Quy trình phẫu thuật chuyển giường thần kinh trụ

1. ĐẠI CƯƠNG

Thần kinh trụ có thể bị chèn ép tại rãnh thần kinh trụ ở khuỷu tay, là bệnh lý chèn ép thần kinh ngoại biên phổ biến thứ hai sau hội chứng ống cổ tay. Phẫu thuật chuyển giường thần kinh trụ giúp giải phóng chèn ép thần kinh tại khuỷu, từ đó cải thiện chức năng và giảm đau.

2. CHỈ ĐỊNH

Chèn ép thần kinh trụ ở khuỷu tay (hội chứng ống khuỷu) với các biểu hiện lâm sàng, điện cơ đồ (EMG), và đo dẫn truyền thần kinh dương tính với vị trí chèn ép, khi không có các nguyên nhân khác như dị tật xương, khối u, bệnh tủy cổ, và chấn thương

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Biến dạng xương vùng khuỷu tay.

- Khối u, nang hạch, gai xương.

- Mất vững hoặc biến dạng khuỷu tay.

- Chống chỉ định tương đối bao gồm bệnh thần kinh tái phát; trong những trường hợp này, ưu tiên đường mở rộng.

4. THẬN TRỌNG

- Người bệnh có bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, gout, tim mạch.

5. CHUẨN BỊ

5.1. Người thực hiện

- 01 bác sĩ - phẫu thuật viên chính.

- 02 bác sĩ - phẫu thuật viên phụ.

- 02 Điều dưỡng.

- 01 Kỹ thuật viên.

5.2. Thuốc

- Thuốc co mạch (adrenalin, naphazolin).

- Dung dịch povidon-iodine 1%.

- Dung dịch natri clorua 0,9%.

5.3. Thiết bị y tế

- Khẩu trang phẫu thuật, mũ phẫu thuật.

- Găng tay khám.

- Găng tay phẫu thuật.

- Bơm tiêm: 10 ml, 20 ml.

- Bộ dây truyền dịch, dây hút dịch, dây nối bơm tiêm điện, dây dẫn lưu silicon.

- Lưỡi dao mổ vô trùng các cỡ.

- Chỉ không tiêu, chỉ tiêu.

- Gạc phẫu thuật.

- Garo.

- Kính lúp (nếu có).

5.4. Người bệnh:

- Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh và tình trạng chung, về những khả năng phẫu thuật sẽ thực hiện, về những tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do phẫu thuật, do gây mê, tê, giảm đau, do cơ địa của người bệnh.

- Nâng cao thể trạng, cân bằng những rối loạn do hậu quả của bệnh hoặc do cơ địa, bệnh mãn tính, tuổi.

- Điều trị ổn định các bệnh nội khoa như tăng huyết áp, đái tháo đường ... trước khi can thiệp phẫu thuật (trừ trường hợp mổ cấp cứu). Truyền máu nếu người bệnh có thiếu máu nhiều

- Nhịn ăn, vệ sinh vùng phẫu thuật và toàn thân.

5.5. Hồ sơ bệnh án:

Hoàn thiện đầy đủ theo quy định của Bệnh viện và Bộ Y tế

5.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật: khoảng 2 giờ.

5.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Phòng phẫu thuật.

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh:

- Kiểm tra người bệnh: Đánh giá tính chính xác của người bệnh: đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng vị trí cần thực hiện kỹ thuật

- Thực hiện bảng kiểm an toàn phẫu thuật, thủ thuật

- Đặt tư thế người bệnh: Tư thế ngửa với vai dạng ra 90°. Cánh tay gấp và xoay ra ngoài, cẳng tay để ngửa và gấp nhẹ, kiểm tra bàn mổ

6. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT

Vô cảm: Tê đám rối hoặc mê nội khí quản tuỳ trường hợp.

6.1. Bước 1: Sát khuẩn, trải toan.

6.2. Bước 2: Rạch da giữa lồi cầu trong xương cánh tay và mỏm khuỷu.

6.3. Bước 3: Cắt cân Osborne ở ống khuỷu sau khi đã xác định và bóc tách thần kinh trụ.

6.4. Bước 4: Chuyển vị trí thần kinh trụ ra trước.

6.5. Bước 5: Đóng vết mổ theo giải phẫu.

6.6. Kết thúc quy trình

- Đánh giá tình trạng người bệnh sau thực hiện kỹ thuật.

- Hoàn thiện ghi chép hồ sơ bệnh án, lưu hồ sơ.

- Bàn giao người bệnh cho bộ phận tiếp theo.

7. THEO DÕI VÀ XỬ LÝ TAI BIẾN

7.1. Theo dõi:

- Sau mổ 24h theo dõi mạch, nhiệt độ, huyết áp người bệnh.

- Thay băng và theo dõi tình trạng vết mổ 2 ngày 1 lần.

- Theo dõi lượng dịch ra dẫn lưu mỗi 24h, rút dẫn lưu khi dịch ra < 50ml/24h.

- Sử dụng các thuốc kháng sinh, giảm đau, chống phù nề và dịch truyền sau mổ.

- Hướng dẫn tập phục hồi chức năng từ ngày thứ 2 sau mổ.

7.2. Xử trí tai biến:

- Chảy máu: số lượng ít, tiến hành băng ép cầm máu. Số lượng nhiều, máu đỏ tươi, chảy rỉ rả, có thể sát khuẩn, tách mép vết mổ, cầm máu dưới da tại giường. Nếu không hiệu quả, cần mổ lại cầm máu.

- Nhiễm khuẩn: Thay kháng sinh theo kháng sinh đồ, truyền dịch bù điện giải. Không hiệu quả, cần mổ lại, nạo viêm, đặt dẫn lưu, đóng da thưa tiếp tục theo dõi.

- Tổn thương dây thần kinh: tổn thương 1 phần, khâu nối bao thần kinh. Đứt đoạn, vi phẫu nối sợi thần kinh. Hướng dẫn tập phục hồi chức năng sau mổ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Vijayavenkataraman, S. Nerve guide conduits for peripheral nerve injury repair: A review on design, materials and fabrication methods. Acta Biomater. 2020, 106, 54–69.

2. Hussain, G.; Wang, J.; Rasul, A.; Anwar, H.; Qasim, M.; Zafar, S.; Aziz, N.; Razzaq, A.; Hussain, R.; de Aguilar, J.L.G.; et al. Current Status of Therapeutic Approaches against Peripheral Nerve Injuries: A Detailed Story from Injury to Recovery. Int. J. Biol. Sci. 2020, 16, 116–134.

3. Alvites, R.; Rita Caseiro, A.; Santos Pedrosa, S.; Vieira Branquinho, M.; Ronchi, G.; Geuna, S.; Varejão, A.S.P.; Colette Maurício, A.; Spurkland, A. Peripheral nerve injury and axonotmesis

4. Wang, M.L.; Rivlin, M.; Graham, J.G.; Beredjiklian, P.K. Peripheral nerve injury, scarring, and recovery. Connect. Tissue Res. 2019, 60, 3–9.