✴️ Truyền hóa chất tĩnh mạch trung tâm qua catheter

Nội dung

ĐỊNH NGHĨA

 Truyền hóa chất tĩnh mạch trung tâm là phương pháp điều trị đưa các thuốc gây độc tế bào vào cơ thể người bệnh qua đường tĩnh mạch trung tâm. Catheter tĩnh mạch trung tâm có thể được sử dụng để đưa thuốc hoá chất được chỉ định theo đường tĩnh mạch vào cơ thể. 

 

CHỈ ĐỊNH

 Các trường hợp cần truyền hoá chất tĩnh mạch được khuyến cáo truyền tĩnh mạch trung tâm, đặc biệt những trường hợp:

Dễ bị thoát dịch ra ngoài tĩnh mạch ngoại vi trong khi truyền

Người bệnh cần vận động mà đường truyền tĩnh mạch ngoại vi làm hạn chế vận động hoặc dễ bị thoát mạch trong khi vận động 

Một số loại thuốc hoá chất hoặc các hoá chất khi dùng liều cao dễ gây tổn thương tĩnh mạch khi qua tĩnh mạch nhỏ có lưu lượng thấp. 

 

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Người bệnh không có chỉ định truyền hóa chất.

 

CHUẨN BỊ

Người thực hiện

Điều dưỡng viên đội mũ, mặc áo choàng, đeo kính, đeo khẩu trang bảo hộ và rửa tay. 

Buồng truyền catheter được bác sĩ đặt sẵn

Phương tiện

Xe đẩy đựng dụng cụ. 

Khay đựng dụng cụ vô khuẩn.

Các dụng cụ cần thiết cho tiêm truyền.

Thuốc hoá chất và các thuốc hỗ trợ.

Bộ chống sốc phản vệ.

Các túi, hộp đựng rác thải theo phân loại.

Người bệnh

Giải thích về thủ thuật, các công việc, các bước tiến hành và các biến chứng có thể xảy ra để người bệnh biết và chuẩn bị tâm lý.

Hướng dẫn người bệnh các việc cần thiết để phối hợp thực hiện.

Người bệnh nghỉ ngơi tại giường hoặc ghế truyền

Người bệnh nên uống đầy đủ, đi đại tiểu tiện trước khi truyền

Hồ sơ bệnh án

Bệnh án cần được làm đầy đủ thủ tục hành chính, ghi nhận xét trong quá trình khám, điều trị và ghi y lệnh đầy đủ theo quy chế bệnh án.  

 

CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

Nơi tiến hành

Tiến hành tại buồng bệnh sạch sẽ

Kiểm tra hồ sơ 

Kiểm tra hồ sơ về  chẩn đoán, chỉ định thuốc, liều dùng, đường dùng.Tuân thủ 3 kiểm tra, 5 đối chiếu trong suốt thời gian thực hiện y lệnh.

Kiểm tra người bệnh

Hỏi tiền sử bệnh tật, tiền sử dị ứng của người bệnh. 

Đo mạch, nhiệt độ huyết áp

Ki ểm tra catheter và da xung quanh chân catheter

Phát hiện các bất thường và báo cho bác sỹ 

Thực hiện tiêm truyền

Rửa tay thường quy hoặc sát khuẩn tay theo đúng quy trình

Pha thuốc hoá chất trong buồng pha thuốc, tránh gây ô nhiễm môi trường. 

Các thuốc thông thường có thể pha bên ngoài hoặc trong buồng pha thuốc.

Cần pha đúng lượng thuốc với đúng loại dịch và số lượng dịch ghi trong y lệnh.

Ghi và dán nhãn vào chai thuốc đã pha: trên nhẫn ghi: họ và tên người bệnh, tuổi, số bệnh án, số giường, buồng, tên thuốc, lượng dịch, số giọt (hoặc số mL) mỗi phút, giờ bắt đầu, giờ kết thúc, họ và tên bác sĩ cho thuốc, họ và tên điều dưỡng thực hiện.

Thấm dung dịch sát khuẩn vào tấm gạc nhỏ vô khuẩn, dùng tấm gạc có chất sát khuẩn sát khuẩn ngoài nắp đậy catheter.

Dùng tấm gạc vô khuẩn vặn mở nắp đậy catheter, cho vào khay vô khuẩn. -Lắp bơm tiêm 10 mL kiểm tra xem có bị tắc hoặc catheter ra ngoài tĩnh mạch hay không. Nếu bình thường, tháo bơm tiêm, lắp dây truyền dịch. Dùng băng dính cố định dây truyền và catheter. Điều chỉnh số giọt theo y lệnh hoặc điều chỉnh tốc độ truyền trên máy. Cho người bệnh nằm thoải mái.

Không chạm tay trực tiếp vào vị trí bơm thuốc của catheter.

Tiêm các thuốc hỗ trợ (chống nôn, kháng histamine, corticoid) theo y lệnh.

Chuyển từ chai dịch sang các chai có hoá chất đã pha theo y lệnh. Thay chai lần lượt theo thứ tự ghi trong y lệnh. Tuân thủ 3 kiểm tra, 5 đối chiếu.

Thông thường, sau truyền hoá chất cần truyền dịch đẳng trương để tráng ven. Số lượng cụ thể sẽ do bác sĩ chỉ định.

Kết thúc truyền

Tháo dây truyền khỏi catheter và lắp nút đậy. Một số catheter cần bơm thuốc chống đông vào trong trước khi đậy nút để tránh đông máu gây tắc. Lượng thuốc chống đông sẽ do bác sĩ chỉ định trong y lệnh. Lau dịch, máu bị chảy trong khi tháo dây

Dọn dẹp, bảo quản dụng cụ

Dọn các chai, dây truyền, kim tiêm, băng, gạc.v.v. vào đúng nơi qui định.

Rửa sạch các dụng cụ, lau khô, tiệt khuẩn.

Ghi hồ sơ: ngày, giờ tiêm truyền: giờ bắt đầu và giờ kết thúc. Các phản ứng của người bệnh, các biến chứng (nếu có). Tên điều dưỡng thực hiện. 

 

THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ  TAI BIẾN

Theo dõi

Điều dưỡng cần đến quan sát người bệnh và đường truyền 15 phút một lần để đề phòng các tai biến có thể xảy ra.

Giám sát nhiễm khuẩn tại chỗ và toàn thân.

Tuân thủ quy định về thời gian lưu catheter

Xử trí tai biến

Nếu người bệnh bị phản ứng với bất kỳ thuốc nào, phải ngừng tiêm, truyền ngay và báo cáo với bác sĩ

Đối với choáng phản vệ: xử trí như choáng phản vệ với các thuốc khác.

Nếu có hiện tượng thoát mạch, cần khoá đường truyền, báo cáo bác sĩ.

Theo dõi người bệnh, nếu nôn nhiều cần báo ngay cho bác sỹ để bổ sung thuốc chống nôn kịp thời.

 

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp

Chia sẻ trên Zalo
return to top