Những điều cần biết về hen phế quản

Hen phế quản là căn bệnh khá phổ biến – cứ 12 người thì có 1 người mắc bệnh – đến nổi có thể bạn không phải là người bệnh nhưng bạn có thể hiểu khá nhiều về nó.

Trên thực tế, còn nhiều thứ về căn bệnh này mà bạn chưa biết hết đó.

Dị ứng và hen phế quản thường đồng hành với nhau

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng phản ứng của cơ thể với các tác nhân dị ứng phổ biến – như gián, mạt bụi, nấm mốc, lông thú nuôi và phấn hoa – có thể gây viêm đường dẫn khí và dẫn tới sự khởi phát các triệu chứng của hen phế quản. Theo bác sỹ Albert Rizzo, cố vấn cấp cao của Hiệp hội phổi Hoa Kỳ, khi bạn bị hen phế quản và các loại thuốc dường như không phát huy tác dụng thì các tác nhân gây dị ứng chưa được phát hiện có thể là thủ phạm.

Do vậy, hãy tới gặp bác sỹ chuyên khoa dị ứng để biết được chính xác cái gì đang gây phiền toái cho bạn và tìm cách giải quyết.

Bạn có thể khởi phát bệnh hen phế quản khi đã trưởng thành

Bạn vừa bước qua sinh nhật tuổi 18 và vẫn hoàn toàn bình thường không có nghĩa là bạn sẽ không bị mắc hen phế quản. Mặc dù các triệu chứng thường tiến triển trước 5 tuổi nhưng chúng vẫn có thể xuất hiện vào bất cứ thời điểm nào trong cuộc đời. Hen phế quản khởi phát ở người lớn thường gây ra bởi phản ứng dị ứng với một số hóa chất ví dụ như tại nơi làm việc (khoảng 15% các ca mắc hen phế quản đều có liên quan đến công việc). Hormon, gien di truyền và các yếu tố khác thuộc môi trường cũng đóng vai trò rất quan trọng.

Bạn có thể chỉ xuất hiện các triệu chứng hen khi luyện tập thể thao

Nhiều người mắc hen phế quản để ý thấy rằng các triệu chứng của họ chỉ bùng phát khi họ chạy bộ hay đạp xe đạp, tuy nhiên khả năng các triệu chứng hen thường xuất hiện chỉ khi bạn hoạt động quá sức. Các ống phế quản dẫn khí vào phổi sẽ bị thu hẹp lại khi bạn gắng sức, dẫn đến co thắt các cơ xung quanh. Hiện tượng co thắt phế quản xảy ra khi gắng sức này thường diễn ra khi tập luyện ngoài thời tiết lạnh, khi hít thở không khí quá lạnh và khô. Hãy đi khám bác sỹ để được chẩn đoán chính xác. Có thể bạn sẽ phải dùng đến các loại thuốc trị hen phế quản dạng xông hít như albuterol trước khi có thể tham gia các lớp học nhảy Zumba và nhớ che miệng và mũi bằng khăn khi bạn tập luyện ngoài trời.

Hội chứng tiền kinh nguyệt có thể bị nhầm lẫn với hen phế quản

Tâm trạng ủ rũ, đầy hơi và… cơn hen phế quản? Theo một nghiên cứu trên tạp chí Chest, khoảng 40% những phụ nữ mắc hen phế quản nói rằng các triệu chứng của họ bắt đầu diễn biến tồi tệ hơn ngay trước khi bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt. Các nhà khoa học vẫn đang khám phá nguyên nhân của hiện tượng này tuy nhiên một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Immunology cho rằng chính sự thay đổi về nồng độ estrogen có thể làm tăng tình trạng viêm trong đường dẫn khí.

Các thuốc giảm đau OTC có thể gây kích thích cơ hen phế quản

Khoảng 10% những người mắc hen phế quản nhận thấy rằng các thuốc giảm đau chống viêm không steroid NSAIDs như aspirin, ibuprofen hay naproxen có thể làm nặng thêm bệnh hen phế quản. Các NSAIDs ức chế một số enzyme nhất định, làm tăng sản xuất leukotrien là một chất có thể gây co thắt đường dẫn khí. Không may là hiện chưa có biện pháp nào giúp dự đoán tình trạng mẫn cảm với NSAIDs trước khi nó diễn ra, tuy nhiên nếu bạn biết trước được mình thuộc nhóm đối tượng này, paracetamol có thể là lựa chọn an toàn hơn khi bạn bị đau đầu hay đau lưng.

Căng thẳng hay xúc động mạnh có thể gây khởi phát các triệu chứng

Bạn cảm thấy hoảng sợ và khó thở: liệu đây chỉ là do lo lắng quá mức, hay các triệu chứng của hen phế quản, hoặc cả hai? Stress là một trong những tác nhân gây kích thích cơn hen khá phổ biến, do vậy những người bị căng thẳng thần kinh báo cáo rằng các triệu chứng của họ xảy ra thường xuyên hơn mỗi khi họ cảm thấy áp lực. Các phản ứng liên quan đến stress, như khóc lóc hay lo âu, có thể gây ra những cơn khó thở bất thường làm thắt chặt các bó cơ xung quanh đường dẫn khí và gây khởi phát cơn hen.

Hen phế quản có thể đi kèm với tình trạng trào ngược dạ dày – thực quản

Tới 75% những người mắc hen phế quản thường bị mắc kèm chứng trào ngược dạ dày – thực quản (GERD), xảy ra khi acid dịch vị từ dạ dày trào ngược trở lại thực quản. Hiện người ta chưa biết được tại sao hai căn bệnh này lại thường xảy ra cùng lúc với nhau nhưng một số thuốc điều trị hen phế quản có thể là nguyên nhân. Mặc dù GERD có thể khiến các triệu chứng hen trở nên trầm trọng hơn nhưng một số thuốc điều trị GERD cũng có thể gây ta tác dụng tương tự. Do vậy, hãy hỏi ý kiến bác sỹ để có thể kiểm soát tốt được cả hai căn bệnh này.

Nguồn: Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

facebook.com/BVNTP