Tuổi tác
Thông thường, quá trình sản sinh collagen bắt đầu giảm xuống khoảng 1% mỗi năm, kể từ khi bạn bắt đầu bước vào cuối độ tuổi thanh thiếu niên (đầu những năm 20 tuổi). Tùy thuộc vào từng người mà giai đoạn này có thể bắt đầu sớm hay muộn.
Điều đáng buồn là quá trình này không thể tránh khỏi, cũng như bạn không thể kiểm soát chúng. Theo bác sỹ da liễu Gary Goldenberg từ Trường Y Icahn (Mỹ): “Cơ thể luôn tự cân bằng giữa sự suy giảm và sản sinh colllagen. Khi còn trẻ, cơ thể có thể sản sinh nhiều collagen hơn so với lượng collagen mất đi. Tuy nhiên, quá trình này sẽ dần suy giảm theo năm tháng, do quá trình tái tạo mô giảm đi”.
Bị tổn thương bởi tia UV
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tia UV trong ánh mặt trời có thể gây tổn thương da, làm suy giảm collagen trong da. Một nghiên cứu năm 2013 cho thấy, việc tiếp xúc với tia UV có thể làm tổn thương collagen thông qua nhiều cơ chế khác nhau, bao gồm gây tổn thương DNA của các tế bào sản sinh collagen, cũng như thúc đẩy sản sinh các gốc tự do gây tác động trực tiếp tới collagen trong da.
Hút thuốc lá
Hút thuốc lá có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực tới sức khỏe, bao gồm cả thúc đẩy quá trình lão hóa sớm. Theo bác sỹ Gary Goldenberg: “Hút thuốc lá có thể làm giảm lượng oxy tới các mô, khiến các mô không thể tái tạo, bị hư tổn và chết đi. Điều này có thể dẫn tới hình thành nếp nhăn sớm”.
Một nghiên cứu năm 2013 trên các cặp song sinh cho thấy, những người hút thuốc lá có nhiều nếp nhăn, vết chân chim trên gương mặt hơn so với những người không hút thuốc.
Chế độ ăn gây viêm
Bác sỹ Gary Goldenberg cho biết, tình trạng viêm là một trong những “kẻ thù” chính của các mô trong cơ thể, bao gồm cả các mô liên kết từ collagen.
Theo đó, chế độ ăn uống nhiều đường, nhiều carbohydrate đơn giản, các loại thực phẩm chế biến sẵn… có thể kích thích hệ miễn dịch, thúc đẩy tình trạng viêm trong cơ thể.
Đặc biệt, hàm lượng đường cao trong cơ thể khiến collagen trong da bị cứng lại, vỡ ra. Điều này có thể khiến da bị suy yếu, thúc đẩy tình trạng lão hóa sớm.
Căng thẳng, stress
Nhiều nghiên cứu cho thấy, tình trạng căng thẳng quá mức có thể kích hoạt quá trình viêm, làm giảm khả năng sản sinh collagen tự nhiên trong cơ thể.
Căng thẳng, stress cũng làm gia tăng hormone cortisol, từ đó góp phần làm giảm quá trình sản sinh collagen tự nhiên. Nguyên nhân là do khi cơ thể bận đối phó với các tác nhân gây căng thẳng, đối phó với tình trạng viêm, bạn sẽ không có đủ nguyên liệu để sản sinh ra collagen.
Di truyền
Di truyền là một yếu tố quan trọng, có thể quyết định lượng collagen cơ thể phá vỡ và tái tạo. Do đó, nếu bạn thấy ông bà, cha mẹ mình giữ được làn da đẹp, trẻ trung lâu, rất có khả năng bạn cũng sẽ được thừa hưởng điều này.
Tuy nhiên, do không thể kiểm soát yếu tố di truyền, bạn nên tập trung vào các yếu tố như chế độ ăn uống, kiểm soát căng thẳng… nếu muốn bảo vệ hàm lượng collagen trong da.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh