Quy trình phẫu thuật đóng góc mép

1. ĐẠI CƯƠNG

- Là phẫu thuật sử dụng các vạt tại chỗ hoặc cuống mạch liền để đóng góc mép. Kỹ thuật tái tạo phần góc mép bị rách, tổn thương hoặc bị mất do các nguyên nhân như:

+ Tai nạn

+ Bỏng

+ Bẩm sinh

+ Hậu phẫu thuật

-Nguyên lý:

+ Cắt bỏ phần da và niêm mạc bị tổn thương.

+ Khâu lại các cơ và mô mềm tại góc mép.

+ Tạo hình lại phần da và niêm mạc của góc mép.

- Mục đích:

+ Khôi phục lại hình dạng bình thường của góc mép.

+ Giảm sẹo và tăng cường sự tự tin.

+ Tăng cường khả năng khép miệng kín.

2. CHỈ ĐỊNH

- Các tổn thương góc mép: Vết thương, khuyết hổng phần mềm

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng

- Vết thương nhiễm trùng, đang tiếp tục hoại tử

- Tình trạng toàn thân, tại chỗ không cho phép

- Khuyết hổng da phần mềm quá rộng không thể khâu đóng trực tiếp

4. THẬN TRỌNG

- Người bệnh có bệnh lý toàn thân mạn tính chưa được kiểm soát ổn định

- Người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

- Bác sĩ: 02

- Điều dưỡng: 02

5.2 Thuốc:

- Thuốc gây tê

- Thuốc co mạch

- Nước cất

5.3. Thiết bị y tế:

- Băng dính cố định mũi, băng dính cá nhân, băng dính trong

- Bộ dây truyền dịch, dây hút dịch, dây nối bơm tiêm điện, dây dẫn lưu silicon

- Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml, 50 ml

- Kim luồn tĩnh mạch, kim tiêm dùng 1 lần

- Khóa ba ngã

- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ

- Chỉ phẫu thuật

- Gạc phẫu thuật

- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật

- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật

- Vật liệu cầm máu

- Tấm trải nilon

- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình

- Bộ dụng cụ phẫu thuật cơ bản

- Máy sưởi ấm

- Monitor theo dõi người bệnh

- Dao mổ điện

5.4. Người bệnh:

- Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh và tình trạng chung, khả năng điều trị phẫu thuật và các bước tiến hành dự kiến, các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do gây mê, gây tê, thuốc điều trị hoặc do cơ địa người bệnh.

- Nâng cao thể trạng, cân bằng các rối loạn do hậu quả của bệnh hoặc các bệnh kèm theo, cơ địa…

- Chuẩn bị trước phẫu thuật: vệ sinh vùng mổ và các chuẩn bị phẫu thuật theo quy định khác.

- Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật để ký hồ sơ bệnh án.

5.5. Hồ sơ bệnh án:

- Bệnh án ngoại khoa

- Người bệnh và người nhà ký hồ sơ bệnh án

5.6. Thời gian phẫu thuật: 02 giờ

5.7. Địa điểm thực hiện kĩ thuật: Phòng phẫu thuật bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh, tuyến huyện hoặc tại phòng thủ thuật của khoa phòng

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh:

a. Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...

b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật

c. Đặt tư thế bệnh nhân Tùy theo vị trí tổn thương người bệnh nằm ngửa hoặc nghiêng, bộc lộ vùng mặt

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Vô cảm: Gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng nếu vết thương đơn giản

6.1. Bước 1:

- Sát khuẩn

- Trải toan

- Bộc lộ phần mặt

- Cắt lọc mép, làm sạch kỹ vết thương

- Đánh giá tổn thương

6.2. Bước 2:

- Thiết kế các vạt da tại chỗ hoặc cuống liền nếu không thể đóng trực tiếp

- Rạch da, bóc tách tạo vạt da tại chỗ, cuống liền theo thiết kế

- Cầm máu kĩ

6.3. Bước 3:

- Khâu đóng trực tiếp hoặc chuyển vạt tạo hình đóng góc mép

6.4. Bước 4:

- Bôi mỡ kháng sinh.

- Đặt gạc ẩm.

- Băng ép nhẹ.

6.5. Kết thúc quy trình:

- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật

- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ

- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi:

- Toàn trạng: các dấu hiệu sinh tồn sau mổ (mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở) - Tình trạng tri giác, vết mổ, dẫn lưu

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật:

- Tai biến của gây tê: dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ. Xử trí: chống sốc, chống dị ứng

- Chảy máu: máu chảy qua vết thương. Xử trí: cầm máu, thuốc co mạch

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật:

- Máu tụ. Xử trí: băng chun sau mổ, chọc hút dịch nếu có.

- Nhiễm trùng. Xử trí: thay băng, điều trị kháng sinh, mở tháo mủ nếu cần.

7.4. Biến chứng muộn:

Sẹo biến dạng. Xử trí phẫu thuật

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Neligan PC. Plastic Surgery: 6 Volume Set - E-Book. Elsevier Health Sciences; 2023.

- Haggerty CJ, Laughlin RM, eds. Atlas of Operative Oral and Maxillofacial Surgery. 2  edition. Wiley-Blackwell; 2022.

- Singh AK, Sharma NK, eds. Maxillofacial Trauma: A Clinical Guide. 1st ed. 2021 edition. Springer; 2021.

- MD SRB. Local Flaps in Facial Reconstruction. 4th edition. Elsevier; 2021.