Nguyên nhân gây ra bệnh viêm phế quản mạn tính

Viêm phế quản mạn tính là gì?

Viêm phế quản là tình trạng viêm các ống thở - những đường dẫn khí được gọi là phế quản. Tình trạng viêm khiến đường thở tiết quá nhiều chất nhờn và các thay đổi khác. Có nhiều loại viêm phế quản khác nhau, song phổ biến nhất vẫn là cấp tính và mạn tính.

Viêm phế quản mạn tính là tình trạng phế quản bị viêm nhiễm trong thời gian dài. Nó phổ biến ở những người hút thuốc. Những người bị viêm phế quản mạn tính có xu hướng dễ bị viêm phổi hơn. Những người này cũng có các đợt viêm phế quản cấp tính, khi các triệu chứng trở nên nặng nề hơn tại một thời điểm bệnh bùng phát.

Tiêu chuẩn phân loại là viêm phế quản mạn tính gồm 2 tiêu chí chính:

Ho và tiết chất nhầy trong ít nhất 3 tháng một năm, và trong 2 năm liên tiếp.
Các nguyên nhân khác của các triệu chứng chẳng hạn như bệnh lao hoặc các bệnh phổi khác được loại trừ.

Người bị viêm phế quản mạn tính có thể kèm theo bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Đây là một nhóm lớn các bệnh phổi. Viêm phế quản mạn tính không còn được coi là một loại COPD, mặc dù thuật ngữ này vẫn được các bác sĩ sử dụng để mô tả một bệnh nhân bị ho có đờm trong ba tháng và kéo dài trong hai năm liên tiếp. Bệnh nhân mắc COPD có thể bị viêm phế quản tắc nghẽn, khí phế thũng hoặc cả hai. Trong đó, viêm phế quản tắc nghẽn chính là tình trạng viêm và sưng mạn tính của đường thở.

Nguyên nhân nào gây ra bệnh viêm phế quản mạn tính?

Viêm phế quản mãn tính không phải do virus hoặc vi khuẩn gây ra. Hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng nguyên nhân chính của viêm phế quản mạn tính là hút thuốc lá. Ô nhiễm không khí và môi trường làm việc cũng có thể đóng một vai trò nào đó. Điều này đặc biệt đúng nếu người đó cũng hút thuốc.

Các triệu chứng viêm phế quản thường xảy ra kèm với các bệnh phổi khác, chẳng hạn như:

Bệnh hen suyễn
Khí thũng phổi
Sẹo phổi (xơ phổi)
Viêm xoang
Bệnh lao
Nhiễm trùng đường hô hấp trên

Triệu chứng và biến chứng của viêm phế quản mãn tính

Các triệu chứng của bệnh có thể bao gồm:

Ho, có đặc điểm được gọi là cơn ho của người hút thuốc
Ho ra chất nhầy (long đờm)
Thở khò khè
Khó chịu ở ngực

Những người bị viêm phế quản tính thường bị ho và tạo đờm trong nhiều năm trước khi họ bị khó thở.

Viêm phế quản mãn tính có thể gây ra các biến chứng:

Khiếm khuyết tại phổi
Nhiễm trùng nặng và thường xuyên ảnh hưởng đến đường hô hấp
Thu hẹp và bịt kín các đường ống thở (phế quản)
Khó thở

Một số triệu chứng khác có thể xuất hiện như:

Móng tay, môi và da hơi xanh do lượng oxy trong máu thấp hơn
Thở khò khè và tiếng lách tách khi thở (rale phổi)
Bàn chân sưng lên
Suy tim

Chẩn đoán viêm phế quản mạn tính

Kiểm tra chức năng phổi

Các xét nghiệm này giúp đo lường khả năng di chuyển không khí vào và ra khỏi phổi. Các bài kiểm tra thường được thực hiện với các máy đo đặc biệt. Chúng bao gồm:

Đo chức năng thông khí phổi. Phương pháp này sử dụng một thiết bị đo để xem phổi của bạn đang hoạt động tốt như thế nào. Đây là một trong những xét nghiệm chức năng phổi đơn giản, phổ biến nhất. Đây cũng là một xét nghiệm để tìm tiêu chuẩn vàng chẩn đoán.
Khí huyết động mạch. Xét nghiệm máu được sử dụng để kiểm tra lượng oxy và carbon dioxide trong máu. Nó cũng đo nồng độ axit trong máu.
Đo phân áp oxy. Máy đo phân áp oxy là một máy nhỏ, đo lượng oxy trong máu. Để có được phép đo này, một cảm biến nhỏ được dán hoặc kẹp vào ngón tay hoặc ngón chân.
X-quang ngực. Chụp X-quang tạo hình ảnh về các mô, xương và cơ quan bên trong phổi
Chụp CT. Chụp cắt lớp vi tính (CT-Scan) sử dụng sự kết hợp của tia X và công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh của cơ thể. Chụp CT cho thấy hình ảnh chi tiết của bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, bao gồm xương, cơ, mỡ và các cơ quan. Chụp CT chi tiết hơn chụp X-quang tổng quát.

Điều trị viêm phế quản mạn tính như thế nào?

Điều trị viêm phế quản mạn tính với mục đích điều trị các nguyên nhân và triệu chứng, có thể bao gồm các điểm chính như:

Bỏ hút thuốc
Tránh xa khói thuốc và các chất kích thích phổi khác
Dùng thuốc qua đường uống để mở đường thở và giúp loại bỏ chất nhầy
Dùng thuốc dạng hít, chẳng hạn như thuốc giãn phế quản và steroid
Thở oxy hỗ trợ
Phẫu thuật loại bỏ các vùng phổi bị tổn thương
Ghép phổi, trong một số trường hợp hiếm hoi
Làm ẩm không khí
Phục hồi chức năng phổi để học cách sống chung với các vấn đề về hô hấp và duy trì hoạt động hàng ngày

Nhìn chung, việc điều trị cần thực hiện tại các cơ sở chuyên khoa.

Tổng kết

Biểu hiện của viêm phế quản mạn tính, COPD và thậm chí là hen phế quản có thể gần giống nhau và gây ra những nhầm lẫn. Nếu bạn nhận thấy các triệu chứng điển hình của bản thân cũng như những người xung quanh, điều cần thiết nhất là đến cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm và có những hỗ trợ kịp thời.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP