Những thông tin về xét nghiệm sắt huyết thanh

Nồng độ sắt trong máu cao hay thấp có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nào đó. Kết quả xét nghiệm giúp các bác sỹ đưa ra chẩn đoán chính xác về tình trạng hiện tại của bạn.

Khi nào cần thực hiện xét nghiệm sắt huyết thanh?

Nếu kết quả một số xét nghiệm như tổng phân tích máu, hemoglobin bất thường, hoặc nghi ngờ bạn bị thiếu máu thì bác sỹ có thể chỉ định xét nghiệm sắt huyết thanh.

Để thực hiện xét nghiệm sắt huyết thanh, bạn cần lưu ý:

Để thực hiện xét nghiệm, bạn cần phải lấy một chút máu. Vị trí lấy máu thường là tĩnh mạch mu bàn tay hoăc cánh tay. Mẫu máu sau đó được chuyển tới phòng xét nghiệm để phân tích.

Trước khi xét nghiệm, bạn cũng cần nhịn đói (không ăn hoặc uống, có thể uống nước lọc) thời gian khoảng 12 tiếng đồng hồ. Bạn nên thực hiện xét nghiệm vào buổi sáng, trước 10 giờ, bởi đây là khoảng thời gian sắt huyết thanh đạt nồng độ cao nhất.

Những triệu chứng của cơ thể khi nồng độ sắt huyết thanh bất thường

Các dấu hiệu sớm của tình trạng thiếu sắt bao gồm:

Mệt mỏi
Hoa mắt, chóng mặt
Đau đầu

Một số triệu chứng khác của thiếu sắt khi tình trạng nặng hơn, bao gồm:

Khó tập trung
Khó tính, hay cáu gắt
Mệt mỏi
Loét miệng, lưỡi
Hội chứng Pica (Người mắc hội chứng này thích ăn những đồ vật không phải là thức ăn như giấy, đất ,…)

Các triệu chứng của dư thừa sắt sắt trong cơ thể, bao gồm:

Đau bụng, đau các khớp
Da đen xạm
Mệt mỏi
Gặp các vấn đề về tim
Cảm giác thiếu năng lượng
Giảm ham muốn tình dục

Đánh giá kết quả xét nghiệm

Để đánh giá toàn diện lượng sắt có trong máu, cùng với xét nghiệm sắt huyết thanh, bác sỹ có thể chỉ định các xét nghiệm phần trăm độ bão hòa transferrin (%TS), khả năng gắn sắt toàn thể (TIBC). Kết quả các xét nghiệm sau đó được so sánh với khoảng giá trị bình thường như sau:

Sắt huyết thanh: 60-170 µg/dL
Phần trăm độ bão hòa transferrin (%TS): 25-35%
Khả năng gắn sắt toàn thể (TIBC): 240-450 µg/dL

Transferrin là một protein trong máu, giúp vận chuyển sắt đến các cơ quan cần sắt trong cơ thể như: tủy xương, tổ chức cơ. Xét nghiệm cho biết lượng sắt gắn với protein transferrin, từ đó bác sỹ có thể nhận định được trong máu đang thiếu hay dư thừa sắt.

Khả năng gắn sắt toàn thể (TIBC) giúp đánh giá lượng transferrin vận chuyển sắt như thế nào trong cơ thể.

Nồng độ sắt huyết thanh thấp

Nguyên nhân giảm lượng sắt huyết thanh thường gặp là ra nhiều máu trong chu kỳ kinh nguyệt. Hoặc có thể thực phẩm bạn sử dụng hàng ngày không cung cấp đủ lượng sắt cần thiết hay cơ thể bạn giảm hấp thu sắt.

Ngoài ra, nồng độ sắt thấp trong máu còn gặp trong các trường hợp sau:

Phụ nữ mang thai
Thiếu máu
Xuất huyết tiêu hóa

Nồng độ sắt huyết thanh cao

Sắt huyết thanh cao trong máu khi hay gặp khi bạn sử dụng thực phẩm giàu chất sắt, vitamin B6, vitamin B12. Một số trường hợp bệnh lý sau cũng có thể dẫn đến lượng sắt trong máu cao:

Thiếu máu tan máu: tình trạng hồng cầu bị vỡ hàng loạt do bất thường về đời sống hồng cầu
Các bệnh lý về gan: hoạt tử tế bào gan, viêm gan
Ngộ độc sắt: khi bạn sử dụng quá nhiều thực phẩm giàu chất sắt

Lưu ý rằng một số loại thuốc bạn đang sử dụng có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm, ví dụ như thuốc tránh thai. Vì vậy, trước khi xét nghiệm, hãy thông báo cho bác sỹ biết các loại thuốc bạn đang sử dụng.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP