Làm thế nào để sử dụng Salbutamol?

Salbutamol có thể được dùng để điều trị một số vấn đề sức khỏe.

Thông thường, loại thuốc này được dùng để làm giảm các triệu chứng hen suyễn bởi nó có thể làm giãn nở tạm thời đường hô hấp một cách nhanh chóng (giãn phế quản) nhưng nó cũng có thể được dùng để dự phòng sinh non ở những phụ nữ có nguy cơ sinh non.

Tác dụng của loại thuốc này bao gồm việc làm giảm các triệu chứng ngắn hạn của hen suyễn và các tình trạng bệnh khác tương tự như hen suyễn, ví dụ như tức ngực, khò khè và ho. Dưới đây là một số cách dùng chính của salbutamol

- Điều trị triệu chứng khi lên cơn hen và giảm các triệu chứng liên quan đến tắc nghẽn đường hô hấp có hồi phục.

- Chống co thắt phế quản (gây ra khó thở) do tập thể dục hoặc do tiếp xúc với các chất gây dị ứng.

- Trì hoàn việc sinh nở ở phụ nữ dễ bị sinh non.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bác sỹ có thể kê salbutamol mà không phải để điều trị các bệnh trong danh sách này.

Cách dùng salbutamol

Loại thuốc này thường được dùng như một thuốc hít dưới dạng các khí, bột hoặc dung dịch xông. Salbutamol cũng có thể được đóng thành viên và dùng cho những bệnh nhân không thể kiểm soát được việc dùng salbutamol đường hít. Salbutamol cũng được dùng để tiêm, truyền tĩnh mạch hoặc tiêm bắp, tiêm dưới da.

Dùng thuốc đủ theo thời gian đơn để đạt được hiệu quả tốt nhất

Salbutamol là một loại thuốc dùng làm giảm các triệu chứng hen suyễn ngay lập tức, nhưng bạn vẫn có thể dùng các loại thuốc thông thường khác để ngăn chặn các triệu chứng này.

Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe mà liều dùng salbutamol sẽ khác nhau và sẽ được chỉ định bởi bác sỹ.

Liều dùng phụ thuộc vào tuổi, giới, tình trạng sức khỏe , các đáp ứng với trị liệu và việc sử dụng một số loại thuốc có tương tác với salbutamol.

Khi dùng salbutamol bạn nên tránh làm một số việc như lái xe hoặc vận hành máy móc. Bởi salbutamol có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như chóng mặt, nhịp tim bất thường, chuột rút, đau cơ hoặc bạn có thể bị run chân tay. Hãy hỏi ý kiến bác sỹ hoặc dược sỹ để được biết thêm thông tin về tác dụng phụ của salbutamol

Bạn có thể ngừng dùng salbutamol nếu đã hoàn thành quá trình điều trị được đưa ra bởi bác sỹ.

Cảnh báo khi dùng salbutamol

Salbutamol nên được thận trọng khi dùng ở những đối tượng sau:

- Người bị hen suyễn nặng

- Người có các vấn đề về tim mạch

- Bệnh nhân tăng huyết áp, tiểu đường hoặc cường giáp

- Bệnh nhân nhiễm trùng phổi

- Người bị loạn nhịp tim

- Những người không dung nạp một số loại đường hoặc những người có nồng độ kali trong máu thấp.

Salbutamol không được dùng quá liều. Nếu liều hiệu quả trước đây không làm giảm triệu chứng của bạn trong ít nhất 3 giờ hoặc bạn phải dùng ống hít của mình nhiều hơn bình thương, bạn nên trao đổi vấn đề này với bác sỹ càng sớm càng tốt. Bác sỹ có thể yêu cầu bạn điều trị thêm bằng các phương pháp khác.

Salbutamol không nên dùng với bệnh nhân bị dị ứng với salbutamol hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.

Thận trọng

Trước khi dùng salbutamol, hãy nói chuyện với bác sỹ hoặc dược sỹ nếu bạn bị dị ứng với thuốc, hoặc dị ứng chọn lọc với thuốc thuộc nhóm chất chủ vận beta hay nếu bạn có bất kỳ tình trạng dị ứng nào. Hỏi ý kiến bác sỹ trước khi dùng nếu bạn bị cường giáp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, hen suyễn nặng.

Trước khi tiến hành bất cứ phẫu thuật gì, nói với bác sỹ hoặc nha sỹ rằng bạn đang sử dụng salbutamol.

Không có tương tác thuốc nào giữa việc dùng salbutamol và uống rượu.

Với phụ nữ có thai và cho con bú

Salbutamol có thể truyền qua sữa mẹ và chưa được chứng minh là an toàn cho phụ nữ có thai. Hỏi ý kiến bác sỹ nếu bạn cảm thấy lo ngại về vấn đề này.

Tốt nhất bạn nên hạn chế sử dụng loại thuốc này trong quá trình mang thai và cho con bú, nếu được. Tuy nhiên, phụ thuộc vào từng tình trạng sức khỏe và bệnh tình cụ thể, bác sỹ có thể quyết định cho phép bạn dùng thuốc này vì lợi ích của việc dùng thuốc sẽ nhiều hơn nguy cơ khi không sử dụng.

Tương tác thuốc

Salbutamol không nên được dùng chung với những loại thuốc sau bởi tương tác thuốc rất nguy hiểm có thể xảy ra, thậm chí có thể gây chết người:

- Methyldopa (dùng để điều trị tăng huyết áp)

Trước khi dùng salbutamol, hãy nói với bác sỹ về tất cả các loại thuốc kê đơn và không kê đơn bạn đang dùng, đặc biệt là những thuốc sau

- Theophylline

- Aminophylline

- Methyldopa

- Thuốc dùng cho người bị trầm cảm

- Thuốc chẹn beta dùng trong các trường hợp cần kiểm soát huyết áp và các vấn đề về tim mạch như propranolol

- Thuốc lợi tiểu

- Steroid

- Diogxin

- Atomoxetine (chỉ với salbutamol truyền tĩnh mạch)

Tác dụng không mong muốn của salbutamol:

- Run chân tay

- Đau đầu

- Tim đập nhanh hoặc nhịp tim bất thường

- Nôn mửa

- Chuột rút (thường không phổ biến nếu dùng salbutamol dạng hít)

- Khô hoặc cảm thấy khó chịu ở miệng, họng (chỉ khi dùng salbutamol dạng hít)

- Hạ kali máu, có thể dẫn đến chuột rút, yếu cơ và trong những trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến chết người do ngừng thở.

- Chóng mặt

- Co thắt phế quản (chỉ với salbutamol dạng hít)

- Nhiễm axit lactic (lactic acidosis)

Thông báo với bác sỹ ngay nếu bạn có các triệu trứng trên kéo dài hoặc diễn biến nặng hơn.

Báo với bác sỹ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào sau đây: hạ huyết áp, ngất, khò khè nhiều hơn hoặc thở gấp sau khi dùng thuốc.

Nên nhớ rằng, bác sỹ có thể vẫn kê thuốc này cho bạn bởi bác sỹ đã cân nhắc đến những lợi ích khi bạn dùng thuốc sẽ lớn hơn những nguy cơ xảy đến với bạn. Rất nhiều người dùng salbutamol nhưng không gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng.

Những phản ứng dị ứng nguy hiểm với salbutamol thường không phổ biến, nhưng hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay nếu bạn có các triệu chứng sau: mẩn đỏ, sưng/ngứa (đặc biệt là ở vùng mặt, lưỡi, họng), chóng mặt và khó thở.

Quá liều

Quá liều salbutamol có thể làm tăng nhịp tim, nhịp tim bất thường, tăng lượng đường huyết, run chân tay và giảm lượng kali máu, từ đó dẫn đến co rút cơ (chuột rút) và yếu cơ. Trong những trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến ngừng thở.

Nếu bạn nghĩ bạn hoặc người thân có thể vô tình dùng thuốc quá liều, hãy liên lạc với bác sỹ hoặc đưa người nhà đi cấp cứu.

Bỏ lỡ liều

Nếu bạn quên thuốc một liều thuốc, bạn hãy uống/dùng ngay khi nhớ ra. Nhưng nếu thời điểm đó rất gần với lần uống/dùng thuốc tiếp theo, bạn có thể bỏ qua liều đã bị quên và uống thuốc theo lịch thông thường. Tuyệt đối không dùng gấp đôi liều để bù cho liều đã quên.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp