Bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn – Những điều người lao động cần biết và quy trình giám định y khoa

1. Bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn là gì?

Điếc nghề nghiệp do tiếng ồn là tình trạng giảm thính lực tiếp nhận xảy ra do người lao động tiếp xúc kéo dài với tiếng ồn có cường độ cao trong môi trường làm việc. Tiếng ồn kéo dài làm tổn thương các tế bào lông của ốc tai trong, dẫn đến suy giảm khả năng nghe và ảnh hưởng đến giao tiếp cũng như chất lượng cuộc sống.

Đây là một trong những bệnh nghề nghiệp thường gặp trong các ngành công nghiệp có mức tiếng ồn cao. Tổn thương thính giác do tiếng ồn thường diễn tiến từ từ, xuất hiện ở cả hai tai và không thể phục hồi hoàn toàn. Vì vậy, việc phát hiện sớm và phòng ngừa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Những ngành nghề có nguy cơ cao

• Công nhân cơ khí, luyện kim, dệt may, sản xuất vật liệu xây dựng.

• Người vận hành máy nén khí, máy phát điện, động cơ công suất lớn.

• Công nhân khai thác mỏ, thi công cầu đường, đóng tàu.

• Nhân viên làm việc tại sân bay, nhà máy điện, xưởng gia công kim loại.

• Một số lực lượng làm việc trong môi trường có tiếng nổ hoặc tiếng ồn cường độ cao.

2. Triệu chứng lâm sàng: Những dấu hiệu cần lưu ý

Bệnh thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm nên người lao động dễ bỏ qua các biểu hiện ban đầu.

Các triệu chứng thường gặp gồm:

• Ù tai, đặc biệt sau giờ làm việc.

• Cảm giác nghe kém dần ở cả hai tai.

• Khó nghe các âm thanh có tần số cao.

• Thường xuyên phải yêu cầu người khác nhắc lại khi trò chuyện.

• Khó giao tiếp trong môi trường có nhiều tiếng ồn.

• Có xu hướng tăng âm lượng tivi, điện thoại hoặc các thiết bị nghe.

Nếu tiếp tục tiếp xúc với tiếng ồn mà không có biện pháp bảo vệ phù hợp, tình trạng giảm thính lực sẽ tiến triển nặng hơn và ảnh hưởng đáng kể đến khả năng giao tiếp cũng như hiệu quả lao động.

3. Chẩn đoán điếc nghề nghiệp do tiếng ồn được thực hiện như thế nào?

Việc chẩn đoán bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn được thực hiện tại cơ sở khám bệnh nghề nghiệp theo quy định của Bộ Y tế. Chẩn đoán dựa trên sự kết hợp giữa tiền sử nghề nghiệp, khám chuyên khoa Tai Mũi Họng và các thăm dò chức năng thính giác.

Tiền sử nghề nghiệp và yếu tố tiếp xúc

Bác sĩ sẽ đánh giá:

• Nghề nghiệp và vị trí công việc.

• Thời gian làm việc trong môi trường có tiếng ồn.

• Mức độ tiếp xúc với tiếng ồn nghề nghiệp.

• Việc sử dụng phương tiện bảo vệ thính giác.

• Hồ sơ quản lý sức khỏe nghề nghiệp và các tài liệu liên quan (nếu có).

Đo thính lực

Đo thính lực đơn âm là thăm dò quan trọng trong chẩn đoán.

Đặc điểm thường gặp ở điếc nghề nghiệp do tiếng ồn là giảm sức nghe kiểu tiếp nhận, thường xuất hiện trước ở các tần số cao, đặc biệt khoảng 4.000 Hz, sau đó có thể lan sang các tần số lân cận khi bệnh tiến triển.

Các thăm dò hỗ trợ

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các kỹ thuật như:

• Đo nhĩ lượng.

• Phản xạ cơ bàn đạp.

• Đo âm ốc tai (OAE).

• Điện thính giác thân não (ABR).

Các xét nghiệm này giúp đánh giá khách quan chức năng thính giác và hỗ trợ chẩn đoán khi cần thiết.

Chẩn đoán phân biệt

Bác sĩ sẽ loại trừ các nguyên nhân giảm thính lực không liên quan đến nghề nghiệp như:

• Lão thính.

• Viêm tai giữa mạn tính.

• Chấn thương tai hoặc sọ não.

• Giảm thính lực do thuốc có độc tính trên tai.

• Một số bệnh lý tai trong khác.

4. Giám định y khoa được thực hiện như thế nào?

Sau khi đã được chẩn đoán mắc bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn và đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, người lao động có thể được giới thiệu đến Hội đồng Giám định y khoa để đánh giá mức suy giảm khả năng lao động nhằm giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội.

Nội dung giám định

Hội đồng Giám định y khoa không thực hiện chẩn đoán bệnh nghề nghiệp mà căn cứ trên:

• Hồ sơ khám bệnh nghề nghiệp.

• Hồ sơ bệnh án.

• Kết quả khám chuyên khoa Tai Mũi Họng.

• Kết quả đo thính lực và các thăm dò chức năng thính giác.

• Mức độ ảnh hưởng của giảm thính lực đến khả năng lao động.

• Các quy định chuyên môn hiện hành của Bộ Y tế.

Trong những trường hợp cần thiết, Hội đồng có thể xem xét các kết quả thăm dò khách quan nhằm hỗ trợ đánh giá toàn diện tình trạng giảm thính lực.

Đánh giá mức suy giảm khả năng lao động

Việc xác định mức suy giảm khả năng lao động không dựa trên một kết quả đo đơn lẻ mà được đánh giá tổng hợp dựa trên:

• Mức độ giảm thính lực.

• Khả năng giao tiếp và chức năng nghe.

• Kết quả khám chuyên khoa.

• Các thăm dò cận lâm sàng.

• Hồ sơ chuyên môn.

• Các quy định hiện hành về giám định y khoa.

Nếu tình trạng giảm thính lực tiếp tục tiến triển hoặc xuất hiện các ảnh hưởng chức năng mới, người lao động có thể được xem xét giám định lại theo quy định nhằm bảo đảm quyền lợi về bảo hiểm xã hội.

5. Lời khuyên từ bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

Bảo vệ thính lực cần được thực hiện ngay từ khi bắt đầu làm việc trong môi trường có tiếng ồn. Người sử dụng lao động cần áp dụng các biện pháp giảm tiếng ồn tại nguồn, kiểm soát môi trường lao động, tổ chức quan trắc tiếng ồn định kỳ và khám sức khỏe nghề nghiệp theo quy định.

Người lao động cần sử dụng đúng và đầy đủ các phương tiện bảo vệ thính giác như nút tai hoặc chụp tai chống ồn phù hợp với đặc điểm công việc; hạn chế tiếp xúc kéo dài với tiếng ồn lớn; đồng thời tham gia khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm tình trạng giảm thính lực.

Nếu bạn thường xuyên làm việc trong môi trường có tiếng ồn lớn và xuất hiện các triệu chứng như ù tai, nghe kém hoặc khó giao tiếp, hãy đến Bệnh viện Nguyễn Tri Phương để được khám chuyên khoa Tai Mũi Họng, đo thính lực và đánh giá bệnh nghề nghiệp. Việc phát hiện sớm, theo dõi đầy đủ và lập hồ sơ bệnh án đúng quy định sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cũng như là một trong những căn cứ quan trọng để giải quyết các quyền lợi về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật.