Tìm hiểu về COPD đợt cấp

COPD là tên gọi tắt của Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, do quá trình tổn thương lâu dài của phổi. Bệnh ảnh hưởng trực tiếp lên khả năng thông khí của phổi, và đôi khi các bác sĩ có thể nói với bạn dưới cái tên hội chứng khí phế thũng hoặc viêm phế quản mạn tính.

COPD đợt cấp là gì?

Có thể bạn đã từng nghe đến cụm từ COPD đợt cấp, hay đợt cấp COPD. Đây là cụm từ mô tả tình trạng các triệu chứng đột nhiên tiến triển nặng nề và tồi tệ hơn nhiều so với hàng ngày, và buộc những người gặp phải tình trạng này phải tìm đến sự chăm sóc của y tế.

Các đợt cấp COPD có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, bởi chúng có thể gây phá hủy các tổ chức trong phổi. Việc phòng tránh và giảm nhẹ các triệu chứng của những đợt cấp này là đặc biệt cần thiết, giúp tăng chất lượng cuộc sống và giảm thiểu nguy cơ tử vong do bệnh.

Các triệu chứng của đợt cấp COPD

Đối với những người đang sống chung với bệnh, triệu chứng dễ thấy nhất là khó thở. Điều này dẫn đến những người này không thể làm những việc mà người không mắc COPD vẫn làm. Đặc biệt trong các đợt cấp COPD, các triệu chứng có thể tồi tệ hơn bình thường rất nhiều.

Một số triệu chứng điển hình của đợt cấp bao gồm:

Thở nhanh và nông (không hít sâu và thở dài được), như thể bạn vừa tập luyện hay vận động rất mạnh
Ho
Cảm thấy khó thở trong bất cứ một hoạt động cơ bản nào, như chỉ đi từ phòng này sang phòng khác cũng thấy khó thở
Cảm thấy buồn ngủ quá mức, bối rối
Mức oxi trong máu dưới mức bình thường
Thở khò khè nhiều hơn mức bình thường
Dịch đờm ngày càng nhiều, và có nhiều màu sắc như vàng, xanh, nâu thẫm hay thậm chí có máu

Khi nào đợt cấp COPD tới mức phải cấp cứu?

Đối với những người gặp phải đợt cấp COPD, khả năng làm việc của phổi không còn đảm bảo. Quá trình hấp thu khí oxi và đào thải khí carbonic không còn được linh hoạt và đáp ứng được nhu cầu của cơ thể. Điều này dẫn tới việc cơ thể thiếu hụt oxi và tích tụ thừa lượng khí carbonic, và nếu thừas quá nhiều có thể dẫn đến tử vong. Một số triệu chứng của tình trạng dư thừa khí carbonic quá nhiều có thể kể đến như:

Lú lẫn
Đau đầu dữ dội
Đi lại khó khăn dù chỉ là một đoạn ngắn
Khó điều khiển hơi thở bản thân

Nếu những triệu chứng này xảy ra, bạn cần tìm đến sự chăm sóc của y tế ngay lập tức.

Khi nào xảy ra các đợt cấp COPD?

Các đợt cấp COPD thông thường có nguyên nhân đến từ các nhiễm trùng tại phổi. Các tác động kích thích hay sự lây nhiễm cũng có thể gây ra quá trình viêm. Có thể kể đến như:

Viêm phổi
Cúm
Dị ứng theo mùa
Ô nhiễm không khí
Khói thuốc

Nếu bản thân bạn đang sống chung với COPD, điều quan trọng là bạn cần phải thực hiện các bước cần thiết để tránh xa tốt nhất có thể trước tình trạng nhiễm trùng phổi, ví dụ như tiêm vaccine cúm hay vaccine phế cầu đều đặn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia thì vẫn có khoảng 33% các đợt cấp COPD bùng phát mà không tìm được nguyên nhân.

Đợt cấp COPD có dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng nào khác không?

Bản thân COPD đã gây ra các ảnh hưởng đến chức năng của phổi và khiến bạn khó khăn hơn trong các công việc hàng ngày. Các chức năng của phổi bị giới hạn cũng có thể khiến tình trạng nhiễm nhùng dễ xảy ra hơn. Khi bạn mắc COPD, việc bạn gặp phải cảm lạnh hay cúm có thể nguy hiểm hơn rất nhiều và kéo theo các triệu chứng nghiêm trọng.

Một số biến chứng gặp phải có liên quan đến COPD bao gồm:

Trầm cảm. CODP có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các công việc hàng ngày, trong đó có các công việc bạn ưa thích. Điều này có thể khiến bạn rơi vào tình trạng trầm cảm.
Các vấn đề về sức khỏe, như các bệnh tim mạch hay gia tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim
Tăng huyết áp động mạch phổi, hoặc tăng áp lực máu lên các động mạch của phổi
Ung thư phổi, vì những người mắc COPD đa phần hút thuốc lá

Đợt cấp COPD có thể dự phòng hay không?

Bạn hoàn toàn có thể dự phòng khả năng bùng phát của các đợt cấp này bằng cách thực hiện các biện pháp tự chăm sóc bản thân, bao gồm:

Tránh bị tác động bởi các yếu tố có thể gây hại cho phổi, các yếu tố gây kích thích phổi
Tránh tập trung nơi đông người trong thời gian mắc cúm hay cảm lạnh để không làm nặng thêm tình hình bệnh
Uống đủ nước để làm loãng đờm, dịch, tránh đông đặc thành ổ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển
Tiêm vaccine cúm hàng năm
Lên lịch và đến gặp các chuyên gia, bác sĩ định kỳ
Nếu có thể, tự chuẩn bị một chiếc máy theo dõi lượng oxi trong máu và mang theo người mọi lúc để luôn nắm được tình trạng của bản thân
Luyện tập các thói quen tốt cho sức khỏe, như ngủ đủ giấc và ăn uống lành mạnh
Tiêm các mũi vaccine dự phòng phế cầu khi được khuyến cáo từ chuyên gia, bác sĩ
Bỏ thuốc lá và tránh gặp phải tình trạng hút thuốc lá thụ động
Rửa tay thường xuyên và sử dụng nước sát khuẩn tay để bảo vệ khỏi lây lan vi khuẩn, virus

Tổng kết

COPD là một bệnh mạn tính, và những đợt bùng phát nặng của bệnh có thể diễn ra lặp đi lặp lại trong một số năm. Những đợt cấp này có thể dẫn đến tử vong nếu bùng phát nặng nề. Đó là khi các chức năng của phổi không còn được đảm bảo, và bạn không thể thở được nếu không có sự trợ giúp của máy thở. Tuy nhiên, máy thở nhiều lúc cũng chẳng thể hỗ trợ được cho bạn.

Dự phòng cho bản thân bằng các biện pháp cá nhân là cách tốt nhất có thể để giảm nguy cơ gặp phải cũng như giãn cách tối đa khoảng cách và mức độ giữa các đợt bùng phát bệnh. Bạn cũng nên tham khảo ý kiến chuyên gia cũng như bác sỹ để có thể từng bước bảo vệ bản thân và có chất lượng cuộc sống tốt hơn khi sống chung với căn bệnh này.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP