Carbon monoxide (CO) là một khí không màu, không mùi, không vị. Khí CO là sản phẩm của quá trình đốt cháy, chẳng hạn như quá trình đốt cháy các sản phẩm xăng dầu, gỗ và các loại nhiên liệu khác (than).
Mỗi người đều có thể tiếp xúc với một lượng nhỏ khí CO hàng ngày. Tuy nhiên, nếu hít phải một lượng khí CO đủ lớn sẽ gây ngộ độc.
Nồng độ khí CO có thể tăng lên tới mức nguy hiểm nếu quá trình đốt cháy nhiên liệu xảy ra trong một không gian đóng kín, thông khí kém. Khi đó, khí CO sẽ tích lũy trong máu và gây tổn thương mô.
.png)
Các triệu chứng của ngộ độc khí CO bao gồm: đau đầu, buồn nôn, nôn, lú lẫn, hoa mắt, khó thở, ngạt thở, bất tỉnh và có thể tử vong.
Nếu hít phải một lượng lớn khí CO, CO sẽ thay thế vị trí của khí Oxy trong máu do ái lực cao của CO với tế bào hồng cầu, từ đó máu thay vì vận chuyển Oxy đi cung cấp cho cơ thể thì máu lại vận chuyển CO. Khi bị ngộ độc CO nạn nhân sẽ bị ngạt, bất tỉnh, có thể dẫn đến tử vong rất nhanh.
Do vậy, những người hít phải khí CO hoặc có triệu chứng của ngộ độc CO cần phải được đưa đi cấp cứu ngay lập tức.
Ngộ độc khí CO diễn ra khi CO có nồng độ cao trong không khí và con người hít phải, đặc biệt là trong những khu vực khép kín, thông khí kém.
Những khu vực có nguy cơ cao gây ngộ độc CO:
Nếu bạn sử dụng những thiết bị này tại nhà, bạn nên lắp đặt thêm một thiết bị phát hiện khí CO ở gần những khu vực này. Các thiết bị thông khí, quạt gió là cần thiết để duy trì nồng độ CO trong không khí ở mức cho phép. Ngoài ra cũng nên tránh khởi động, nổ máy ô tô quá lâu bên trong gara hoặc không gian đóng kín.
Xét nghiệm máu sẽ xác định lượng CO có trong máu. Khi nồng độ CO vượt quá 70 ppm, các triệu chứng ngộ độc trở nên rõ ràng hơn. Triệu chứng có thể bao gồm buồn nôn, hoa mắt và hôn mê.
.png)
Ngộ độc khí CO là trường hợp khẩn cấp cần được đưa đi cấp cứu ngay. Việc điều trị nhanh chóng, kịp thời là vô cùng cần thiết để ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm.
Liệu pháp thở oxy
Phương pháp tốt nhất để điều trị ngộ độc CO là cho thở oxy để giúp làm tăng nồng độ oxy trong máu và loại bỏ CO khỏi máu.
Liệu pháp oxy cao áp
Là phương pháp dùng oxy nguyên chất với áp suất cao để cho người bệnh thở, làm lượng oxy trong máu tăng 22-30 lần (so với bình thường). Phương pháp này thường được sử dụng cho những trường hợp ngộ độc CO hoặc để điều trị ngộ độc CO ở phụ nữ mang thai.
Ngay cả khi chỉ bị ngộ độc khí CO mức độ nhẹ vẫn có thể gây nên những biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe như:
Để phòng ngộ độc khí CO, bạn nên làm theo các hướng dẫn như sau:
Nếu bạn nghi ngờ mình có dấu hiệu ngộ độc khí CO, hãy chạy ra khu vực thoáng khí ngay lập tức và gọi sự trợ giúp của những người xung quanh. Không được quay lại khu vực có khí CO cho đến khi nó đã được thông báo là an toàn.
Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh