1. Suy giảm trí nhớ là gì?
Suy giảm trí nhớ là tình trạng trí nhớ trí nhớ và nhận thức bị sụt giảm theo thời gian. Trong thời gian đầu, người bệnh có thể hay quên, không tập trung, quên ngay những chuyện vừa xảy ra. Tuy nhiên càng về sau, tình trạng này sẽ càng tăng dần, khiến người bệnh giảm hiệu suất làm việc, học tập, gặp phải chứng sa sút trí tuệ khi về già hoặc bệnh Alzheimer.
Suy giảm trí nhớ có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi khác nhau và thường gặp nhiều nhất ở người cao tuổi, do các tế bào thần kinh ngày càng thoái hóa theo thời gian. Tuy nhiên, trong thời kỳ xã hội hiện đại ngày nay, tình trạng suy giảm trí nhớ, hay quên, đãng trí cũng đang dần trở nên trẻ hóa.
Suy giảm trí nhớ gây ra nhiều hệ lụy cho người bệnh, đặc biệt là ở người cao tuổi
2. Dấu hiệu nhận biết của chứng suy giảm trí nhớ
Mỗi người đều có thể tự nhận biết được hiện tượng suy giảm trí nhớ ở bản thân thông qua một số dấu hiệu như:
– Nói trước quên sau, hay quên vị trí đồ đạc mà mình để, thường xuyên lặp lại một nội dung câu chuyện.
– Khó ghi nhớ một thông tin, sự kiện hay bài học mới
– Thiếu tập trung, lơ đãng trong quá trình làm việc hay học tập
– Thường xuyên thấy mệt mỏi, căng thẳng đầu óc, thay đổi tâm trạng, khó kiểm soát hành vi
– Gặp khó khăn khi lên kế hoạch, giải đáp con số hoặc câu hỏi
Các dấu hiệu này có thể nặng hay nhẹ tùy theo độ tuổi, sức khỏe của từng người. Có thể nói suy giảm trí nhớ ở người trẻ là nguy hiểm hơn cả bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng học tập mà còn ảnh hưởng đến tâm lý của người bệnh, nhất là khi các triệu chứng ở người trẻ thường không rõ ràng.
3. Suy giảm trí nhớ xuất phát do đâu?
Tùy vào từng nhóm đối tượng khác nhau, nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ cũng có những đặc điểm khác:
3.1 Suy giảm trí nhớ ở người trẻ
– Căng thẳng, stress, áp lực từ học tập, công việc: Đây là nguyên nhân chính gây suy giảm trí nhớ ở người trẻ, việc căng thẳng thần kinh kéo dài làm sản sinh nhiều gốc tự do, chúng tấn công làm tổn thương hoặc chết các tế bào thần kinh và gây thoái hóa não bộ. Khi đó, trí nhớ bị giảm dần và chức năng não bộ cũng bị rối loạn.
– Thiếu ngủ, mất ngủ thường xuyên: Khiến việc chuyển thông tin tiếp nhận đến vỏ não để lưu trữ bị cản trở, gây ra tình trạng mất trí nhớ ngắn hạn, lúc nhớ lúc quên, chậm chạp trong sinh hoạt hàng ngày và khó giải quyết vấn đề.
– Chế độ dinh dưỡng: Ăn mặn, nhiều đường, hoặc chất béo xấu cũng khiến não bộ dễ bị ăn mòn, đặc biệt là tình trạng làm dụng rượu bia ở người trẻ càng khiến suy giảm trí nhớ tăng nặng hơn.
Stress, căng thẳng thần kinh là nguyên nhân chính gây suy giảm trí nhớ ở người trẻ
3.2 Suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi
– Thoái hóa thần kinh do tuổi tác: Theo các nghiên cứu, từ 25 tuổi trở đi, trung bình mỗi ngày sẽ có 3000 tế bào thần kinh bị chết đi mà không thể phục hồi lại. Chính vì vậy, độ tuổi càng cao thì càng dễ bị suy giảm trí nhớ.
– Bệnh tật: Suy giảm trí nhớ có thể do một số bệnh lý như viêm não, chấn thương sọ não, đột quỵ, thiếu máu não… Càng lớn tuổi, nguy cơ mắc các bệnh lý này càng tăng theo.
4. Người bị suy giảm trí nhớ phải làm sao để cải thiện?
Để cải thiện từ gốc suy giảm trí nhớ, người bệnh cần kết hợp điều trị từ nhiều khía cạnh như: điều trị các bệnh lý liên quan, điều chỉnh tâm lý, thay đổi lối sống lành mạnh, tăng cường rèn luyện tư duy, dinh dưỡng khoa học,… Đặc biệt, loại bỏ yếu tố nguy cơ đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị suy giảm trí nhớ và ngăn ngừa bệnh tiến triển.
4.1 Thay đổi lối sống, giảm stress
Người bệnh nên chủ động sắp xếp công việc, thời gian sao cho phù hợp để tránh dồn quá nhiều việc. Cố gắng loại bỏ các áp lực, căng thẳng, giữ tinh thần lạc quan. Dành thời gian cho bản thân để nghỉ ngơi, thư giãn, ngủ đủ giấc để não bộ không làm việc quá sức. Thi thoảng, bạn có thể tự thưởng cho bản thân 1 chuyến đi du lịch để giải tỏa căng thẳng và có động lực tiếp tục làm việc.
4.2 Bị suy giảm trí nhớ phải làm sao để tăng cường rèn luyện tư duy
Để tránh tình trạng suy giảm trí nhớ, nhất là ở người già cần phải thường xuyên rèn luyện trí nhớ, tư duy của não. Người bệnh có thể tham gia các trò chơi trí tuệ, giúp giảm tình trạng suy giảm trí nhớ như cờ vua, tính nhẩm, xếp hình, đọc sách. Các hình thức thư giãn như nghe nhạc, tham gia hoạt động xã hội, cộng đồng cũng giúp tăng cường trí nhớ.
Người bệnh có thể chơi các trò chơi trí tuệ để cải thiện trí nhớ
4.3 Tập luyện thể dục đều đặn
Bên cạnh việc rèn luyện trí não, rèn luyện thể chất cũng là yếu tố quan trọng giúp máu lưu thông đến não tốt hơn, giúp tinh thần thư thái và tăng cường trí nhớ. Mỗi người nên dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để thực hiện các bài tập phù hợp với thể trạng như đi bộ, đạp xe, bơi lội, yoga…
4.4 Bị suy giảm trí nhớ phải làm sao để xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ
Chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất là điều quan trọng để cải thiện trí nhớ. Đặc biệt, não bộ nên được bổ sung đầy đủ các loại vitamin và nhất là vitamin nhóm B. Riêng đối với phụ nữ mang thai và sau sinh cần được bổ sung đầy đủ sắt theo hướng dẫn của bác sĩ.
4.5 Thăm khám sức khỏe định kỳ
Người có biểu hiện suy giảm trí nhớ cần thăm khám sức khỏe định kỳ đặc biệt là thăm khám sức khỏe hệ thần kinh tại chuyên khoa nội thần kinh để được bác sĩ kiểm tra, đánh giá tình hình diễn biến của bệnh và có những chỉ định phù hợp. Từ đó giúp cải thiện tình trạng suy giảm trí nhớ và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.
Những thông tin trên đây hi vọng đã giúp bạn biết phải làm sao khi trí nhớ bị suy giảm. Đối với người bị suy giảm trí nhớ, việc thay đổi lối sống và theo dõi sức khỏe là rất quan trọng giúp cải thiện bệnh. Người bệnh cũng nên thăm khám thường xuyên tại các chuyên khoa thần kinh để được tư vấn và có hướng điều trị hiệu quả, tránh các hệ lụy có thể xảy ra sau này.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh