để đảm bảo cho người mẹ có sức khỏe tốt nhất khi mang thai.

Uống axit folic: axit folic giúp ngăn ngừa việc sinh ra trẻ sơ sinh nhẹ cân, khuyết tật bẩm sinh như tật nứt đốt sống, thai kỳ nguy cơ cao hoặc các vấn đề sức khỏe bẩm sinh khác cho trẻ.

Axit folic cũng có thể giúp giảm nguy cơ các tai biến trong thai kỳ như tăng huyết áp, tiền sản giật, và bệnh tim. Liều khuyến cáo là 400 microgram (0,4 mg) axit folic mỗi ngày cho tất cả phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nhưng đặc biệt là đối với phụ nữ có thai hoặc có ý định mang thai. Các chuyên gia dinh dưỡng và sản khoa khuyến nghị rằng nên sử dụng axit folic trước khi có thai và trong suốt thai kỳ.

Đi khám đầy đủ theo chỉ định của bác sỹ: Thai kỳ nguy cơ cao cần được theo dõi, chăm sóc và điều trị nhiều hơn so với thai kỳ khỏe mạnh do vậy cần phải đi khám đúng số lần các bác sỹ chỉ định.

Bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể:  ăn uống hợp lý, cân bằng và nên uống nhiều nước. Nếu người mẹ có nhu cầu ăn kiêng đặc biệt do bị bệnh tiểu đường hoặc bị rối loạn ăn uống, nên tìm kiếm lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng để đảm bảo bạn có đủ dinh dưỡng cần thiết mang thai. Bổ sung các loại vitamin bằng thực phẩm chức năng hoặc dạng thuốc cũng là một cách tốt để đảm bảo nhu cầu khuyến nghị dinh dưỡng cho một thai kỳ khỏe mạnh.

Thực hiện lối sống lành mạnh: Duy trì cân nặng hợp lý, từ bỏ thuốc lá, tránh xa rượu và các loại thuốc kích thích. Sử dụng thuốc hợp lý theo đúng chỉ định của bác sỹ.

Tuy có nhiều yếu tố nguy hiểm nhưng phần lớn ca theo dõi thai nghén nguy cơ cao đều kết thúc có hậu bằng những em bé khỏe mạnh. Đó là câu chuyện của những bà mẹ tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sỹ.

Tuy nhiên, đôi khi một thai kỳ nguy cơ cao có thể nghiêm trọng hơn, hoặc thai kỳ bình thường có thể xuất hiện một vấn đề bất ngờ và trở nên nguy cơ cao. Khi các biến chứng nghiêm trọng phát sinh trong thai kỳ, có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé và dẫn đến:

• Tiền sản giật / Sản giật
• Sinh non
• Chuyển dạ sớm
• Thai chậm phát triển trong tử cung (IUGR)

Các biến chứng nghiêm trọng thậm chí có thể trở nên đe dọa tính mạng.

Hãy nhớ rằng, thai nghén nguy cơ cao không có nghĩa là một điều gì đó không tốt lành sẽ xảy ra. Nó chỉ có nghĩa là bạn cần chăm sóc thêm và theo dõi thường xuyên để giữ cho mẹ và em bé của bạn khỏe mạnh. Cố gắng  tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ và để ý đến những điều cần theo dõi thì bạn có thể vượt qua, loại bỏ những rủi ro và hơn hết là em bé chào đời khỏe mạnh.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp