✴️ Vị thuốc Bán biên liên

Nội dung

Tên tiếng việt: Bán biên liên, Lỗ bình, Lô biên

Tên khác : Puon suen lien; Lỗ bình trung quốc; Lô biên

Tên khoa học: Lobelia chinensis Lour.

Họ: Lobeliaceae

Công dụng: Giải độc, tiêu viêm (cả cây). Chữa xơ gan cổ trướng, viêm gan cổ phù thũng.

1. Mô tả:

  • Cây thảo mọc hằng năm, có thân nhẵn, có 3 góc, mọc thẳng hướng lên hay mọc nằm, có khi đâm rễ, đơn hay phân nhánh, dài 5-15cm.
  • Lá mọc so le gần như không cuống, các lá ở góc hình trái xoan, các lá phía trên thon, dài 0,7-2cm, rộng 3-7mm, có đầu nhọn hay tù, với phần trên của mép có răng. Hoa mọc riêng lẻ, mọc ở nách lá, dài 7-15mm, thường xếp 1-2 cái trên cùng trục.
  • Cuống hoa dạng sợi, dài 6-30mm, không có lá Bắc. Ðài dính với bầu, có 5 thuỳ thon.
  • Tràng hoa màu tím, màu xanh lơ hay trắng, chẻ tới gốc, 5 thuỳ hình trái xoan, 2 cánh tròn nhỏ hơn. Nhị 5, hình cong, dính ở đỉnh thành một cái vòng quanh nuốm. Bầu 2 ô, dạng tròn, nhẵn. Quả nang dạng nón ngược, trên một cuống cong.
  • Hạt hình bầu dục, dẹt, nhẵn.
  • Hoa tháng 5-8; quả tháng 8-10.

2. Bộ phận dùng:

  • Toàn cây – Herba Lobelae Chinensis, thường gọi là Bán biên liên.

3. Nơi sống và thu hái:

  • Cây phân bố ở Lào, Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Malaixia, Inđônêxia. Ở nước ta, thường gặp Bán biên liên trong ruộng và những nơi ẩm thấp, có ở nhiều nơi thuộc miền Bắc và miền Trung.
  • Người ta thu hái toàn cây vào mùa xuân, hè, rửa sạch dùng tươi hay khô.

4. Thành phần hoá học:

  • Trong cây có lobelin, lobelanin, isolobelanin, lobelanidin, saponin, flavon, acid amin.

5. Tính vị, tác dụng:

  • Vị cay, tính bình, có tác dụng lợi niệu, tiêu thũng, thanh nhiệt giải độc.

6. Công dụng, chỉ định và phối hợp:

Thường được dùng trị

  • Xơ gan cổ trướng, huyết hấp trùng, cổ trướng vào thời kỳ cuối hay viêm gan phù thũng.
  • Viêm amygdal, viêm ruột, ỉa chảy.
  • Suyễn thở hay sốt rét cơn. Liều dùng 40g dạng thuốc sắc. Lobelia Chinensis Lour
  • Dùng ngoài lấy cây tươi giã đắp mụn nhọt, sưng mủ nhiễm độc và rắn độc cắn.

Bài thuốc có bán biên liên

Chữa gan cổ trướng: Bán biên liên, kim tiền thảo, mỗi vị 9g, đại hoàng 12g, chỉ thức 18g. Sắc nước uống, ngày một thang. Uống 5 ngày liền. Sau đó tăng liều 2 vị bán biên liên và kim tiền thảo, bỏ vị đại hoàng mà thêm thần khúc, mạch nha.

Chữa rắn độc, bọ cạp: Mỗi ngày dùng 30-48g bán biên liên, sắc nửa giờ với lửa nhỏ. Chia 3 lần uống trong ngày. Đồng thời dùng bán biên liên tươi giã nát đắp vào vết cắn, ngày thay 2 lần.

Chữa hoàng đản, phù thũng, tiểu tiện khó: Bán biên liên 30g, bạch mao căn 30g. Sắc nước chia 2 lần uống trong ngày với đường trắng

Chữa mụn nhọt, đầu đinh: Bán biên liên lượng vừa đủ, thêm một ít muối ăn, giã nát, đắp vào chỗ nước chảy vàng.

 

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp

Chia sẻ trên Zalo
return to top