Quy trình phẫu thuật tạo hình khuyết da niêm mạc vùng âm hộ bằng vạt da tại chỗ

1. ĐẠI CƯƠNG

- Định nghĩa: Phẫu thuật tạo hình khuyết da niêm mạc vùng âm hộ bằng vạt da tại chỗ là phẫu thuật sử dụng vạt da lân cận tổn khuyết (vùng bẹn, đùi trong) để che phủ khuyết  phần mềm âm hộ nhằm che phủ và khôi phục cấu trúc vùng bị khuyết.

- Nguyên lý: Sử dụng vạt da tại chỗ với các kĩ thuật: dồn đẩy, hoặc chuyển vạt hoặc vạt xoay để che phủ khuyết tổn vùng âm hộ. Vạt da được chọn có đặc điểm tương đồng với da niêm mạc vùng âm hộ để đảm bảo chức năng và thẩm mỹ, tránh sẹo co kéo.

- Mục đích:

+ Che phủ khuyết da niêm mạc vùng âm hộ.

+ Khôi phục chức năng: đảm bảo âm hộ hoạt động bình thường: chức năng tiểu tiện, quan hệ tình dục, bảo vệ cơ quan sinh dục

+ Cải thiện về mặt thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống, hạn chế sẹo co kéo.

2. CHỈ ĐỊNH

Khuyết da niêm mạc vùng âm hộ do các nguyên nhân: chấn thương, nhiễm trùng hoặc sau cắt bỏ khối u.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Bệnh lý toàn thân không đủ điều kiện cho một phẫu thuật kéo dài.

- Toàn thân hoặc tại chỗ đang trong tình trạng nhiễm khuẩn cấp tính nặng.

- Rối loạn đông máu.

4. THẬN TRỌNG

Bệnh nhân có viêm nhiễm tổ chức vùng lân cận

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện

- Bác sĩ: 03 (01 Phẫu thuật viên + 02 phụ phẫu thuật).

- Điều dưỡng: 02.

5.2. Thuốc

- Thuốc co mạch (adrenalin 1mg/1ml, ...)

- Nước cất: pha với thuốc co mạch (adrenalin, ...) thành dung dịch thuốc co mạch (adrenalin 1/200000, ...)

- Dung dịch nước muối (NaCl 0.9%, …): rửa vết mổ

5.3. Vật tư

- Bơm tiêm: 5ml

- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ

- Chỉ không tiêu đơn sợi, chỉ tiêu đơn sợi (các cỡ)

- Chỉ tiêu đa sợi các cỡ

- Các loại gạc: gạc phẫu thuật, gạc dẫn lưu

- Găng tay khám, găng tay phẫu thuật

- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật

5.4. Trang thiết bị

- Bộ dụng cụ phẫu thuật tạo hình

- Kính lúp phẫu thuật

- Monitor theo dõi người bệnh

- Dao mổ điện

5.5. Người bệnh

- Khám lâm sàng toàn thân: cân nặng, chiều cao, tuổi, diễn biến cân nặng trong tiền sử, tiền sử bệnh tật

- Làm đủ bộ xét nghiệm thường quy, Xquang lồng ngực

- Giải thích người bệnh và người nhà trước phẫu thuật về phương pháp vô cảm, kỹ thuật mổ, vị trí cho vạt, kế hoạch và chăm sóc sau mổ, nguy cơ biến chứng có thể xảy ra, hướng điều trị dự kiến.

- Chuẩn bị phẫu thuật: cạo lông, vệ sinh sạch sẽ vùng phẫu thuật và các chuẩn bị phẫu thuật theo quy định khác.

5.6. Hồ sơ bệnh án

- Bệnh án ngoại khoa

- Người bệnh và người nhà ký hồ sơ bệnh án.

5.7. Dự kiến thời gian phẫu thuật: Dự kiến 180 phút (3 giờ).

5.8. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Phòng phẫu thuật

5.9. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh

a) Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật...

b) Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật

c) Đặt tư thế bệnh nhân nằm ngửa tư thế sản khoa giạng tay trên bàn kê tay

6.TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

Vô cảm: Gây mê toàn thân hoặc gây tê vùng

6.1. Bước 1: Chuẩn bị nền nhận vạt.

- Làm sạch tổn khuyết, cắt lọc mép xung quanh, cắt lọc tổ chức giả mạc và hoại tử - Rửa sạch tổn thương vùng âm hộ bằng nước muối sinh lý betadin

- Đo lại kích thước tổn khuyết vùng âm hộ

- Thiết kế lại vị trí cho vạt theo kích thước tổn khuyết (vùng bẹn, đùi trong,…)

6.2. Bước 2: Rạch da theo thiết kế

Bóc tách vạt, nâng vạt lên, kiểm tra cấp máu mép vạt

6.3. Bước 3: Chuyển vạt tới vị trí khuyết phần mềm âm hộ, khâu tạo hình che phủ

6.4. Bước 4: Khâu đóng nơi cho vạt, đặt dẫn lưu dưới vạt nếu cần.

6.5. Bước 5: Kết thúc quy trình:

- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.

- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ.

- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1 Theo dõi

- Toàn trạng bệnh nhân: mạch, nhiệt độ, huyết áp duy trì ổn định, thân nhiệt

- Theo dõi vạt trong 48 giờ đầu, phát hiện sớm biến chứng. Theo dõi màu sắc, nhiệt độ, trương lực, refill.

- Phát hiện sớm những biến chứng như thiểu năng động mạch, tắc mạch, thiểu năng tĩnh mạch xử trí sớm

7.1. Tai biến trong khi thực hiện kĩ thuật

- Tai biến của gây tê, gây mê: Dị ứng, phản ứng thuốc, sốc phản vệ... Xử trí: Chống sốc, thuốc chống dị ứng.

- Chảy máu: qua nơi cho vạt và nhận vạt. Xử trí cầm máu kỹ.

7.2. Tai biến sau khi thực hiện kĩ thuật

- Nhiễm trùng: Vết mổ sưng tấy, viêm đỏ, chảy dịch đục. Xử trí: thay băng, cấy dịch vết thương, mở vết thương nếu cần, điều trị theo kháng sinh đồ.

- Thiểu năng động mạch: vạt nhợt lạnh, refill chậm, mất trương lực. Xử trí: mổ cấp cứu sớm tìm nguyên nhân xử trí

- Thiểu năng tĩnh mạch: vạt tím, refill nhanh, ứa máu đen mép vạt. Xử trí: mổ cấp cứu sớm

7.3. Biến chứng muộn

- Tại chỗ: hoại tử vạt 1 phần hoặc toàn bộ. Xử trí thay băng và dùng kháng sinh, cắt lọc chăm sóc tại chỗ, xét phẫu thuật lại

- Chậm liền vết mổ: Xử trí thay băng, chăm sóc tại chỗ, nếu cần thì khâu lại.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Fin A, Rampino Cordaro E, Guarneri GF, et al. Experience with gluteal V-Y fasciocutaneous advancement flaps in vulvar reconstruction after oncological resection and a modification to the marking: Playing with tension lines. Int Wound J 2019;16:96-102.10.1111/iwj.12997 [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

- Tock S, Wallet J, Belhadia M, et al. Outcomes of the use of different vulvar flaps for reconstruction during surgery for vulvar cancer. Eur J Surg Oncol 2019;45:1625-31.10.1016/j.ejso.2019.04.012 [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

- Hollenbeck ST, Toranto JD, Taylor BJ, et al. Perineal and lower extremity reconstruction. Plast Reconstr Surg 2011;128:551e-63e. 10.1097/PRS.0b013e31822b6b87 [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

- Salgarello M, Farallo E, Barone-Adesi L, et al. Flap algorithm in vulvar reconstruction after radical, extensive vulvectomy. Ann Plast Surg 2005;54:184-90. 10.1097/01.sap.0000141381.77762.07 [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

- John HE, Jessop ZM, Di Candia M, et al. An algorithmic approach to perineal reconstruction after cancer resection--experience from two international centers. Ann Plast Surg 2013;71:96-102. 10.1097/SAP.0b013e3182414485 [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]