Các nhà nghiên cứu đã tìm ra những yếu tố nguy cơ cho u hắc tố ác tính, cả đơn độc và phối hợp, có thể khiến bạn tiến triển bệnh u hắc sắc tố
- Tia UV: tiếp xúc nhiều, lâu dài dưới ánh nắng hoặc tắm nắng có thể dẫn đên ung thư da, bao gồm u hắc sắc tố (mặc dù một số u hắc sắc tố không liên quan đến tia UV).
- Cháy nắng: đã từng bị cháy nắng trước tuổi 20 làm tăng nguy cơ đáng kể nguy cơ u hắc sắc tố
- Nốt ruồi: hầu hết nốt ruồi là vô hại, nhưng một người có một nốt ruồi lớn, hình dạng bất thường sẽ làm tăng nguy cơ lên gấp 2 lần, trong khi có trên 10 nốt ruồi sẽ có nguy cơ u hắc sắc tố cao hơn khoảng 12 lần.
- Da trắng, tàn nhang và tóc sáng màu: người da trắng với tóc vàng hoặc đỏ và tàn nhang có nguy cơ cao nhất (mặc dù những người thuộc tất cả chủng tộc và màu da có thể tiến triển u hắc sắc tố).
- Tiền sử gia đình mắc u hắc sắc tố: khoảng 10% những người mắc u hắc sắc tố có tiền sử gia đình bị bệnh.
- Tiền sử cá nhân u hắc sắc tố: khoảng 5-10% những người đã từng mắc u hắc sắc tố sẽ mắc lại lần nữa.
- Suy giảm miễn dịch: do thuốc làm suy giảm hệ miễn dịch, ví dụ ở bệnh nhân cấy ghép cơ quan, hoặc AIDS hoặc bệnh u lympho.
- Tuổi: mặc dù u hắc sắc tố là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở những người trẻ hơn 30 tuổi, nhưng tình trạng này vẫn có thể gặp ở người già.
- Giới: nam giới có nguy cơ u hắc sắc tố cao hơn
- Rối loạn di truyền như chứng khô da sắc tố, một tình trạng hiếm gặp do đột biến enzyme sửa chữa AND bị tổn thường do tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.
Nghiên cứu công bố năm 2009 khẳng định những nguy cơ trên và thêm một số nguy cơ khác. Các bác sĩ da liệu tại NewYork đã phân tích 600 người (300 bệnh nhân u hắc tố và 300 người bình thường) để xác định những yếu tố khác nhau giữa 2 nhóm và thường liên quan đến u hắc sắc tố nhất. Họ tìm ra 6 yếu tố tiên đoán độc lập nguy cơ u hắc tố:
- Đã từng bị cháy nắng ở tuổi thiếu niên
- Tóc đỏ hoặc vàng
- Tàn nhang ở trên lưng, một dấu hiệu của tăng tiếp xúc với nắng
- Tiền sử gia đình bệnh u hắc tố
- Tiền sử bệnh dày sừng quang hóa được xem là giai đoạn sớm nhất trong tiến triển ung thư.
- Công việc làm việc ngoài trời trong 3-4 năm khi còn ở tuổi thiếu niên
Nếu bạn có một trong những yếu tố trên, nguy cơ u hắc sắc tố của bạn tăng gấp 2-3 lần so với người bình thường. Với nhưng người có từ 2-3 yếu tố, nguy cơ tăng lên đến 5-10 lần .
Tuy nhiên cần nhớ là có một yếu tố nguy cơ hoặc nhiều yếu tố nguy cơ không có nghĩa là bạn sẽ mắc u hắc sắc tố.
Và nhiều người mắc bệnh có thể không có bất kì yếu tố nguy cơ nào. Tuy nhiên, u hắc sắc tố có thể chữa trị được nếu phát hiện sớm, không giống như nhiều loại ung thư khác. Chính vì thế biết nhưng yếu tố nguy cơ của bạn và nói chuyện với bác sĩ sớm để có những thay đổi lối sống và chăm sóc sức khỏe phù hợp. Nếu bạn có bất kì yếu tố nguy cơ phía trên, bạn cần tự khám da thường xuyên, gặp bác sĩ da liễu thường xuyên và bảo vệ bản thân dưới ánh nắng mặt trời.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh