Bệnh vảy nến móng tay là gì?
Mặc dù vảy nến trông giống như bệnh da liễu, nhưng đây lại là bệnh mãn tính do hệ thống miễn dịch gây ra. Các triệu chứng bệnh vảy nến có thể thay đổi từ nhẹ đến nặng. Thông thường, sau 28-30 ngày, các tế bào da sinh sản một lần. Nhưng khi một người bị bệnh vảy nến, hệ thống miễn dịch sẽ hoạt động quá mức và làm cho các tế bào tăng sinh. Cứ khoảng 3-4 ngày, tế bào da lại sinh sản một lần. Kết quả là da của người bệnh sẽ dày lên, đỏ và ngứa. Móng tay cũng không ngoại lệ vì móng là một phần của da. Móng tay phát triển từ rễ móng nằm dưới lớp biểu bì. Bệnh vảy nến móng tay sẽ bắt đầu hình thành từ trong rễ móng. Dấu hiệu của bệnh vảy nến móng tay bao gồm:
- Móng bị rỗ, có vết lõm trên móng
- Đốm trắng trên móng
- Móng bị sọc
- Hình dạng, kích thước của móng thay đổi
- Móng dày lên
- Móng bị tách ra khỏi nền móng
- Đổi màu móng thường là màu vàng hoặc nâu
- Chảy máu dưới móng
Những thay đổi khác của móng:
- Bong tróc móng: Nếu móng bị bong ra khỏi nền móng, vi khuẩn sẽ phát triển trong khoảng trống này dẫn đến xuất hiện mảng màu vàng trên đầu móng.
- Tăng sừng dưới da: Là tình trạng nhiều lớp sừng tại biểu bì tăng sinh dưới móng. Khi tăng sinh, các tế bào này sẽ đẩy móng lên, gây khó chịu hoặc đau đớn khi người bệnh tác động lực lên chúng.
Các tình trạng có các triệu chứng tương tự
Bệnh vảy nến ở móng tay trông giống như bệnh nhiễm nấm, chẳng hạn như nấm móng. Bệnh này cũng làm cho móng dày lên. Bệnh nấm móng thường xảy ra cùng với bệnh vảy nến móng tay, chính vì vậy sẽ gây khó khăn cho việc chẩn đoán. Chẩn đoán chính xác bệnh rất quan trọng vì điều trị nhiễm nấm rất khác so với điều trị bệnh vảy nến móng tay.
Cách điều trị bệnh vẩy nến móng tay
Bệnh vảy nến móng tay không phải lúc nào cũng gây đau, nhưng nó làm mất thẩm mỹ, gây mặc cảm cho người bệnh. Do đó việc điều trị chủ yếu là ngăn chặn móng xấu đi. Các cách chữa bệnh vảy nến móng tay là:
- Thuốc bôi có tác dụng tại chỗ, chẳng hạn như kem bôi trực tiếp lên móng.
- Thuốc có tác dụng toàn thân, có ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể
- Phương pháp điều trị nội khoa, như tiêm thuốc vào nền móng.
Thuốc bôi tại chỗ
Kem, thuốc mỡ hoặc sơn móng tay có chứa các thành phần sau đây sẽ giúp cải thiện triệu chứng bệnh trong trường hợp nhẹ:
- Corticosteroid
- Calcipotriol, vitamin D3
- Tazarotene
- Tacrolimus
Người bệnh có thể dùng kết hợp các chất này với nhau để gia tăng hiệu quả điều trị, chẳng hạn như steroid với calcipotriol.
Thuốc có tác dụng toàn thân
Nếu bệnh vảy nến móng tay gây khó khăn cho việc đi lại hoặc sử dụng tay, bác sĩ sẽ kê toa thuốc trị vảy nến có tác dụng toàn thân cho người bệnh. Những loại thuốc này không tác động riêng biệt lên các khu vực có triệu chứng mà sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể người bệnh. Ví dụ một vài thuốc có tác dụng toàn thân:
- Methotrexate
- Cyclosporine
- Retinoids
- Apremilast (Otezla)
Khi sử dụng các loại thuốc này, cần mất một thời gian dài mới nhận thấy được những cải thiện rõ rệt trên móng.
Chế phẩm sinh học
Chế phẩm sinh học là những sản phẩm được điều chế, chiết xuất từ những thành phần nguyên liệu có sẵn trong tự nhiên. Chúng rất hữu ích trong việc điều trị một loạt tình trạng bệnh, bao gồm cả bệnh vảy nến và đặc biệt là vảy nến móng tay.
Diệt trừ nấm
Theo tổ chức Bệnh vảy nến quốc gia Hoa Kỳ, khoảng 1/3 số người bị bệnh vảy nến móng tay cũng bị nhiễm nấm. Vì vậy khi điều trị vảy nến, bác sĩ thường kê thêm toa thuốc điều trị nhiễm nấm cùng một lúc. Các thuốc dùng để trị nhiễm nấm cho người bệnh vảy nến bao gồm:
- Terbinafine
- Itraconazole
Tuy nhiên, những loại thuốc này sẽ gây ra tác dụng phụ như phát ban da hay tổn thương gan.
Corticoid
Điều trị bệnh vảy nến móng tay bằng cách tiêm corticosteroid vào nền móng. Phương pháp này tạo ra kết quả tích cực ở một số bệnh nhân, đặc biệt là khi nó được sử dụng cùng với các phương pháp điều trị tại chỗ. Để giảm thiểu cơn đau khi tiêm, bác sĩ sẽ dùng kèm theo chất gây tê. Bạn có thể tìm hiểu thêm: Lạm dụng corticoid trong điều trị vảy nến gây nguy hiểm.
Cắt bỏ móng tay
Nếu cần thiết, bạn sẽ cần phải cắt bỏ móng bị vảy nến đi. Các phương pháp cắt bỏ móng cho người bị vảy nến là:
- Phẫu thuật
- Dùng tia X
- Ure có nồng độ cao để loại bỏ móng
Tuy nhiên khi mọc lại, móng tay sẽ có vẻ ngoài bất thường. Nếu móng bị nhiễm trùng gây đau, bác sĩ sẽ kê thêm thuốc giảm đau cho người bệnh.
Điều trị không dùng thuốc
Bệnh vảy nến có thể điều trị bằng liệu pháp quang học hoặc tia laser. Tuy nhiên, có rất ít bằng chứng về tính hiệu quả của những phương pháp này. Do đó, các nhà khoa học không khuyến khích người bệnh tìm đến các phương pháp này để điều trị cho bệnh vảy nến. Điều trị bằng laser sẽ gây đau đớn cho người bệnh, còn điều trị bằng các liệu pháp quang học sử dụng tia cực tím làm tăng nguy cơ ung thư da.
Điều trị tại nhà cho bệnh vảy nến móng tay
Có nhiều biện pháp điều trị vảy nến móng tay tại nhà cho người bệnh, chẳng hạn như dùng giấm hoặc tỏi. Tuy vậy, vẫn chưa có bất kỳ tài liệu khoa học nào đề cập đến sự hiệu quả khi sử dụng các phương pháp tại nhà này. Các biện pháp khắc phục tại nhà không có tác dụng đối với bệnh vảy nến toàn thân. Ngoài ra, một số phương pháp có thể gây thêm đau hoặc tác dụng phụ không mong muốn. Tốt nhất, bạn nên nói chuyện với bác sĩ trước khi áp dụng bất cứ trị liệu tại nhà nào cho bản thân.
Làm sạch móng tay
Chăm sóc và vệ sinh tại nhà không thể ngăn ngừa bệnh vảy nến, nhưng có thể giúp tránh nhiễm trùng. Khi bị bệnh vảy nến móng tay, người bệnh nên cắt tỉa móng gọn gàng, sạch sẽ để ngăn chặn vi khuẩn tích tụ. Để loại bỏ bụi bẩn từ dưới móng tay, hãy ngâm tay trong nước xà phòng kháng khuẩn. Tránh làm sạch móng tay bằng vật sắc nhọn. Thoa kem dưỡng ẩm vào móng và lớp biểu bì giúp móng mềm mại. Làn da mềm mại sẽ giúp ngăn ngừa móng mọc ngược.
Phương pháp thẩm mỹ
Bệnh vảy nến móng tay đôi khi rất khó coi và khiến người bệnh cảm thấy xấu hổ. Trong trường hợp này, có thể chuyển sang các giải pháp thẩm mỹ. Tuy nhiên, khi áp dụng các phương pháp thẩm mỹ, bạn cần nhớ:
- Không chọc vào lớp biểu bì, vì việc làm này sẽ làm cho triệu chứng bệnh trở nên tồi tệ hơn, nhiễm trùng sẽ phát triển và dẫn đến bùng phát bệnh vảy nến.
- Không đeo móng giả, vì các hóa chất trong keo dán móng có thể làm hỏng và gây kích ứng nền móng.
Mẹo chăm sóc móng tay, móng chân cho người bệnh
Người bệnh cần thực hiện các bước sau để chăm sóc móng:
- Giữ móng tay ngắn, gọn gàng: giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và ngăn chặn móng bị gãy hoặc vỡ.
- Bảo vệ tay: Khi làm việc với các chất tẩy rửa, bảo vệ móng bằng cách đeo găng tay bằng cotton hoặc cao su, đặc biệt khi người bệnh đang bôi thuốc điều trị. Tuy nhiên, tránh găng tay cao su latex vì nó gây kích ứng da nhạy cảm.
- Sử dụng kem dưỡng ẩm: Giúp ngăn ngừa bàn tay và móng tay trở nên quá khô. Song chỉ nên lựa chọn những sản phẩm không có mùi để tránh các thành phần hóa học gây kích ứng không đáng có.
- Tránh cắn, cạy móng tay: Đây là thói quen tổn hại rất nhiều cho móng người bệnh vì gây nhiễm trùng và bùng phát bệnh vảy nến.
Cách phòng bệnh vảy nến móng tay
Bệnh vảy nến là bệnh bị ảnh hưởng bởi các gene di truyền. Vì vậy, việc phòng ngừa bệnh là không thể. Tuy nhiên, để giúp ngăn chặn bệnh vảy nến bùng phát và lây lan đến móng, người bệnh nên giữ cho móng khô cũng như bảo vệ chúng khỏi bị hư hại.
Khi nào nên đến gặp bác sĩ?
Bệnh vảy nến móng tay không phải là bệnh truyền nhiễm. Việc điều trị có thể làm giảm hoặc giúp kiểm soát các triệu chứng của bệnh. Nếu móng của bạn xuất hiện các triệu chứng bệnh vảy nến hoặc nhiễm nấm, hãy đi khám bác sĩ ngay lập tức. Người bệnh vảy nến cần phải thử qua vài phương pháp điều trị trước khi tìm ra phương pháp hiệu quả với mình. Khi điều trị, bệnh vảy nến móng tay cần một thời gian dài để cải thiện, có khi lên đến một năm sau khi cơn bùng phát bệnh xảy ra. Đặc biệt, chúng rất dễ tái phát nếu người bệnh không biết chăm sóc móng đúng cách.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh