Dấu hiệu nhận biết của nhiễm khuẩn huyết

Sốt

Mỗi năm, nhiễm khuẩn huyết có thể ảnh hưởng tới 1 triệu người Mỹ, theo thống kê của National Institute of General Medical Sciences, và một số thống kê khác còn cho thấy rằng, gần một nửa số người bị nhiễm khuẩn huyết sẽ tử vong vì bệnh này. Một cuộc khảo sát mới đây cho thấy, có khoảng 45% người Mỹ chưa bao giờ nghe nói đến tình trạng nhiễm khuẩn huyết – một tình trạng nguy hiểm xảy ra khi một tình trạng nhiễm trùng ở đâu đó trên cơ thể bắt đầu ảnh hưởng đến dòng máu. Những người có hệ miễn dịch suy yếu là những người dễ nhạy cảm nhất, nhưng bất cứ ai cũng có thể bị nhiễm khuẩn huyết từ một tình trạng nhiễm trùng ban đầu, ví dụ như viêm phổi, viêm đường tiết niệu hoặc thậm chí là một vết thương hở ở tay hoặc chân. Mặc dù nhiễm khuẩn huyết có thể điều trị dễ dàng bằng kháng sinh nếu phát hiện sớm, nhưng các triệu chứng của nhiễm khuẩn huyết có thể rất dễ nhầm lẫn với các tình trạng khác và thường không được chẩn đoán sớm. Đó là lý do vì sao việc biết được các dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết lại vô cùng quan trọng, và dấu hiệu đầu tiên cũng là dấu hiệu quan trọng nhất là sốt cao. Nhiễm khuẩn huyết xảy ra khi các độc tố từ các cơ quan bị nhiễm trùng đi vào dòng màu và gây viêm. Sốt là dấu hiệu quan trọng nhất của tình trạng nhiễm trùng hệ thống.

Hạ thân nhiệt

Tuy sốt là dấu hiệu quan trọng nhất, nhưng các chất độc từ tình trạng nhiễm khuẩn huyết lại có thể gây ra tình trạng ngược lại.Trong một số trường hợp, đáp ứng của cơ thể với tình trạng nhiễm trùng lại là hạ thân nhiệt, mặc dù tình trạng này rất hiếm gặp. Các nghiên cứu đã chứng minh được rằng, hạ thân nhiệt có thể là tình trạng nhiễm khuẩn huyết nặng hơn và tiên lượng cũng sẽ xấu hơn. Hiệp hội Nhiễm khuẩn huyết thế giới nói rằng, tình trạng sẽ trở nên đặc biệt đáng lo ngại nếu thân nhiệt giảm xuống dưới 36 độ C.

Ớn lạnh

Một điều nữa, cũng khá trớ trêu đó là, tình trạng ớn lạnh thường đi kèm với tăng thân nhiệt, và nếu đó là triệu chứng chính của bạn, thì hãy thông bao cho bác sỹ biết điều này. Ớn lạnh là một triệu chứng chỉ người bệnh mới có thể cảm nhận được, bác sỹ không thể nào quan sát được. Do vậy, sốt đi kèm ớn lạnh có thể sẽ bị nhầm lẫn với tình trạng nhiễm trùng khác, ví dụ như cúm. Chỉ khi sốt và ớn lạnh đi kèm với các triệu chứng tiêu biểu khác của nhiễm khuẩn huyết thì bệnh mới được chẩn đoán.

Đau hoặc khó chịu

Cơn đau bạn phải chịu đựng khi bị nhiễm khuẩn huyết có thể xảy ra trên toàn cơ thể, hoặc có khi chỉ đau ở một số điểm nhất định. Với một số người bệnh, một trong số những triệu chứng rõ ràng nhất của nhiễm khuẩn huyết là đau bụng, đau chân, nhưng những triệu chứng này lại rất dễ gây nhầm lẫn. Ví dụ về một trường hợp nhiễm khuẩn huyết tại Mỹ, một bệnh nhân được đưa tới phòng cấp cứu và được bác sỹ chẩn đoán rằng, anh ta bị khó chịu là do đau bụng và mất nước, nhưng không phát hiện ra tình trạng nhiễm khuẩn huyết do anh này bị đứt tay ở phòng tập gym. Sáng ngày hôm sau, anh ta tiếp tục cảm thấy đau và lại được người nhà đưa đi cấp cứu. Lúc này, anh mới được đưa vào khoa chăm sóc tích cực và đã rất yếu. 2 ngày sau, anh đã tử vong vì nhiễm khuẩn huyết. Bố mẹ của anh sau đó đã lập ra Quỹ hỗ trợ Rory Staunton theo tên của anh để tưởng nhớ anh và cũng để nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh nhiễm khuẩn huyết.

Tim đập nhanh

Khi bạn bị nhiễm khuẩn huyết, tim bạn sẽ cố gắng bơm máu đi để có thể chống lại tình trạng nhiễm trùng. Hai cách mà cơ thể sử dụng để tăng lượng máu được bơm đi đó là tăng nhịp tim hoặc tim sẽ đập (co bóp) mạnh hơn. Theo Mayo Clinic, nhịp tim trên 90 lần/phút  có thể là một dấu hiệu của nhiễm khuẩn huyết.

Hạ huyết áp

Hạ huyết áp có lẽ là biểu hiện nghiêm trọng nhất của tình trạng nhiễm trùng, có thể dẫn đến sốc nhiễm khuẩn – giai đoạn nghiêm trọng nhất của nhiễm khuẩn huyết. Hạ huyết áp xảy ra trong bệnh nhiễm khuẩn huyết, khi các mạch máu bắt đầu bị mất nước, động mạch và tĩnh mạch bắt đầu giãn ra, máu không thể lưu thông đi khắp cơ thể được nữa. Trong những trường hợp nặng, hạ huyết áp thậm chí còn không đáp ứng với việc bù dịch và người bệnh cần phải được tiêm thuốc trực tiếp vào tĩnh mạch để làm tăng huyết áp. Hướng dẫn mới nhất liên quan đến nhiễm khuẩn huyết hướng dẫn rằng, các bác sỹ nên thận trọng với các trường hợp huyết áp tâm thu giảm dưới 100mmHg.

Da tím tái, dính hoặc có đốm màu

Khi cơ thể dồn năng lượng để não và tim sử dụng, thì những cơ quan bộ phận khác, được coi là ít quan trọng hơn, sẽ nhận được ít năng lượng hơn bình thường, ví dụ như da. Khi bị nhiễm khuẩn huyết, cơ thể sẽ vận chuyển máu tới các cơ quan quan trọng nhất của cơ thể, máu cũng sẽ di chuyển từ các cơ quan ít quan trọng hơn, tới các cơ quan quan trọng để giúp bạn duy trì sự sống. Hậu quả là, lượng máu tới da có thể sẽ giảm đi và khiến da bạn trở nên tím tái, nhợt nhạt. Trường hợp bệnh nhân người Mỹ ở bài viết phần 1, da anh ta xuất hiện những đốm màu lạ và các bác sỹ đã bỏ qua dấu hiệu này, và do vậy, không thể chẩn đoán được là anh ta bị nhiễm khuẩn huyết. Ngoài ra, da tím tái cũng có thể là dấu hiệu cho thấy bạn sắp bị ngất.

Buồn ngủ hoặc không tỉnh táo

Mặc dù đây là dấu hiệu thường phổ biến hơn ở người cao tuổi, nhưng người trẻ cũng có thể xuất hiện triệu chứng này. Cũng giống như khi bạn bị cảm lạnh hoặc khi bạn bị mệt, khi bị nhiễm khuẩn huyết, cơ thể cũng cần được nghỉ ngơi để chống lại tình trạng nhiễm trùng. Và tình trạng hạ huyết áp trong bệnh nhiễm khuẩn huyết cũng góp phần gây ra triệu chứng này. Khi huyết áp của bạn hạ xuống tới dưới một ngưỡng nào đó, bạn sẽ không có đủ máu lưu thông tới não, và trở nên buồn ngủ, kém tỉnh táo hơn.

Khó thở

Một dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết khác được đề cập đến trong hướng dẫn mới đó là nhịp thở nhiều hơn 22 nhịp/phút. Nhiễm khuẩn huyết khiến bạn thở nhanh hơn vì 2 lý do. Thứ nhất, nếu tình trạng nhiễm trùng xảy ra ở phổi (ví dụ như viêm phổi) thì lượng khí oxy bạn hít vào sẽ bị giảm đi. Nhưng nếu bạn không bị nhiễm trùng tại phổi, và nếu tình trạng nhiễm trùng tiến triển, thì cơ thể sẽ cần thêm khí oxy và tăng giải phóng khí CO2. Cơ thể sẽ đáp ứng với việc này bằng cách thở nhanh hơn và khiến bạn khó thở. Ngoài ra, khó thở cũng có thể là dấu hiệu của một cơn nhồi máu cơ tim.

Giảm tiểu tiện

Do tình trạng mất nước xảy ra khi bị nhiễm khuẩn huyết, nên người mắc bệnh này sẽ đi tiểu ít hơn. Tiểu ít cũng có thể là do bạn ăn uống ít đi khi bạn cảm thấy mệt, hoặc khi bạn nôn nhiều hay bị tiêu chảy. Nhưng đôi khi, tiểu ít cũng là một dấu hiệu của một tình trạng khác nghiêm trọng hơn: thoát dịch khỏi lòng mạch. Bạn hãy tưởng tượng mạch máu giống như một vòi nước để tưới cây, và có hàng triệu cái lỗ nhỏ trên vòi nước, khiến nước sẽ bị thoát ra ngoài vào trong cơ thể.

Buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy

Các triệu chứng về đường tiêu hóa cũng có thể sẽ khiến các bác sỹ nhầm lẫn. Các vấn đề về ruột non có thể là hậu quả của một tình trạng viêm ruột ban đầu và có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết. Hoặc, khi cơ thể vận chuyển máu tới các cơ quan quan trọng, thì máu tới các cơ quan ít quan trọng hơn ví dụ như ruột, sẽ bị giảm đi, và gây ra một số triệu chứng về tiêu hóa do lượng máu được cấp không đủ.

Nguồn: Viện y học ứng dụng Việt Nam

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp