Nền y học đang ngày càng phát triển với nhiều phương pháp điều trị sỏi tiết niệu như tán sỏi qua da, nội soi tán sỏi, tán sỏi ngược dòng… Tuy nhiên, sau khi điều trị sỏi mà không quan tâm, chú ý sức khỏe thì sỏi rất dễ xuất hiện trở lại. Vì vậy, ngăn ngừa sỏi thận tái phát là điều rất cần thiết.
Để giúp hạn chế sự xuất hiện trở lại của sỏi thận bạn cần chú ý 3 quy tắc sau đây
Sử dụng nước sạch, đảm bảo vệ sinh
Uống nhiều nước giúp ngăn ngừa bệnh sỏi, tuy nhiên nếu nguồn nước bạn đang bổ sung vào cơ thể không đảm bảo có thể gây tác động ngược lại:
Sử dụng nguồn nước sạch
Nguồn nước bị bẩn, không đảm bảo, có các vi khuẩn, vi trùng sẽ khiến viêm nhiễm đường tiêu hóa, viêm đường tiết niệu và dẫn đến hình thành sỏi thận.
Sử dụng nguồn nước sạch để bảo vệ sức khỏe cũng như hạn chế sự hình thành sỏi thận
Phòng ngứa sỏi thận tái phát
Không nên sử dụng nước giếng khoan
Nước giếng khoan thường có nhiều đá vôi (có chứa canxi – thành phần sỏi thận), sẽ làm tăng nguy cơ xuất hiện sỏi trở lại.
Duy trì chế độ ăn uống khoa học
Chế độ ăn uống góp phần quan trọng hỗ trợ phòng ngừa sỏi thận tái phát:
Uống nhiều nước
Đây là phương pháp phòng ngừa sỏi thận hiệu quả, an toàn và đơn giản nhất.
Mỗi ngày cần uống từ khoảng 2,5-3 lít nước lọc hoặc ăn uống làm sao để có lượng nước tiểu đạt được trên 2,5 lít/ngày. Đặc biệt vào những ngày hè nắng nóng, người dễ bị đổ mồ hôi, nước tiểu cô đặc lại, dễ tạo sỏi… nên cần bổ sung nước kịp thời để tránh tình trạng mất nước và làm nước tiểu loãng ra.
Tránh thực phẩm chứa nhiều oxalate
Những thực phẩm có chứa nhiều oxalate sẽ góp phần dẫn đến sự hình thành, xuất hiện trở lại của sỏi thận.
Vì vậy, nên tránh những thực phẩm sau: bia đen, trà đen, socola, đậu nành, đậu phộng, củ cải, hành tây…
Nên ăn nhạt, ăn ít đạm động vật và chất béo
Ăn nhiều muối sẽ làm giảm độ pH nước tiểu, kích thích bài tiết chất calcium và cystine gây ra sỏi thận
Quy tắc phòng ngừa sỏi thận tái phát
Những thực phẩm nhiều muối, đạm động vật sẽ làm giảm độ pH nước tiểu, kích thích bài tiết chất calcium và cystine gây ra sỏi. Ngoài ra, chúng còn làm cho giảm bài tiết chat citrate, là chất giúp ngăn chặn sự tạo thành sỏi.
Hạn chế thực phẩm có chứa nhiều dầu mỡ, đặc biệt là dầu mỡ động vật.
Ăn nhiều rau tươi
Chất xơ của rau sẽ giúp tiêu hóa nhanh, hạn chế ứ đọng trong ruột, hạn chế sự tái hấp thụ chất oxalate từ ruột để tạo nên sỏi niệu. Và chất kiềm được tạo ra bởi rau tươi sẽ nâng cao sự bài tiết chất citrate chống lại sỏi thận.
Bổ sung phù hợp các thực phẩm chứa calcium
Không nên kiêng cữ quá mức các thực phẩm cất calcium vì như thế sẽ gây ra mất cân bằng trong hấp thụ calcium, làm cơ thể tái hấp thu các chất oxalate từ ruột và tạo thành sỏi thận. Có thể bổ sung từ khoảng 800-1000mg calcium ở dạng thực phẩm sẽ giúp giảm bài tiết chất oxalate trong nước tiểu.
Tuy nhiên, chỉ với chất calcium chứa đựng trong thực phẩm mới có giá trị, thuốc men chứa đựng calcium không giúp gì trong hạn chế hình thành sỏi thận, mà ngược lại dùng không đúng liều lượng chỉ định của bác sĩ còn dẫn đến nguy cơ cao hình thành sỏi thận.
Thay đổi chế độ sinh hoạt để ngăn ngừa sỏi thận tái phát
Ngoài chế độ ăn uống thì chế độ sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa sỏi thận tái phát trở lại:
Nên thường xuyên tập luyện thể dục đều đặn để giúp loại bỏ các chất không cần thiết ra khỏi cơ thể như là natri và chuyển hóa canxi vào trong xương giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi.
Đồng thời, không nên vận động, làm việc quá sức, không nên thức khuya mà thay vào đó là một chế độ ngủ nghỉ hợp lý.
Ngoài ra, việc tái khám sau khi tán sỏi theo yêu cầu của bác sĩ là rất cần thiết để ngăn ngừa sỏi tái phát, bên cạnh đó duy trì việc khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần là rất cần thiết để tầm soát nhiều bệnh lý của cơ thể.
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành phố Hồ Chí Minh