Quy trình phẫu thuật chuyển vạt da tại chỗ cho khuyết da bàn tay

1. ĐẠI CƯƠNG

- Là phẫu thuật sử dụng các vạt tại chỗ để tạo hình che phủ khuyết da bàn tay. Kỹ thuật lấy vạt da từ một vị trí khác trên bàn tay chuyển đến vị trí khuyết da ở bàn tay để che phủ và tạo hình lại da bàn tay.

- Nguyên lý:

+ Lấy vạt da từ vị trí cho vạt có mạch máu nuôi dưỡng riêng.

+ Chuyển vạt da đến vị trí khuyết da ở bàn tay. Cố định vạt

+ Băng bó và theo dõi tình trạng vạt da.

- Mục đích:

+ Che phủ khuyết da bàn tay do tai nạn, bỏng, bệnh lý hoặc hậu phẫu thuật.

+ Tạo hình lại da bàn tay trông tự nhiên và cải thiện chức năng.

+ Bảo vệ các cấu trúc bên dưới da như gân, dây thần kinh, xương khớp.

2. CHỈ ĐỊNH

- Tổn thương khuyết da phần mềm bàn tay do bỏng hoặc di chứng chấn thương, vết thương mất da

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Bệnh lý toàn thân phối hợp nặng

- Vết thương nhiễm trùng, đang tiếp tục hoại tử

- Tình trạng tại chỗ không cho phép

- Khuyết hổng da phần mềm quá rộng

4. THẬN TRỌNG

- Người bệnh có bệnh lý toàn thân mạn tính chưa được kiểm soát ổn định

- Người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện:

- Bác sĩ: 02

- Điều dưỡng: 02

5.2 Thuốc:

- Thuốc gây tê

- Thuốc co mạch

- Nước cất

5.3. Thiết bị y tế:

- Băng dính cố định mũi, băng dính cá nhân, băng dính trong

- Bộ dây truyền dịch, dây hút dịch, dây nối bơm tiêm điện, dây dẫn lưu silicon

- Bơm tiêm: 1ml, 5ml, 10 ml, 20 ml, 50 ml

- Kim luồn tĩnh mạch, kim tiêm dùng 1 lần

- Khóa ba ngã

- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ

- Chỉ phẫu thuật

- Gạc phẫu thuật

- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật

- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật

- Vật liệu cầm máu

- Tấm trải nilon

- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình

- Bộ dụng cụ phẫu thuật cơ bản

- Máy sưởi ấm

- Monitor theo dõi người bệnh

- Dao mổ điện

5.4. Người bệnh:

- Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh và tình trạng chung, khả năng điều trị phẫu thuật và các bước tiến hành dự kiến, các tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do gây mê, gây tê, thuốc điều trị hoặc do cơ địa người bệnh.

- Nâng cao thể trạng, cân bằng các rối loạn do hậu quả của bệnh hoặc các bệnh kèm theo, cơ địa…

- Chuẩn bị trước phẫu thuật: vệ sinh vùng mổ và các chuẩn bị phẫu thuật theo quy định khác.

- Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật để ký hồ sơ bệnh án.

5.5. Hồ sơ bệnh án:

- Bệnh án ngoại khoa

- Người bệnh và người nhà ký hồ sơ bệnh án

5.6. Thời gian phẫu thuật: 02 giờ

5.7. Địa điểm thực hiện kĩ thuật: Phòng phẫu thuật bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh, tuyến huyện hoặc tại phòng thủ thuật của khoa phòng

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh:

a. Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...

b. Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật

c. Đặt tư thế bệnh nhân: nằm ngửa, tay dạng 70 độ

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KĨ THUẬT

Vô cảm: Gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng

6.1. Bước 1:

- Bộc lộ toàn bộ cẳng bàn tay

- Đo đạc xác định vị trí và hình thái của tổn khuyết và vạt da tại chỗ

6.2. Bước 2:

- Sát khuẩn, trải toan, bộc lộ phần cẳng bàn tay

- Cắt lọc mép, làm sạch kỹ vết thương

6.3. Bước 3:

- Thiết kế các vạt da tại chỗ

- Rạch da, bóc tách tạo vạt da tại chỗ

- Cầm máu kĩ

6.4. Bước 4:

- Chuyển vạt tại chỗ che phủ khuyết da phần mềm

- Khâu tạo hình: chỉ vicryl 4/0 - 5/0 và nylon 4/0 – 5/0

6.5. Bước 5:

- Bôi mỡ kháng sinh.

- Đặt gạc ẩm.

- Băng ép nhẹ.

6.6. Kết thúc quy trình:

- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật

- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ

- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi:

- Toàn trạng: các dấu hiệu sinh tồn sau mổ (mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở) - Tình trạng tri giác, vết mổ, dẫn lưu

7.2. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật:

- Tai biến của gây tê: dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ. Xử trí: chống sốc, chống dị ứng

- Chảy máu: máu chảy qua vết thương. Xử trí: cầm máu, thuốc co mạch

7.3. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật:

- Nhiễm trùng. Xử trí: thay băng, điều trị kháng sinh, mở tháo mủ nếu cần.

- Hoại tử vạt: Xem xét giải phóng cuống, cắt chỉ giảm căng vết mổ. Nặng thì chăm sóc vết thương chuẩn bị mổ thì 2

7.4. Biến chứng muộn:

- Sẹo co kéo. Xử trí: thuốc bôi, vạt lý trị liệu, phẫu thuật

- Vạt dày. Xử trí làm mỏng vạ bằng phẫu thuật

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Neligan PC. Plastic Surgery: 6 Volume Set - E-Book. Elsevier Health Sciences; 2023.

- Walsh JF. The Anatomy and Functions of the Muscles of the Hand. Legare Street Press; 2022.

- Wolfe SW, Pederson WC, Kozin SH, Cohen MS. Green’s Operative Hand Surgery E- Book: 2-Volume Set. Elsevier Health Sciences; 2021.

- Quyết định số 3448/QĐ-BYT ngày 7/6/2018 về việc Ban hành tài liệu hướng dẫn quy trình kỹ thuật phẫu thuật vi phẫu của Bộ trưởng Bộ Y tế.