Điều trị chứng đau tức ngực ở trẻ em

Con tôi thường xuyên kêu rằng mình bị đau vùng ngực. Liệu cháu có gặp phải vấn đề gì nghiêm trọng hay không?

May mắn là cơn đau tim không phải là triệu chứng phổ biến ở lứa tuổi này. Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau có thể gây ra cơn đau ngực của trẻ em, bao gồm:

Chấn thương: Trẻ có thể bị chấn thương cơ và xương vùng ngực khi bị ngã và va chạm phải vật cứng. Ngoài ra, trẻ cũng có thể bị đau tức vùng ngực khi bị ho khan.

Hen phế quản: Khi bị mắc bệnh hen phế quản, trẻ sẽ thường xuất hiện những cơn ho nghiêm trọng và khó thở. Các triệu chứng thường sẽ diễn biến xấu hơn về ban đêm, buổi sáng sớm và sau khi chạy nhảy hoặc khóc.

Viêm phổi: Nếu cơn đau ngực thường đi kèm với ho dai dẳng, trẻ có thể đã bị viêm phổi. Các triệu chứng khác của viêm phổi bao gồm cảm giác ớn lạnh, thở nhanh và khó nhọc, thở khò khè, sốt; ăn không ngon, đau dạ dày, nôn mửa, lú lẫn và đau đầu.

Nuốt phải dị vật: Hãy gọi cấp cứu 115 ngay trong trường hợp trẻ bị khó thở. Nếu trẻ nuốt phải một vật nào đó như đồ chơi hoặc một đồng xu, trẻ sẽ có cảm giác tức ngực và đau rát ở thực quản khi dị vật đi xuống họng. Các triệu chứng khác bao gồm ho, thở khò khè và chảy nước dãi.

Rối loạn trào ngược dạ dày- thực quản: Khi trẻ cảm thấy hay bị đau tức ngực sau khi ăn, triệu chứng này có thể là kết quả của chứng trào ngược acid dịch vị. Hiện tượng này rất thường xuyên xảy ra nếu trẻ nằm nghỉ ngay sau khi ăn. Ngoài ra, các triệu chứng khác đi kèm gồm có đau họng, vị chua trong miệng hay nôn mửa.

Khi nào nên cho trẻ đi khám

Điều này phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của trẻ. Nếu trẻ có khó thở, hãy gọi cấp cứu ngay.

Trường hợp trẻ không có triệu chứng nào khác ngoài cơn đau tức ngực và sau đó cơn đau tự hết thì cũng không cần phải lo lắng nhiều. Tuy nhiên, nếu cơn đau tức ngực kéo dài trên 1 giờ hay cơn đau tái phát liên tục, hãy đưa trẻ đi bác sỹ để kiểm tra ngay.

Ngoài ra, nếu trẻ vô tình nuốt phải dị vật và có khó thở, hãy gọi cấp cứu ngay. Đồng thời với việc gọi cấp cứu, phải xử lý cấp cứu ngay cho trẻ nếu trẻ khó thở nhiều hoặc nghẹt thở khi nuốt phải dị vật. Cơn khó thở có thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ trước khi cấp cứu đến hoặc trước khi bạn đưa bé đến bệnh viện. Hãy tìm hiểu để biết cách làm và lúc này nên thực hiện Nghiệm pháp Hemlich để loại bỏ dị vật ra khỏi đường thở của trẻ ngay lập tức.

Chẩn đoán và điều trị chứng đau tức ngực ở trẻ em

Trước hết, bác sỹ sẽ tiến hành khám tổng thể (sờ, nắn quanh vùng ngực đau của trẻ) và dùng ống nghe để nghe lồng ngực. Phương pháp này sẽ giúp xác định xem vị trí cơn đau là ở trên thành ngực (xương sườn, cơ bắp hoặc da) hay các cơ quan trong lồng ngực (như phổi hoặc tim).

Nếu các phương pháp trên là chưa đủ để chẩn đoán, bác sỹ có thể chỉ định chụp X quang ngực để xác định xem trẻ có bị viêm phổi hay do nuốt phải dị vật hay không. Trong một số ít trường hợp, bác sỹ có thể chỉ định thực hiện điện tâm đồ (EKG) để đo điện tim (mặc dù ở trẻ em hiếm khi cơn đau ngực xuất phát từ một vấn đề tim mạch nào đó nhưng đôi khi các bác sỹ muốn thực hiện phương pháp này để loại trừ khả năng trên).

Khi đã xác định chính xác nguyên nhân gây đau ngực, bác sỹ sẽ đưa ra liệu pháp điều trị thích hợp cho trẻ. Ví dụ như nếu trẻ bị viêm phổi do vi khuẩn, bác sỹ sẽ kê kháng sinh để điều trị.

Chăm sóc trẻ tại nhà

Nếu cơn đau ngực chỉ kéo dài khoảng vài phút, trẻ chỉ cần nằm nghỉ ngơi tại chỗ.

Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài (ví dụ như do đau cơ), bạn có thể cho trẻ sử dụng các thuốc giảm đau như paracetamol hay ibuprofen để giúp giảm khó chịu cho trẻ. Sử dụng túi chườm nóng hay dùng khăn ấm để đắp lên vùng ngực bị đau cũng tỏ ra khá hiệu quả trong việc làm giảm đau cho trẻ.

Trong trường hợp trẻ nuốt phải dị vật, tùy theo tình trạng khó thở của trẻ để thực hiện các biện pháp dưới đây:

Nếu trẻ dưới 1 tuổi

Ngồi xuống, đặt tay bạn lên đùi và đặt trẻ nằm cúi mặt trên cánh tay (đang đặt trên đùi) của bạn
Vỗ vào lưng trẻ 5 lần thật nhẹ nhàng, nhưng phải đủ mạnh. Trọng lực và việc vỗ lưng có thể làm vật ra rơi ra.
Nếu không hiệu quả, đặt trẻ nằm ngửa trên cánh tay sao cho phần đầu thấp hơn phần thân. Dùng 2 ngón tay đặt vào giữa xương ức của trẻ và ấn mạnh vào ngực 5 lần.
Lặp lại quy trình vỗ lưng và ấn ngực nếu trẻ không thở trở lại. Gọi cấp cứu ngay.
Thực hiện hồi sức tim phổi CPR với trẻ nhỏ nếu trẻ vẫn không thở sau khi làm các thao tác trên.

Nếu trẻ lớn hơn 1 tuổi

Hãy thực hiện các khuyến cáo sau của Hội Chữ thập đỏ: cách cấp cứu “5-5” đối với các nạn nhân bị nghẹn:

Vỗ vào lưng 5 lần: Đầu tiên, dùng lòng bàn tay vỗ vào lưng của nạn nhân 5 lần (vùng giữa hai xương bả vai)
Ấn mạnh vào bụng 5 lần (còn gọi là liệu pháp Hem-lich)
Thực hiện luân phiên việc vỗ lưng và ấn mạnh cho đến khi vật lạ rơi ra.

Cách thực hiện nghiệm pháp Hem-lich cho người khác

Đứng phía sau nạn nhân: Dùng tay ôm lấy phần eo của nạn nhân, cho nạn nhân hơi cúi người về phía trước
Nắm một tay lại và đặt nắm tay lên phần trên rốn của nạn nhân.
Dùng tay còn lại ôm lấy bàn tay đang nắm và ấn thật nhanh, mạnh vào bụng nạn nhân theo chiều hướng lên trên. Nếu cần thiết, thực hiện thao tác này 5 lần. Nếu vật lạ chưa rơi ra, tiếp tục lặp lại việc sơ cứu “5-5"

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP