Quy trình bơm surfactant vào khí, phế quản Phần 2

B. Thực hiện bơm surfactant ít xâm lấn (LISA)

6.1. Bước 1 - Rửa tay: Thực hiện rửa tay thường quy theo quy định kiểm soát nhiễm khuẩn.

6.2. Bước 2 - Làm sạch đường thở trên nếu cần: Hút sạch đờm dãi mũi, miệng.

6.3. Bước 3 - Làm ấm thuốc

- Giữ lọ surfactant trong lòng bàn tay khoảng 5-8 phút hoặc

- Để ở nhiệt độ phòng khoảng 20 phút.

- Không làm ấm bằng phương pháp nhân tạo.

6.4. Bước 4 - Chuẩn bị vô khuẩn

- Rửa tay thủ thuật.

- Mang găng vô khuẩn.

6.5. Bước 5 - Chuẩn bị thuốc: Dùng kim 18G rút thuốc vào bơm tiêm.

6.6. Bước 6 - Đặt ống thông vào khí quản

- Sử dụng đèn soi thanh quản và kềm Magill.

- Luồn ống thông mạch máu rốn hoặc ống thông dạ dày vào khí quản với độ sâu tương đương độ sâu ống nội khí quản (tính từ cung hàm trên).

- Giữ chắc ống thông.

- Giữ miệng trẻ đóng để hạn chế thất thoát khí.

6.7. Bước 7 - Bơm surfactant

- Người hỗ trợ gắn bơm tiêm chứa thuốc vào ống thông.

- Nhỏ giọt thuốc chậm trong 2-3 phút hoặc chậm hơn tùy lượng thuốc và kích thươc ống thông

- Bơm khí từ từ để đẩy hết thuốc vào khí quản.

6.8. Bước 8 - Theo dõi trong khi bơm

- Mạch

- SpO₂

- Huyết áp (khi cần)

6.9. Bước 9 - Rút ống thông

- Rút ống thông từ từ ra khỏi khí quản.

6.10. Bước 10 - Theo dõi sau bơm

- Mạch

- SpO₂

- Huyết áp (nếu cần)

6.11. Bước 11 - Điều chỉnh oxy: Điều chỉnh FiO₂ phù hợp với tình trạng hô hấp của trẻ.

6.12. Bước 12. Kết thúc thủ thuật

- Đánh giá tình trạng hô hấp và tuần hoàn của trẻ.

- Ghi chép đầy đủ vào hồ sơ bệnh án.

- Lưu trữ hồ sơ theo quy định.

7. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

7.1. Tai biến trong khi thực hiện

- Giảm SpO₂ hoặc chậm nhịp tim trong khi bơm thuốc

- Tím tái đột ngột / SpO₂ giảm nhanh

- Thuốc trào ra ngoài ngay sau khi rút ống thông

- Thuốc trào ra khỏi khí quản trong kỹ thuật LISA

- Xử trí:

+ Ngừng bơm thuốc

+ Kiểm tra lại vị trí giao diện hỗ trợ thở

+ Điều chỉnh nồng độ oxy, PEEP phù hợp

+ Trong trường hợp trẻ không cải thiện, tạm ngưng thủ thuật, chuyển sang bơm bằng phương pháp INSURE

7.2. Tai biến sau thủ thuật

- Lồng ngực căng phồng quá mức (ở trẻ thở máy xâm lấn) → Xử trí: điều chỉnh

thông số máy thở phù hợp

7.3. Biến chứng muộn: Hạ huyết áp với các biểu hiện

- Mạch nhẹ

- Thời gian phục hồi màu da > 3 giây

- Da nổi bông

→ Xử trí: điều trị hạ huyết áp theo phác đồ

8. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y tế (2025). Hướng dẫn quốc gia về chăm sóc sơ sinh, Bơm Surfactant ngoại sinh vào phổi, trang 543-550

2. Gyu Hong Shim (2025) Review Article: Minimally Invasive Surfactant Therapy. Korean J Perinatol Vol.26, No.4, Dec., 2015 http://dx.doi.org/10.14734/kjp.2015.26.4.289

3. Sweet et al. (2023). European Consensus Guidelines on the Management of Respiratory Distress Syndrome - 2022 Update. Neonatology 2023, 120: 3 - 23. DOI: 10.1159/000528914.

4. Tridente et al. (2019). Porcine vs bovine surfactant therapy for preterm neonates with RDS: systematic review with biological plausibility and pragmatic meta-analysis of respiratory outcomes. Respiratory Research 2019 20:28. https://doi.org/10.1186/s12931-019-0979-0

5. Rita C. Silveira, et. al. (2024) Less invasive surfactant administration versus intubation-surfactant-extubation in the treatment of neonatal respiratory distress syndrome: a systematic review and meta-analyses. Jornal de Pediatria, Volume 100, Issue 1, 2024, Pages 8-24. ISSN 0021- 7557. https://doi.org/10.1016/j.jped.2023.05.008.

6. Desai RK, Yildiz Atar H, et al. (2024). Use of surfactant beyond respiratory distress syndrome, what is the evidence? J Perinatol. 2024 Apr;44(4):478- 487. doi: 10.1038/s41372-024-01921-7. Epub 2024 Mar 8. PMID: 38459371.