Nếu bạn cho rằng các loại vi sinh vật như virus và vi khuẩn sẽ chết rất nhanh khi ở ngoài cơ thể thì bạn đã nhầm. Virus cúm có thể sống trên các bề mặt cứng tới 1 ngày và có thể sống tới vài giờ trong các giọt bắn trong không khí khi ho hay hắt hơi. Tuy vậy, trên da, virus cúm lại chết rất nhanh: chỉ khoảng 5 phút. Với các phần khác của cơ thể, virus cúm có thể sống tới 15 phút.
Từng đó thời gian vẫn đủ để bạn làm lây lan virus cúm từ tay tới mũi hoặc miệng. Cách lây lan virus cúm phổ biến nhất là do tay tiếp xúc với các bề mặt có chứa virus sau đó đưa lên mặt. Đó là lý do vì sao bạn nên rửa tay thường xuyên với xà phòng hoặc nước rửa tay có cồn.
Bạn có thể có miễn dịch tự nhiên với bệnh cúm nhưng để có được sự miễn dịch này, bạn cần bị nhiễm cúm trước. Bạn đừng nghĩ rằng nên đợi đến giữa mùa cúm mới tiêm phòng. Mùa cúm thường kéo dài từ tháng 12 đến tháng 2, điều đó có nghĩa là bạn nên tiêm phòng cúm muộn nhất là cuối tháng 10.
Bạn đi ra ngoài vào trời lạnh sẽ không bị ốm nhưng nếu bạn thường xuyên ở ngoài trời lạnh, nguy cơ mắc bệnh của bạn sẽ tăng lên. Về mặt sinh lý, có thể sẽ thay đổi thể thích nghi với thời tiết lạnh bằng cách làm co các lớp màng nhầy. Các lớp màng nhầy này lại là hàng rào bảo vệ cơ thể vô cùng hữu hiệu. Khi các lớp màng nhầy này bị khô, bạn sẽ không được bảo vệ và do đó, virus sẽ dễ dàng xâm nhập vào cơ thể hơn.
Khi những người bị cúm ho hoặt hắt hơi, các giọt bắn rất nhỏ sẽ bay trong không khí vài tiếng trước khi đi vào mũi hoặc miệng của bạn. Một nghiên cứu đã cho thấy rằng những người bị cúm có thể làm lây nhiễm virus trong khi khí chỉ bằng việc hít thở và những người hít phải virus này sẽ bị cúm.
Bạn có thể bị lây bệnh cúm từ những người chưa có triệu chứng cúm và bạn cũng có thể làm lây nhiễm cúm cho những người khác khi bạn đang thấy mình rất khoẻ. Những người bị nhiễm cúm có thể làm lây lan virus cho người khác trong vòng 1-2 ngày trước khi các triệu chứng xuất hiện. Virus cúm có thể lan truyền trong khoảng bán kính 2m xung quanh một người bị cúm.
Bạn nghĩ rằng bệnh cúm cũng chỉ như bệnh cảm lạnh thông thường? Mặc dù cúm được coi là một bệnh phổ biến trong mùa đông, nhưng cúm có thể gây ra các biến chứng vô cùng nghiêm trọng. Biến chứng phổ biến nhất của bệnh cúm là viêm phổi, xảy ra khi virus cúm lan đến phổi hoặc khi virus cúm tấn công người có hệ miễn dịch kém.
.png)
Bệnh cúm là một bệnh phổ biến trong mùa đông, nhưng bạn cũng có thể bị cúm ở cả 3 mùa còn lại trong năm. Mặc dù virus cúm không lây lan mạnh trong mùa hè nhưng bạn hoàn toàn có thể bị mắc cúm trong mùa hè bởi trong khi chúng ta đang là mùa hè ở bán cầu Bắc thì ở bán cầu Nam đang là mùa đông, do vậy, những người đến từ bán cầu Bắc hoàn toàn có thể lây lan virus cúm cho bạn, đặc biệt là ở những nơi đông người, ví dụ như trên máy bay, bến xe…
Cũng giống như các loại virus khác, virus cúm sẽ tự xuất hiện và tự biến mất theo vòng đời của chúng. Nhưng việc dùng thuốc sẽ giúp bạn khoẻ nhanh hơn và giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng mà bạn mắc phải. Ngoài ra, việc dùng thuốc, đặc biệt là các thuốc kháng virus sẽ khiến bạn ít có khả năng làm lây lan virus cúm cho người khác hơn.
Thường xuyên luyện tập thể thao, ví dụ như đi bộ đã được chứng minh là có thể giúp cải thiện hệ miễn dịch và làm giảm nguy cơ phát triển bệnh cảm lạnh hoặc cúm. Tuy nhiên, bạn không nên luyện tập quá mức. Nếu bạn bị cúm và lại đang luyện tập chạy marathon đường dài, thì việc luyện tập có thể sẽ phản tác dụng và làm ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của bạn.
Bạn đã tiêm phòng cúm nhưng hoàn toàn vẫn có khả năng sẽ bị mắc cúm. Tuy nhiên, không phải vì thế mà bạn sẽ không tiêm phòng nữa. Cơ thể của bạn cần khoảng 2 tuần để xây dựng hệ miễn dịch với bệnh cúm sau khi tiêm. Nếu bạn tiếp xúc với virus cúm trong vòng 2 tuần này, bạn vẫn sẽ bị cúm. Bạn cũng có thể đã tiếp xúc với virus cúm từ trước khi tiêm phòng và sau đó bị cúm ngay sau khi tiêm. Nhiều người cho rằng đó là do việc tiêm phòng khiến họ bị cúm, nhưng thực ra họ đã bị nhiễm cúm không triệu chứng từ trước khi tiêm. Khả năng thứ 3, đó là loại cúm bạn mắc không nằm trong những loại cúm mà vaccine có thể phòng được, mặc dù khả năng này rất hiếm gặp.
Trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 8 tuổi cần tiêm 2 mũi vaccine phòng cúm trong một mùa cúm, theo khuyến cáo của CDC. Nếu trẻ tiêm vaccine cúm lần đầu thì mũi thứ hai nên cách mũi 1 khoảng 4 tuần để giúp trẻ xây dựng được hệ miễn dịch tốt nhất có thể. Nếu trước đây trẻ đã từng tiêm 1 mũi vaccine phòng cúm thì trẻ sẽ cần tiêm nhắc lại.
Mỗi năm, vaccine phòng cúm sẽ được thay đổi để có khả năng phòng chống tốt nhất cho virus cúm trong năm đổi Tuy nhiên, virus cúm rất “thông minh” và chúng cũng sẽ thay đổi để tránh bị vaccine tiêu diệt. Do vậy, tốt nhất, bạn nên tiêm vaccine phòng cúm mỗi năm.
Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh