Vì sao trẻ nhỏ dễ bị khò khè hơn so với người lớn?

Khò khè là tình trạng không khí khi di chuyển ra – vào phổi qua đoạn hẹp của đường thở tạo ra tiếng rít. Tiếng rít này có thể nghe được bằng tai bình thường nếu khò khè nặng, nhưng cũng có trường hợp được phát hiện bởi các bác sĩ khi nghe bằng ống nghe chuyên dụng. Thông thường, thở ra sẽ gây tiếng khò khè phổ biến hơn, cũng như tùy thuộc vị trí đoạn hẹp của đường thở.

Trẻ nhỏ có đường thở hẹp, và nếu chỉ cần một đoạn hẹp đi vì nguyên nhân nào đó dù chỉ 1 chút cũng có thể gây ra tình trạng này. Lồng ngực của trẻ cũng cơ động và đàn hồi tốt hơn so với người lớn, và việc gắng sức hô hấp cũng có thể khiến áp lực lên đường thở tăng lên và khiến các vị trí hẹp càng hẹp hơn.

Thở khò khè có phải do hen suyễn hay không?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thở khò khè ở trẻ, không nhất thiết phải do hen suyễn. Không phải tất cả trẻ nào bị thở khò khè đều sẽ bị hen suyễn, và cũng không phải tất cả trẻ nào bị suyễn thì sẽ thở khò khè.

Viêm tiểu phế quản. Vì đường thở của trẻ rất nhỏ nên bất kỳ bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới nào - chẳng hạn như virus hợp bào (RSV) - đều có thể gây ra tình trạng thở khò khè ở trẻ.
Tình trạng trào ngược dạ dày – thực quản với các thành phần chứa axit từ dạ dày.
Đôi khi một cơn nghẹt thở gây ra thở khò khè, có thể đến từ việc hít phải dị vật.
Trong một số trường hợp khác, thở khò khè có thể do bất thường về cấu trúc trong đường thở hoặc do dây thanh âm có vấn đề. Triệu chứng khò khè có thể xuất hiện ngay sau khi sinh, ở các bé có bất thường cấu trúc đường hô hấp. Phổ biến nhất là tình trạng mềm sụn thanh quản (sụn đỡ thanh quản chưa phát triển hoàn chỉnh). Lúc này thanh quản bị hẹp ở thì thở ra, gây khò khè.

Đối với bệnh hen suyễn, thở khò khè là một dấu hiệu kinh điển của bệnh - đặc biệt là thở khò khè tái phát. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 50% trẻ nhỏ có các đợt khò khè trong năm đầu đời, và hầu hết đều không tiến triển thành hen.

Nguy cơ phát triển thành bệnh hen tăng cao hơn ở những trẻ có ít nhất 3 đợt khò khè trong vòng 12 tháng đầu đời, kèm theo các yếu tố nguy cơ như:

Tiền sử bố mẹ bị hen phế quản.
Trẻ có cơ địa chàm (eczema).
Trẻ dị ứng với các dị nguyên như bụi nhà, nấm mốc…

Các triệu chứng khác của hen suyễn ở trẻ nhỏ

Ngoài thở khò khè, các dấu hiệu và triệu chứng khác của bệnh hen suyễn ở trẻ nhỏ có thể bao gồm:

Hụt hơi
Đau hoặc tức ngực
Ho vào ban đêm, ho theo mùa hoặc sau khi tiếp xúc nhất định với dị nguyên nào đó chẳng hạn như không khí lạnh hoặc bụi…
Thở khò khè hoặc ho nặng hơn trong một số mùa đặc biệt như mùa phấn hoa…

Nguy cơ mắc bệnh hen suyễn của trẻ cũng sẽ cao hơn nếu trẻ có cơ địa dị ứng, chẳng hạn như bệnh chàm hoặc dị ứng thực phẩm; hoặc nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh hen suyễn hoặc các bệnh dị ứng khác.

Tổng kết

Thở khò khè là triệu chứng rất thường gặp, nhất là các trẻ dưới 3 tuổi. Thở khò khè cũng là một triệu chứng điển hình của hen suyễn, tuy nhiên vẫn có nhiều nguyên nhân khác dẫn đến tình trạng này và không nhất thiết cứ thở khò khè là hen – hay cứ hen là phải thờ khò khè.

Nếu trẻ đang gặp phải tình trạng thở khò khè, bạn nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời khi cần thiết. Bạn cũng nên mô tả các dấu hiệu và triệu chứng của trẻ một cách đầy đủ và chi tiết, bao gồm thời điểm bắt đầu xuất hiện thở khò khè, tiếng thở khò khè như thế nào và khi nào nó xảy ra. Các chi tiết dù nhỏ nhưng vô cùng quan trọng sẽ giúp bác sĩ xác định điều gì gây ra chứng thở khò khè của trẻ và liệu có cần điều trị hay không.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP