✴️ Tiêm truyền hóa chất vào màng bụng điều trị ung thư buồng trứng

Nội dung

ĐẠI CƯƠNG

Tiêm truyền hóa chất màng bụng cho phép đạt được nồng độ hóa chất trong khoang màng bụng cao hơn nhiều lần so với truyền hóa chất tĩnh mạch. Ngày nay có nhiều bằng chứng cho thấy truyền hóa chất màng bụng kết hợp với phẫu thuật công phá u tối đa giúp cải thiện thời gian sống thêm ở một số bệnh ung thư lan tràn phúc mạc, nhất là ung thư buồng trứng. Tuy nhiên phương pháp này chưa được phổ biến rộng rãi do tác dụng phụ của nó. 

 

CHỈ ĐỊNH:

Sau phẫu thuật lấy u tối đa của:

Ung thư buồng trứng giai đoạn III (tổn thương còn lại <=1cm).

 

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Viêm phúc mạc

Dính trong ổ bụng

 

CHUẨN BỊ 

Người thực hiện

Bác sỹ nội khoa điều trị ung thư.

Điều dưỡng. 

Phương tiện

Xe đẩy đựng dụng cụ

Khay đựng dụng cụ vô khuẩn, gạc vô khuẩn, cốc và bông tẩm cồn 

Quang treo, cọc treo, băng dính, kéo, kẹp Kocher

Bộ dây truyền, kim lấy thuốc

Kim lớn (kim Huber) để cắm vào túi cổng.

Buồng pha thuốc cách ly

Thuốc, hoá chất 

Các dung dịch để pha thuốc hoá chất 

Hộp thuốc cấp cứu

Nhiệt kế, máy đo huyết áp

Một túi cổng: được đặt ở dưới da vùng dưới lồng ngực

 Một ống thông màng bụng bằng silicon: Ống thông xuyên vào khoang màng bụng ở bên cạnh rốn và gắn với túi cổng.

Túi cổng và ống thông màng bụng thường được lắp đặt trong lần phẫu thuật công phá u. Nếu chưa chắc chắn chẩn đoán hoặc phẫu thuật xảy ra bất thường trong ổ bụng không đảm bảm an toàn thì nên trì hoãn việc lắp đặt.

Người bệnh

Giải thích về thủ thuật, các công việc, các bước tiến hành và các biến chứng có thể xảy ra để người bệnh biết và chuẩn bị tâm lý.

Hướng dẫn người bệnh các việc cần thiết để phối hợp thực hiện.

Người bệnh nghỉ ngơi tại giường

Người bệnh nên uống đầy đủ, đi đại tiểu tiện trước khi truyền

Hồ sơ bệnh án 

Bác sĩ khám người bệnh, ghi vào bệnh án, kiểm tra các xét nghiệm, viết y lệnh.

 

CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

Kiểm tra người bệnh

Hỏi tiền sử bệnh tật, tiền sử dị ứng của người bệnh. 

Đo mạch, nhiệt độ huyết áp, nhịp thở

Người bệnh nằm tại giường 

Thời gian tiến hành

Tiêm truyền hóa chất màng bụng có thể bắt đầu ngay sau khi phẫu thuật công phá u tối đa hoặc đợi đến khi vết mổ lành và lưu thông tiêu hóa phục hồi. Thời gian trì hoãn trung bình là 21 ngày sau phẫu thuật.

Thường sử dụng phác đồ 21 ngày cùng với hóa chất toàn thân.

Trình tự tiến hành

Tiêm truyền thuốc chống nôn: ondansetron và dexamethason

Truyền tĩnh mạch 1 lít nước muối đẳng trương trước khi bơm màng bụng

Cisplatin để tránh độc tính trên thận.

Người bệnh nằm ngửa hoặc đầu cao hơn mặt giường dưới 300.

Gây tê tại chỗ bằng lidocain trước truyền 30 phút.

Cispantin 50-100mg pha trong 1 lít nước muối đẳng trương ấm (370C) truyền vào khoang màng bụng. Sau đó truyền tiếp 1 lít nước muối đẳng trương nữa để giúp thuốc phân bố đều, nếu người bệnh quá khó chịu thì dừng lại.

Khi kết thúc tráng ống thông và túi cổng với 10ml heparin 100UI/ml và rút kim ra.

Sau khi truyền, người bệnh thay đổi tư thế, nghiêng từ bên này sang bên kia mỗi bên 15 phút trong vòng 1 giờ.

 

XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG

Cần đánh giá thường xuyên các dấu hiệu:

Đau bụng, các vấn đề liên quan đến đường truyền, nhiễm trùng, độc thần kinh, tổn thương thận và ức chế tủy.

Đau bụng:

Dừng truyền lít nước muối thứ hai và dùng thuốc giảm đau không opioid. Đau bụng độ 2 thì giảm liều. Đau bụng độ 3 thì chuyển sang dùng hóa chất truyền tĩnh mạch.

Nhiễm trùng (viêm phúc mạc, áp xe):

Sốt, tiêu chảy, nôn, bạch cầu tăng. Khi đó điều trị kháng sinh và ngừng truyền màng bụng

Tổn thương ruột (tắc ruột, thủng ruột):

Có thể do thuốc hoặc do thiết bị tiêm truyền. Cần phát hiện sớm (thông qua dấu hiệu đau bụng và chup XQ bụng) để xử trí kịp thời.

Rò dịch truyền qua vết mổ:

Dần trì hoãn truyền màng bụng đến khi lành vết thương.

Tắc ống thông:

Do tình trạng dính trong khoang phúc mạc hoặc do ung thư phát triển. Biểu hiện: dịch chảy ngược ra túi cổng hoặc dịch không chảy vào được.

Nôn muộn:

Cần điều trị phác đồ chống nôn đầy đủ để tránh làm tăng độc tính trên thận

 

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp

Chia sẻ trên Zalo
return to top