Tư vấn cho phụ nữ có thai

1. ĐẠI CƯƠNG

Tư vấn cho phụ nữ có thai là quá trình giao tiếp, trao đổi hai chiều, nhằm mục tiêu giúp họ xác định được những điều cần thiết về theo dõi, chăm sóc thai nghén, từ đó có những quyết định phù hợp và an toàn cho sức khỏe bà mẹ và thai nhi.

2. NỘI DUNG CHÍNH

2.1. Những nội dung tư vấn chung

-    Sàng lọc và dự phòng

• Sự cần thiết của việc khám thai định kỳ, lịch khám thai.
• Sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
• Sự cần thiết của việc khám thai định kỳ, lịch khám thai.
• Tiêm phòng trong thai kỳ.
• Tư vấn về các bệnh NKLTQĐTD.
• Dự phòng các bệnh lây truyền từ mẹ sang con theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

-    Chăm sóc và sinh hoạt

• Chế độ dinh dưỡng phù hợp trong thai kỳ.
• Tầm quan trọng của việc bổ sung sắt, a-xít folic, đa vi chất.
• Chế độ lao động, sinh hoạt, vệ sinh, quan hệ tình dục an toàn.
• Nhận biết những dấu hiệu nguy hiểm thường gặp khi có thai.

-    Sức khỏe tâm thần và xã hội

• Chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sinh sắp tới.
• Tư vấn lựa chọn cách thức sinh phù hợp dựa trên lợi ích và nguy cơ đối với từng trường hợp.
• Nuôi con bằng sữa mẹ: xem chủ đề “Tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ” trong
• phần Chăm sóc sơ sinh.
•  Nhận biết sớm các dấu hiệu trầm cảm trong khi mang thai và sau sinh.
• Tư vấn về vai trò và trách nhiệm của người chồng và các thành viên khác trong gia đình.

2.2. Những nội dung tư vấn một số trường hợp cụ thể

Đối với các trường hợp thai nghén có nguy cơ cao thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn cụ thể của từng nội dung. Trong một số trường hợp đặc biệt, có yếu tố xã hội cần lưu ý tư vấn các nội dung sau:

Đối với thai ngoài ý muốn

- Nếu muốn đình chỉ thai nghén: tư vấn thời điểm và phương pháp thích hợp.

- Nếu muốn giữ thai hoặc không có chỉ định đình chỉ thai nghén: tư vấn theo hướng dẫn ở mục 2.1.

Đối với những người ở vùng sâu, vùng xa, khó tiếp cận cơ sở y tế

- Tư vấn về việc chuẩn bị phương tiện vận chuyển, người hộ tống, phương thức liên hệ với nhân viên y tế (NVYT), Cô đỡ thôn bản (CĐTB) khi cần thiết, khi chuyển đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cao hơn hoặc đến bệnh viện sớm trước ngày dự sinh.

- Phụ nữ có thai sống ở những nơi còn tập tục đẻ tại nhà: tư vấn về lợi ích của việc đẻ tại cơ sở y tế, đẻ được NVYT hỗ trợ. Trường hợp phụ nữ có thai vẫn không muốn đến đẻ tại cơ sở y tế, tư vấn nên mời CĐTB hoặc NVYT đã được đào tạo về đỡ đẻ đến đỡ đẻ tại nhà.

Đối với những trường hợp phụ nữ có thai bị bạo hành

Cần tư vấn cho gia đình nhất là với người chồng về nhiệm vụ bảo vệ bà mẹ và trẻ em: xem chủ đề “Tư vấn cho phụ nữ bị bạo hành” ở phần Những nội dung khác.

Đối với những phụ nữ có thai có sử dụng chất gây nghiện

Tư vấn về các nguy cơ có thể xảy ra đối với thai nhi và trẻ sơ sinh, giới thiệu nơi có thể chăm sóc ở cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cao hơn, hướng dẫn cách phòng tránh hoặc hạn chế nguy cơ và biến chứng.

Đối với trường hợp có thai do bị hiếp dâm

- Động viên người phụ nữ và thảo luận vấn đề giữ thai hoặc phá thai.

- Tư vấn về giảm nguy cơ và an toàn cho phụ nữ: xem chủ đề “Tư vấn cho phụ nữ bị bạo hành” ở phần Những nội dung khác.

- Dự phòng các bệnh NKLTQĐTD.

Đối với phụ nữ có thai nhiễm HIV, viêm gan B hoặc giang mai

Tư vấn điều trị dự phòng lây truyền mẹ con theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

2.3. Những việc cần làm

- Thái độ vui vẻ thân mật, thông cảm.

- Nắm vững nội dung tư vấn, thông tin chính xác.

- Kiên trì giải thích.

2.4. Những việc cần tránh

-  Phê phán, gò ép, chỉ trích.

-  Dùng lời khuyên quá chung chung.

- Đưa quá nhiều thông tin hoặc đưa các thông tin không phù hợp với trình độ phụ nữ có thai.