Triệu chứng của ngộ độc thực phẩm

Phần 1: Ngộ độc thực phẩm là gì?

Ngộ độc thực phẩm chính là khi bạn bị các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn sau khi ăn thực phẩm bị ôi thiu. Bệnh này cũng được biết đến như bệnh lây truyền qua đường miệng và được xếp thành hai loại: loại vi khuẩn trực tiếp lây từ thức ăn vào cơ thể con người và gây bệnh cho người; loại vi khuẩn tiết ra độc tố ở thực phẩm và người ăn vào bị bệnh do độc tố.

Tuy nhiên đừng quan tâm đến việc đó, dù có thế nào thì chúng ta vẫn có những cách khắc phục.

Dấu hiệu của ngộ độc thực phẩm:

Bởi vì vi khuẩn và độc tố từ vi khuẩn đều có thể đi vào cơ thể con người thông qua thực phẩm,  nên các triệu chứng xảy ra xung quanh hệ thống tiêu hóa. Đó là một lý do gây ra tiêu chảy- một triệu chứng rất phổ biến của ngộ độc thực phẩm

Bên cạnh đó có cả những dấu hiệu khác cũng xuất hiện như:

• Đau quặn vùng bụng
• Nôn, buồn nôn
• Sốt
• Mệt mỏi và kiệt sức

Nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm và yếu tố nguy cơ

Vi khuẩn salmonella là một trong những nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm. Nhưng không chỉ có vi khuẩn này mới gây ra ngộ độc đâu. Người ta chia ra 5 nhóm vi khuẩn chính có thể gây ra ngộ độc thực phẩm;

Samonella và campylobacter

Nếu bạn thường xuyên tiêu thụ trứng, thịt và thịt gia cầm thì bạn có nguy cơ cao mắc những vi khuẩn này vì chúng cư trú trong hệ tiêu hóa của gia cầm, đặc biệt là  khi chế biến chưa kỹ. Đôi lúc chúng cũng gây ra những vụ dịch nhỏ do rau củ hoặc hoa quả bị nhiễm vi khuẩn  hoặc do lây truyền qua phân của động vật.

Clostridium perfringen

Bạn có thể tìm thấy vi khuẩn này trong những sản phẩm chế biến từ sữa chưa được tiệt trùng hoặc trong thịt sống cũng như các sản phẩm tươi được trồng trên đất. Những ca ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn này thường gặp ở những trường hợp ăn thịt trong súp hoặc thịt hầm mà không được bảo quản đúng cách.

Listeria

Nguồn chứa vi khuẩn này có trong sữa chưa được tiệt trùng, phô mai mềm làm từ sữa chưa được tiệt trùng và các loại thịt cắt lúc đông lạnh và cả ở dạng hot dogs.

Stapylococus  aureus

Những loại thịt này có thể gây ra dịch khi để trứng đã chế biến không được bảo quản lạnh.

E.coli

Thịt bò tái đặc biệt là thịt bò xay rất dễ dàng bị nhiễm E.coli. Vi khuẩn có thể lan sang thực phẩm khác thông qua nguồn nước bị bẩn hoặc những bề mặt không được vệ sinh sạch.

Các yếu tố nguy cơ khác

Bên cạnh việc ăn uống hoặc tiếp xúc với những thực phẩm bị nhiễm khuẩn, lối sống và  nhân khẩu học có thể làm gia tăng nguy cơ mắc ngộ độc thực phẩm. Bao gồm:

• Trẻ em dưới 5 tuổi, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện để chống lại những bệnh lây qua đường miệng
• Người cao tuổi (trên 65 tuổi), hệ miễn dịch suy giảm và khi mắc bệnh thì khó hồi phục. Gần 50% những người cao tuổi bị ngộ độc thực phẩm phải nhập viện điều trị.
• Phụ nữ mang thai: mang thai khiến phụ nữ dễ bị nhạy cảm hơn với các mầm bệnh trong đó có cả vi khuẩn. Ví dụ, một phụ nữ mang thai có nguy cơ nhiễm listeria cao gấp 10 lần hơn những phụ nữ không mang thai.

Sau khi ăn bao lâu thì ngộ độc thức ăn có thể xảy ra?

Vì có quá nhiều loại vi khuẩn khác nhau  gây ra ngộ độc thực phẩm nên không thể có một thời gian cụ thể nào để có thể chỉ ra cho bạn biết bao lâu sau khi ăn thì việc đó xảy ra.. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các dấu hiệu của ngộ độc thực phẩm có thể bắt đầu xuất hiện vài giờ sau khi ăn.

Ngộ độc thực phẩm kéo dài trong bao lâu?

Phần lớn là kéo dài trong 48 giờ nhưng cũng có những trường hợp kéo dài trong 10 ngày.

Chẩn đoán

Bạn sẽ làm gì khi  xuất hiện ngộ độc thực phẩm

Để chẩn đoán tình trạng bệnh bạn đang mắc phải dù bạn có hay không mắc ngộ độc thực phẩm thì bác sỹ sẽ vẫn hoir chi tiết về các triệu chứng của ngộ độc và các thực phẩm bạn đã ăn gần đây. Bác sỹ cũng sẽ tiến hành khám và đánh giá về tình trạng mất nước của cơ thể. Nếu muốn chắc chắn hơn, các bác sỹ có thể cho bạn đi làm xét nghiệm chẳng hạn như kiểm tra phân tìm ký sinh trùng hoặc xét nghiệm máu để chắc chắn rằng các bệnh khác hoặc nhiễm trùng không gây ra các dấu hiệu của ngộ độc.

Ngộ độc thực phẩm và cúm ruột

Nhiều người thắc mắc sự khác biệt giữa cúm ruột và ngộ độc thực phẩm? thật khó để phân biệt vì hai bệnh này có những triệu chứng na ná nhau. Tuy nhiên, cúm ruột  do virus gây ra chứ không phải là vi khuẩn. Điều trị và thời gian mắc bệnh của cúm ruột dài hơn so với ngộ độc thực phẩm. Do không rõ ràng về triệu chứng và thời gian mắc bệnh nên nhiều người khó có thể phân biệt hai bệnh này.

Làm thế nào để  điều trị ngộ độc thực phẩm?

Phần lớn các trường hợp ngộ độc thực phẩm có thể tự khỏi. Mục đích của các phương pháp điều trị thông thường đơn giản là tránh mất nước do nôn. Lời khuyến dành cho những ai bị mắc bệnh là cố gắng nghỉ ngơi, tăng cường bù dịch bằng cách ăn canh, nước xương hầm, nước hoa quả hoặc nước. Nhiều trường hợp nặng hơn bị sốt cao hoặc bộ nhiễm, các bác sỹ sẽ kê đơn kháng sinh cho bạn.

Phần 2: 5 cách để đánh bay ngộ độc thực phẩm

Phương pháp truyền thống

Bù nước với thảo mộc

Bạn phải uống nhiều nước thì mới mau khỏi bệnh, vì thế hãy thêm vào chút thảo mộc  vào đồ uống để tăng công dụng của loại nước này với sức khỏe.

Gừng là một ví dụ để giúp bạn nhanh chóng hồi phục. Gừng có tác dụng chống buồn nôn, hiệu quả với tât cả mọi người từ phụ nữ mang thai cho đến những người điều trị bằng hóa chất. Trà bạc hà hoặc trà hoa cúc cũng giúp bù nước rất hiệu quả trong những trường hợp mất nước qua nôn.

Thay đổi chế độ ăn

Khi cơ thể bị ngộ độc thức ăn, rất nhiều cơ quan đang bị tổn thương, đừng cố làm chúng thêm stress. Hãy cho cơ thể nghỉ ngơi bằng cách chia nhỏ các bữa ăn, sử dụng đồ ăn không có chất béo hoặc cay nóng và thêm nhiều ngũ cốc.

Thư giãn cơ

Thư giãn cơ có thể giúp  giải quyết mọi sự khó chịu do ngộ độc gây ra. Thư giãn cơ sâu giúp cơ thể hồi phục hiệu quả hơn. Giãn cơ từ từ, hít thởi sâu và thiền kết hợp với nhau giúp đánh bật bệnh một cách hiệu quả

Liệu pháp mùi hương

Liệu pháp mùi hương giúp đánh thức các giác quan trong cơ thể bạn. Trong những thế kỷ trước, tinh dầu được coi là có thể chữa rất nhiều bệnh từ đâu đầu cho đến chóng mặt.  Dầu bạc hà có thể giúp giảm buồn nôn. Dầu oải hương giúp giảm mệt mỏi và căng thẳng.

Chú trọng vào bù điện giải

Khi mất nhiều nước, đồng nghĩa với việc bạn cũng có thể mất nhiều điện giải. Các chất điện giải rất quan trọng trong các phản ứng sinh học, chẳng hạn như tim đập, cử động cơ, dẫn truyền thần kinh. Các chất điện giải phổ biến gồm có canxi, natri, kali và magiê. Tăng cường điện giải sẽ giúp kéo nước vào cơ thể. Đó là lý do khiến bù điện giải quan trọng như bù nước.

Một số cách bù điện giải  đơn giản:

• Uống nước dừa
• Cho thêm muối và đường vào nước uống
• Thêm mật ong vào trà

5 tip an toàn thực phẩm

85% những ca ngộ độc thực phẩm có thể phòng tránh được bằng cách vệ sinh tốt bao gồm cả vệ sinh cá nhân và an toàn thực phẩm.

Giữ mọi thứ sạch sẽ

Vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm có thể sinh sống ở trên các bề mặt nhà bếp rất lâu ngay cả khi bạn đem thực phẩm đi ra khỏi đó và có thể lây truyền qua tay người hoặc các dụng cụ làm bếp

Trước khi chuẩn bị thực phẩm hoặc sau khi chạm vào những thực phẩm sống nhiễm khuẩn, hãy nhớ rửa tay sạch sẽ nhé. Lý tưởng nhất là rửa tay phải được trên 20 giây.

Đừng quên các bề mặt để thực phẩm lên, chẳng hạn như thớt, dao cũng cần phải vệ sinh sạch sẽ. Sử dụng nước xà phòng nóng để đánh rửa dụng cụ làm bếp thường xuyên sẽ giúp bảo vệ bạn khỏi nguy cơ mắc bệnh.

Cất mọi thứ riêng rẽ

Mỗi thực phẩm có sự cảm nhiễm với mầm bệnh khác nhau. Hãy  tránh việc lây nhiễm chéo thực phẩm bằng cách để thực phẩm ống riêng và thực phẩm chế biến sẵn riêng, đồ ăn thừa, các sản phẩm đã chế biến tránh xa thịt sống và trứng sống. Cuối cùng với mỗi loại thực phẩm sống, chín hãy sử dụng riêng một bộ dụng cụ bếp khác nhau.

Nhiệt độ chế biến

Rất nhiều vi khuẩn gây ra ngộ độc thực phẩm bị tiêu diệt bởi nhiệt độ cao. Mục đích của việc giữ thực phẩm nóng sốt bằng nhiệt là để tiêu diệt mầm bệnh.

Hãy ghi nhớ một số nhiệt độ để tiêu diệt vi khuẩn khi chế biến món ăn:

• 63⁰C cho thịt bò và lợn
• 71⁰C cho thịt xay các loại
• 74⁰C cho mọi loại thịt gia cầm và đồ ăn còn thừa
• 63⁰C cho cá các loại

Bảo quản lạnh

Vi khuẩn gây ra ngộ độc có thể lây nhiễm và lan truyền thông qua các thực phẩm chính trong khoảng 2 giờ. Làm lạnh vi khuẩn đến nhiệt độ mà ít vi khuẩn sống được. Hãy nhớ gói hoặc bỏ đồ ăn thừa đi sớm nhất có thể sau khi ăn.

Giảm bớt thực phẩm nguy cơ cao

Một vài thực phẩm có nguy cơ nhiễm vi khuẩn dễ hơn các thực phẩm khác. Hãy nghĩ đến loại bớt thịt gia cầm và thịt đỏ để giảm bớt các nguy cơ mắc bệnh.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp