Quy trình kỹ thuật theo dõi chức năng não liên tục ở trẻ sơ sinh

I. ĐẠI CƯƠNG

Theo dõi chức năng não liên tục ở trẻ sơ sinh là hình thức sử dụng các thiết bị y tế để ghi lại và quan sát hoạt động điện của não một cách liên tục theo thời gian thực, thường trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày, nhằm phát hiện tình trạng co giật dưới lâm sàng hoặc đánh giá tình trạng não tổn thương cũng như đáp ứng sau điều trị của trẻ sơ sinh.

Phương pháp được sử dụng phổ biến nhất là điện não đồ tích hợp biên độ (aEEG).

II. CHỈ ĐỊNH

Theo dõi hoạt động não trong các trường hợp có nguy cơ hoặc biểu hiện tổn thương não:

- Bệnh não thiếu oxy thiếu máu cục bộ ở trẻ sơ sinh (HIE) do sinh ngạt, sau hồi sức ngừng hô hấp tuần hoàn

- Trẻ có co giật hoặc nghi ngờ có co giật.

- Trẻ sinh non có xuất huyết não

- Trẻ viêm não - màng não

- Trẻ có các biến cố: sốc, ngừng tim, hôn mê hoặc cơn ngừng thở ở trẻ đủ tháng

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Tổn thương da đầu không thể đặt đuợc các điện cực

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện

- 01 bác sĩ đọc kết quả aEEG

- 01 điều dưỡng

2. Thiết bị y tế

- 01 máy theo dõi aEEG

- 01 bộ thu nhận tín hiệu theo máy

- 01 bộ điện cực aEEG dạng cốc (dùng nhiều lần)/hoặc kim (dùng một lần)

- 01 máy tính dùng để lưu và đọc kết quả aEEG

3. Thuốc: 05 mL dung dịch sucrose 24% (nếu dùng điện cực kim)

4. Vật tư

- 1/10 típ gel làm sạch điện cực cho điện cực dạng cốc

- 20 mL gel dẫn điện cho điện cực dạng cốc

- 01 dao cạo tóc (dùng một lần) kèm máy cạo tóc nếu có

- 03 gói gạc y tế

- 01 gói tăm bông

- 1/4 cuộn băng keo dán

- 20 mL dung dịch cồn vệ sinh da đầu

- 10 mL dung dịch xà phòng khử khuẩn rửa tay

- 30 mL dung dịch sát khuẩn tay nhanh

- 100 mL dung dịch vệ sinh bề mặt máy theo dõi aEEG

- 01 đôi găng sạch

- 01 phiếu đọc kết quả aEEG

5. Người bệnh: Giải thích cho người nhà về nhu cầu cần theo dõi aEEG, thời gian theo dõi, các bước thực hiện, các nguy cơ

6. Hồ sơ bệnh án

- Phiếu theo dõi chăm sóc của điều dưỡng hàng ngày

- Phiếu đọc kết quả của bác sĩ

7. Thời gian thực hiện:

Tuỳ vào bệnh cảnh lâm sàng

- Đối với bệnh nhân HIE có điều trị hạ thân nhiệt chủ động, thời gian theo dõi aEEG bắt đầu từ trước khi hạ thân nhiệt, trong suốt quá trình điều trị hạ thân nhiệt và làm ấm, tổng thời gian theo dõi là 96 giờ

- Đối với các chỉ định khác, thời gian theo dõi aEEG ít nhất 24 giờ

- Mỗi 12 giờ theo dõi aEEG, bác sĩ cần rà soát toàn bộ bản ghi và phân tích dữ liệu aEEG, mất khoảng 45 phút

8. Địa điểm thực hiện: phòng bệnh cấp cứu sơ sinh, hồi sức sơ sinh

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Cài đặt hệ thống theo dõi aEEG

- Bước 1: Giảm đau cho trẻ bằng sucrose 24% trước khi thực hiện thủ thuật 2 phút (nếu dùng điện cực kim)

- Bước 2: Chuẩn bị vùng da đầu để đặt điện cực

+ Rửa tay thường quy, mang găng sạch

+ Tiến hành cạo tóc từ vùng trán đến đỉnh đầu và 2 bên (1/2 đầu trẻ)

+ Vệ sinh lại vùng da vừa cạo bằng gạc thấm cồn

+ Tháo bỏ găng, rửa tay bằng dung dịch rửa tay nhanh

- Bước 3: Đặt điện cực lên da đầu

+ Dùng tăm bông lấy gel và thoa vào các điện cực dạng cốc

+ Xác định các vị trí dán điện cực Ref, C3, C4, P3, P4 như hình vẽ

+ Gắn các điện cực Ref, C3, C4, P3, P4 vào các vị trí tương ứng trên da đầu: đầu tiên dán điện cực ở trán (vị trí Ref), sau đó dán ở các vị trí bên đầu (C3, C4, P3, P4)

+ Cố định điện cực bằng băng keo

- Bước 4: Tiến hành kết nối hệ thống theo dõi aEEG

+ Kết nối các điện cực vào bộ thu nhận tín hiệu aEEG

+ Kết nối bộ thu nhận tín hiệu với máy theo dõi aEEG

+ Kiểm tra thấy có sóng điện não xuất hiện trên máy theo dõi aEEG

- Bước 5: Kết thúc quá trình cài đặt hệ thống theo dõi ban đầu

+ Vệ sinh, dọn dẹp

+ Rửa tay thường quy

2. Theo dõi trong quá trình đo aEEG:

- Kiểm tra định kỳ các vị trí đặt điện cực và đánh giá chất lượng tín hiệu mỗi 3 giờ

- Phát hiện và xử lý khi tín hiệu nhiễu

- Ghi nhận sinh hiệu và các bất thuờng thần kinh trên lâm sàng

- Ghi nhận các tín hiệu bất thường trên aEEG

- Ghi chép hồ sơ (phiếu theo dõi)

3. Kết thúc quá trình theo dõi

- Tắt máy theo dõi

- Tháo rời các điện cực, bộ thu nhận tín hiệu

- Vệ sinh da đầu bệnh nhân

- Thu dọn, vệ sinh điện cực, vệ sinh máy

- Rửa tay trước và sau theo quy định

VI. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ CÁC VẤN ĐỀ