Trên thực tế một giấc ngủ ngắn dễ chịu có thể thúc đẩy nhiều lĩnh vực nhận thức, bao gồm: khả năng tự điều chỉnh, chức năng điều hành, kiểm soát nhận thức, trí nhớ, sự chú ý và hiệu suất vận động. Nhưng để có được các lợi ích này, bạn cần phải ngủ trưa đúng cách. Vì một số thói quen ngủ trưa có thể có tác dụng ngược lại, làm cạn kiệt năng lượng của bạn (có thể phá hoại giấc ngủ ban đêm của bạn). Sau đây là lời khuyên của các chuyên gia về những sai lầm cần tránh khi ngủ trưa.
Ngủ quá muộn (vào chiều tối)
Giấc ngủ vào cuối ngày làm việc có thể làm bạn mất ngủ vào ban đêm, hay được coi là “bạn đã đánh cắp” một số giấc ngủ sâu từ giấc ngủ ban đêm của mình. Vì vậy, bạn nên bỏ đi các giấc ngủ này để có thể dễ dàng chìm vào giấc mơ và chợp mắt trong thời gian ngắn hơn vào ban đêm.
Ngủ trưa quá lâu (hoặc không đủ lâu)
Khi ngủ, bạn trải qua các giai đoạn khác nhau của giấc ngủ. Nếu chợp mắt lâu hơn 20 hoặc 30 phút, rất có thể bạn sẽ chuyển sang giai đoạn sóng chậm. Nhưng thức dậy sau giấc ngủ sóng chậm có thể khiến bạn cảm thấy lảo đảo. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), bạn không chỉ cảm thấy mất phương hướng tạm thời mà còn bị suy giảm hiệu suất nhận thức, bao gồm thời gian phản ứng chậm chạp, trí nhớ ngắn hạn kém hơn và tốc độ học tập chậm hơn.
Mặc dù quán tính giấc ngủ sẽ qua đi, nó thường kéo dài từ 30 - 60 phút nhưng nó vẫn có thể khiến các công việc hàng ngày (như làm việc hoặc chăm sóc con cái) trở nên khá khó khăn. Theo CDC, nếu bạn thấy mình đang phải chiến đấu với cơn buồn ngủ theo quán tính sau khi chợp mắt thì hãy thử phơi mình dưới ánh sáng chói và rửa mặt. Điều này có thể giúp tăng cường sự tỉnh táo.
Ngủ trưa để thay thế cho giấc ngủ bình thường
Đôi khi, bạn có thể thấy mình cần một giấc ngủ ban ngày khi không ngủ ngon vào đêm hôm trước. Mặc dù thay thế một giấc ngủ ngắn cho giấc ngủ ban đêm là một chiến lược hợp lý, nhưng những giấc ngủ ngắn vẫn không mang lại sức sống như một giấc ngủ trọn vẹn vào đêm. Bạn không thể bù đắp cho giấc ngủ chính bằng một giấc ngủ ngắn.
Không tạo ra một môi trường ngủ trưa lý tưởng
Nếu bạn đang ngủ mà có tiếng còi ô tô bên ngoài cửa sổ thì việc chợp mắt có thể sẽ khó khăn. Điều này khá rõ ràng, gián đoạn giấc ngủ do tiếng ồn hoặc sự khó chịu sẽ không giúp ích gì cho bạn trong khi ngủ trưa.
Điều quan trọng là đảm bảo bạn cảm thấy an toàn trong không gian ngủ trưa của mình. Thật khó để thư giãn khi bạn không cảm thấy an toàn. Ví dụ, nếu bạn ngủ quên trên ghế đá công viên, bạn có lo lắng về việc ví của mình bị đánh cắp không? Lo lắng rằng bạn có thể bị một quả bóng đi lạc đập vào đầu?
Không đặt báo thức
Tất cả chúng ta đều có những nhiệm vụ quan trọng mà chúng ta cần phải quan tâm trong ngày. Đôi khi, nỗi sợ ngủ trưa quá lâu và lỡ cuộc họp giữa trưa hoặc đến muộn để đi chung xe buổi chiều với mấy bạn nhỏ có thể khiến bạn không thể chợp mắt thành công. Thật vậy, khi lo lắng về việc ngủ quá muộn, bạn có thể quá mệt mỏi để chợp mắt.
Không thể giữ một lịch trình ngủ trưa nhất quán
Nếu bạn cố gắng chợp mắt một cách ngẫu nhiên trong ngày mà không có lịch trình nhất quán, cơ thể bạn sẽ không thực sự nhận ra đây là thời điểm nên đi ngủ. Đó là bởi vì con người là sinh vật của thói quen. Cơ thể chúng ta khao khát sự nhất quán và phát triển với lịch trình ổn định. Ví dụ, nếu bạn chạy bộ vào lúc 8 giờ sáng hàng ngày, cơ thể bạn sẽ sẵn sàng để sử dụng năng lượng vào thời điểm đó. Thường xuyên ăn trưa vào buổi trưa, cơ thể bạn sẽ bắt đầu gửi tín hiệu đói vào giữa trưa vì nó được lập trình để nhận thức ăn vào thời điểm đó.
Ngủ trưa cũng vậy, việc ngủ trưa theo một lịch trình nhất quán sẽ tạo ra thông tin cho bộ não của bạn để có thể chuẩn bị cho bạn thành công trong việc đi vào giấc ngủ.
Ngủ trưa sau bữa ăn no
Tất cả chúng ta đều cảm thấy buồn ngủ sau một bữa ăn thịnh soạn, nhưng việc nằm xuống sau bữa trưa thịnh soạn có thể hạn chế khả năng chợp mắt của bạn. Những thực phẩm giàu chất béo, carbs hoặc đường sẽ khó tiêu hóa hơn và khiến bạn khó ngủ ngon giấc hơn.
Điều này có thể đặc biệt khó khăn đối với những người bị bệnh trào ngược acid. Với tư thế nằm mà dạ dày và cổ họng ngang bằng nhau, acid dạ dày và dịch tiêu hóa có thể dễ dàng trào ngược lên ống dẫn thức ăn. Trào ngược có thể dẫn đến chứng ợ nóng và điều này có thể cản trở kế hoạch ngủ trưa của bạn. Ngoài ra, các loại thực phẩm khác như những loại có chứa caffein cũng sẽ làm giảm khả năng ngủ gật của bạn.
Ngủ trưa khi bị mất ngủ
Được đặc trưng như một rối loạn giấc ngủ, chứng mất ngủ liên quan đến việc khó ngủ (hoặc duy trì) giấc ngủ vào ban đêm. Mặc dù ngủ trưa có thể là một thói quen lành mạnh đối với nhiều người, nhưng nó có thể gây hại cho một số người mắc chứng mất ngủ. Chợp mắt vào ban ngày thực sự có thể làm tăng thêm chu kỳ tai hại của việc thức khuya.
Sử dụng caffein trước khi ngủ
Một số người nghĩ rằng, sử dụng caffein trước khi ngủ trưa sẽ giúp họ cảm thấy tính táo hơn. Theo nghiên cứu, caffein có thời gian bán hủy lên đến 5 giờ, có nghĩa là khi bạn uống nó vào cuối ngày, nó có thể làm gián đoạn giấc ngủ. Tháng 11 năm 2013, theo Tạp chí Journal of Clinical Sleep Medicine, tiêu thụ caffein 6 giờ trước khi đi ngủ sẽ giảm thời gian ngủ hơn một giờ.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh